HSK 1 บอกวันและเวลาเป็นภาษาจีน: ปี เดือน วันที่ และกี่โมง

บทหลัก HSK 1: บอกวันและเวลาเป็นภาษาจีนให้เป็นระบบ

บทนี้เป็นบทหลักสำหรับนักเรียนที่อยากใช้ภาษาจีนพูดเรื่องวันและเวลาให้ได้จริง ตั้งแต่ปี เดือน วันที่ วันในสัปดาห์ ไปจนถึงการถามว่า “ตอนนี้กี่โมงแล้ว” เหล่าซือจะจัดให้เป็นลำดับเดียวกัน เพื่อให้นักเรียนเห็นภาพรวมก่อน แล้วค่อยไปฝึกบทเฉพาะเรื่องวันที่หรือเวลาแบบละเอียดต่อภายหลัง

สิ่งที่ต้องจำให้ได้ก่อนคือ ภาษาจีนเรียงเวลาจากหน่วยใหญ่ไปหาหน่วยเล็กเสมอ ถ้าเข้าใจหลักนี้ เรื่องวันและเวลาจะง่ายขึ้นมาก เพราะเราไม่ได้จำเป็นต้องท่องทีละประโยคแบบแยกส่วน แต่ใช้ตรรกะเดียวกันสร้างประโยคได้หลายแบบ

ลำดับหลักคือ: ปี → เดือน → วันที่ → วันในสัปดาห์ → ช่วงเวลา → ชั่วโมง → นาที

1. ปีและเดือน: เริ่มจากหน่วยใหญ่ก่อน

เวลาพูดปีในภาษาจีน เรามักอ่านตัวเลขทีละตัว แล้วเติม 年nián แปลว่า ปี ต่อท้าย เช่น 2026 อ่านว่า 二零二六年èr líng èr liù nián ไม่ได้อ่านแบบ “สองพันยี่สิบหก” เหมือนภาษาไทย

ส่วนเดือนง่ายกว่าเดิมมาก ใช้ตัวเลข 1-12 แล้วเติม 月yuè แปลว่า เดือน เช่น 一月yī yuè คือเดือนมกราคม, 二月èr yuè คือเดือนกุมภาพันธ์, 十二月shí èr yuè คือเดือนธันวาคม

ตัวอย่าง

我的生日是二零二六年三月。wǒ de shēng rì shì èr líng èr liù nián sān yuè
Wǒ de shēngrì shì èr líng èr liù nián sān yuè.
วันเกิดของฉันอยู่ในเดือนมีนาคม ปี 2026

ข้อควรระวังคือ 月yuè เป็นคำว่าเดือน ส่วน 星期xīngqī เป็นคำว่าสัปดาห์หรือวันในสัปดาห์ อย่าสลับกัน

2. วันที่และวันในสัปดาห์

การบอกวันที่ใช้ตัวเลขแล้วเติม 号hào หรือ 日rì ต่อท้าย ทั้งสองคำแปลว่า “วันที่” ได้ แต่ใช้ต่างบรรยากาศกันเล็กน้อย

ถ้าจะพูดวันในสัปดาห์ ใช้ 星期xīngqī แล้วตามด้วยตัวเลข 1-6 ส่วนวันอาทิตย์มีรูปที่ต้องจำเป็นพิเศษคือ 星期天xīngqī tiān หรือ 星期日xīngqī rì

ประกอบเป็นวันที่เต็ม

ถ้าจะพูดว่า “วันพฤหัสบดีที่ 10 กันยายน 2026” ภาษาจีนจะเรียงจากใหญ่ไปเล็ก:

二零二六年九月十号星期四。èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào xīngqī sì
èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào xīngqī sì.
วันพฤหัสบดีที่ 10 กันยายน 2026

นักเรียนไม่จำเป็นต้องใส่วันในสัปดาห์ทุกครั้ง ถ้าบริบทไม่ต้องการ แค่พูดถึงปี เดือน วันที่ก็พอ เช่น 二零二六年九月十号èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào

3. เวลา: ชั่วโมง นาที และช่วงเวลาของวัน

การบอกเวลาใช้ 点diǎn สำหรับชั่วโมง และ 分fēn สำหรับนาที โครงสร้างพื้นฐานคือ:

ตัวเลข + 点diǎn + ตัวเลข + 分fēn

คำว่า 半bàn แปลว่า “ครึ่ง” ใช้แทน 三十分sān shí fēn ได้ เช่น 三点半sān diǎn bàn คือสามโมงครึ่ง ส่วนถ้านาทีเป็นเลขหลักเดียว เช่น 3:05 ควรใส่ 零líng ก่อนเลขห้าเป็น 三点零五分sān diǎn líng wǔ fēn เพื่อให้ฟังเป็นธรรมชาติ

ภาษาจีนมักใส่ช่วงเวลาของวันไว้หน้าเวลา เพื่อให้รู้ว่าเป็นเช้า บ่าย หรือค่ำ เช่น 上午八点shàng wǔ bā diǎn คือแปดโมงเช้า, 下午三点xià wǔ sān diǎn คือบ่ายสามโมง, 晚上七点wǎn shàng qī diǎn คือหนึ่งทุ่ม

4. วิธีถามวันและเวลา

คำถามเรื่องวันและเวลาใน HSK 1 ใช้ 几jǐ บ่อยมาก เพราะ 几jǐ ใช้ถามจำนวนเล็กๆ หรือจำนวนที่คาดว่าไม่เยอะ เช่น กี่โมง เดือนอะไร วันที่เท่าไร

ถ้าต้องการสุภาพขึ้น สามารถเติม 请问qǐng wèn ไว้หน้าประโยคได้ เช่น 请问，现在几点？qǐng wèn, xiànzài jǐ diǎn แปลประมาณว่า “ขอถามหน่อย ตอนนี้กี่โมงแล้วครับ/คะ”

บทสนทนาสั้น: นัดเรียนภาษาจีน

A: 你明天有时间吗？nǐ míngtiān yǒu shíjiān ma
Nǐ míngtiān yǒu shíjiān ma?
พรุ่งนี้คุณมีเวลาไหม

B: 有。明天星期几？yǒu míngtiān xīngqī jǐ
Yǒu. Míngtiān xīngqī jǐ?
มี พรุ่งนี้วันอะไร

A: 明天星期五。我们上午十点学习中文，可以吗？míngtiān xīngqī wǔ wǒ men shàng wǔ shí diǎn xuéxí Zhōngwén, kě yǐ ma
Míngtiān xīngqī wǔ. Wǒmen shàngwǔ shí diǎn xuéxí Zhōngwén, kěyǐ ma?
พรุ่งนี้วันศุกร์ เราเรียนภาษาจีนตอนสิบโมงเช้าได้ไหม

B: 可以。上午十点见。kě yǐ shàng wǔ shí diǎn jiàn
Kěyǐ. Shàngwǔ shí diǎn jiàn.
ได้ เจอกันสิบโมงเช้า

จุดผิดบ่อยของคนไทยเวลาใช้วันและเวลาในภาษาจีน

1. เรียงลำดับแบบภาษาไทย

ภาษาไทยมักพูดว่า “วันพฤหัสบดีที่ 10 กันยายน 2026” ซึ่งเริ่มจากวันในสัปดาห์ แล้วค่อยไปเดือนและปี แต่ภาษาจีนมักจัดจากภาพใหญ่ไปหาภาพเล็ก ถ้านักเรียนพูดตามลำดับภาษาไทย คนฟังอาจยังพอเดาได้ แต่ประโยคจะไม่เป็นธรรมชาติ

ควรฝึกให้ปากชินกับลำดับนี้:

二零二六年九月十号星期四èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào xīngqī sì
ปี 2026 เดือน 9 วันที่ 10 วันศุกร์

เวลาเขียนหรือพูดจริง ไม่จำเป็นต้องใส่ทุกหน่วยเสมอ ถ้าคนคุยรู้ปีอยู่แล้ว อาจพูดแค่ 九月十号星期四jiǔ yuè shí hào xīngqī sì ก็พอ แต่ถ้าต้องใส่หลายหน่วย ให้คุมลำดับใหญ่ไปเล็กไว้ก่อน

2. ใช้ 月yuè กับ 星期xīngqī สลับกัน

月yuè คือเดือน ส่วน 星期xīngqī คือวันในสัปดาห์ นักเรียนบางคนเห็นว่าเดือนและสัปดาห์เกี่ยวกับปฏิทินเหมือนกันจึงเผลอสลับ เช่น อยากพูดวันจันทร์แต่พูด 一月yī yuè ซึ่งกลายเป็นเดือนมกราคมทันที

3. ลืมใส่ช่วงเวลาของวัน

ถ้าพูดแค่ 八点bā diǎn แปลว่าแปดโมง แต่ยังไม่ชัดว่าเช้าหรือค่ำ ในบางบริบทไม่เป็นปัญหา เช่น คุยกันเรื่องตารางเรียนตอนเช้าอยู่แล้ว แต่ถ้าเป็นนัดหมายจริง ควรใส่ 上午shàng wǔ หรือ 晚上wǎn shàng เพื่อกันความเข้าใจผิด

ตัวอย่างที่ชัดกว่า:

我们上午八点见。wǒ men shàng wǔ bā diǎn jiàn
Wǒmen shàngwǔ bā diǎn jiàn.
เราเจอกันแปดโมงเช้า

我们晚上八点见。wǒ men wǎn shàng bā diǎn jiàn
Wǒmen wǎnshang bā diǎn jiàn.
เราเจอกันสองทุ่ม

4. ใช้ 二èr กับ 两liǎng ยังไม่แม่น

ในระดับ HSK 1 นักเรียนจะเจอ 二èr บ่อยมาก โดยเฉพาะเวลานับเลข ปี เดือน วันที่ และวันในสัปดาห์ เช่น 二月èr yuè, 星期二xīngqī èr, 二零二六年èr líng èr liù nián แต่เมื่อพูดจำนวน “สองอัน/สองคน/สองชั่วโมง” ภาษาจีนมักใช้ 两liǎng ร่วมกับลักษณนามหรือคำนาม เช่น 两个人liǎng gè rén, 两个小时liǎng ge xiǎoshí

สำหรับบทนี้ ให้จำแบบง่ายก่อนว่า วันที่ เดือน ปี และวันอังคารใช้ 二èr ได้ตามปกติ เช่น 二月èr yuè, 二号èr hào, 星期二xīngqī èr

คำถามที่พบบ่อย

号hào กับ 日rì ต่างกันอย่างไร

ทั้ง 号hào และ 日rì ใช้บอกวันที่ได้ แต่ 号hào ใช้ในภาษาพูดมากกว่า เช่น 今天十号jīntiān shí hào ส่วน 日rì พบในภาษาเขียน เอกสาร หรือป้ายประกาศมากกว่า เช่น 2026年nián9月yuè10日rì ถ้าเพิ่งเริ่มเรียน ให้ใช้ 号hào ในบทสนทนาทั่วไปก่อนจะปลอดภัยกว่า

星期天xīngqī tiān กับ 星期日xīngqī rì ใช้ต่างกันไหม

ทั้งสองคำหมายถึงวันอาทิตย์ได้ 星期天xīngqī tiān ฟังเป็นภาษาพูดและใช้ในชีวิตประจำวันบ่อย ส่วน 星期日xīngqī rì ฟังเป็นทางการกว่าเล็กน้อย นักเรียนจำทั้งสองรูปไว้ได้ แต่เวลาพูดกับเพื่อนใช้ 星期天xīngqī tiān ก็เป็นธรรมชาติ

เวลา 3:30 ควรพูด 三点三十分sān diǎn sān shí fēn หรือ 三点半sān diǎn bàn

พูดได้ทั้งสองแบบ 三点三十分sān diǎn sān shí fēn คือสามโมงสามสิบนาทีแบบตรงตัว ส่วน 三点半sān diǎn bàn คือสามโมงครึ่งและใช้บ่อยกว่าในชีวิตจริง ถ้าเป็นผู้เริ่มเรียน ให้เข้าใจทั้งสองแบบ แต่ฝึกพูด 三点半sān diǎn bàn ให้คล่องด้วย

จำเป็นต้องใส่ 分fēn ทุกครั้งไหม

ถ้าบอกเวลาเต็มชั่วโมง ไม่ต้องใส่ 分fēn เช่น 三点sān diǎn คือสามโมง แต่ถ้ามีนาที ให้ใส่ 分fēn ได้ เช่น 三点十分sān diǎn shí fēn ถ้าบริบทชัดมาก คนจีนบางครั้งละ 分fēn ในภาษาพูดได้ แต่สำหรับผู้เรียน HSK 1 ควรฝึกแบบเต็มก่อนเพื่อให้โครงสร้างแน่น

ถ้าถามว่า “วันเกิดคุณเมื่อไหร่” ต้องพูดอย่างไร

ในระดับพื้นฐานสามารถถามว่า 你的生日是几月几号？nǐ de shēng rì shì jǐ yuè jǐ hào (Nǐ de shēngrì shì jǐ yuè jǐ hào?) แปลว่า “วันเกิดของคุณคือเดือนอะไรวันที่เท่าไร” ประโยคนี้ใช้ได้จริงและเหมาะกับ HSK 1 เพราะใช้ 的de, 是shì, 几月jǐ yuè, 几号jǐ hào ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐาน

สรุปจำง่าย

■ ภาษาจีนเรียงวันและเวลาจากใหญ่ไปเล็กเสมอ

■ ปีใช้ 年nián เดือนใช้ 月yuè วันที่ใช้ 号hào หรือ 日rì

■ วันในสัปดาห์ใช้ 星期xīngqī + ตัวเลข ยกเว้นวันอาทิตย์คือ 星期天xīngqī tiān หรือ 星期日xīngqī rì

■ ชั่วโมงใช้ 点diǎn นาทีใช้ 分fēn

■ ถามวันและเวลามักใช้ 几jǐ เช่น 几点jǐ diǎn, 几号jǐ hào, 星期几xīngqī jǐ

■ ถ้าจะให้ชัดว่าเช้าหรือเย็น ให้ใส่ 上午shàng wǔ, 下午xià wǔ, 晚上wǎn shàng หน้าเวลา

แบบฝึกหัดท้ายบท

ลองตอบเองก่อนดูเฉลย ชุดนี้รวมทั้งวันที่ เวลา และการวางคำบอกเวลาในประโยค

1. “วันนี้วันจันทร์” พูดเป็นภาษาจีนว่าอย่างไร

2. “ตอนนี้ 8 โมงเช้า” พูดเป็นภาษาจีนว่าอย่างไร

3. “วันที่ 10 กันยายน 2026” เรียงเป็นภาษาจีนอย่างไร

4. ถ้าจะถามว่า “วันนี้วันที่เท่าไร” ต้องถามว่าอย่างไร

5. “พรุ่งนี้บ่ายสามโมงครึ่งเจอกัน” พูดว่าอย่างไร

6. เวลา 2:05 ควรพูดว่า 二点零五分èr diǎn líng wǔ fēn หรือ 两点零五分liǎng diǎn líng wǔ fēn

7. “วันอังคาร” กับ “เดือนกุมภาพันธ์” ใช้ 二èr ต่างกันอย่างไร

8. จงเรียง “2026 / กันยายน / วันที่ 10 / วันพฤหัสบดี / 8 โมงเช้า” เป็นภาษาจีน

9. “เราเรียนภาษาจีนตอนสิบโมงเช้า” พูดว่าอย่างไร

10. ถามว่า “ตอนนี้กี่โมงแล้ว” ใช้ประโยคอะไร

เฉลย

1. 今天星期一。jīntiān xīngqī yī
Jīntiān xīngqī yī.

2. 现在上午八点。xiànzài shàng wǔ bā diǎn
Xiànzài shàngwǔ bā diǎn.

3. 二零二六年九月十号。èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào
èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào.

4. 今天几号？jīntiān jǐ hào
Jīntiān jǐ hào?

5. 明天下午三点半见。míngtiān xià wǔ sān diǎn bànjiàn
Míngtiān xiàwǔ sān diǎn bàn jiàn.

6. 两点零五分。liǎng diǎn líng wǔ fēn
liǎng diǎn líng wǔ fēn.

7. วันอังคารใช้ 星期二xīngqī èr และเดือนกุมภาพันธ์ใช้ 二月èr yuè ทั้งคู่ใช้ 二èr เพราะเป็นเลขลำดับในวัน/เดือน ไม่ใช่จำนวนสิ่งของ

8. 二零二六年九月十号星期四上午八点。èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào xīngqī sì shàng wǔ bā diǎn
èr líng èr liù nián jiǔ yuè shí hào xīngqī sì shàngwǔ bā diǎn.

9. 我们上午十点学习中文。wǒ men shàng wǔ shí diǎn xuéxí Zhōngwén
Wǒmen shàngwǔ shí diǎn xuéxí Zhōngwén.

10. 现在几点？xiànzài jǐ diǎn
Xiànzài jǐ diǎn?

อ่านบทไหนต่อ

ถ้านักเรียนอ่านบทนี้แล้วเข้าใจภาพรวม ให้ไปต่อสองทางตามเป้าหมาย

■ ถ้ายังสับสนเรื่องวัน เดือน วันที่ และวันในสัปดาห์ ให้อ่านบทฝึกเฉพาะเรื่องปฏิทิน: HSK 1 วันนี้วันอะไร?

■ ถ้าอยากฝึกถาม-ตอบเวลาให้คล่องขึ้น ให้อ่านบทเจาะเรื่องเวลา: HSK 1 ตอนนี้กี่โมงแล้ว?

■ ถ้าอยากทวนคำศัพท์ก่อนทำข้อสอบ ให้ใช้ Flashcard HSK 1 และ Quiz HSK 1