คำศัพท์จีน
一旦

อ่านว่า: อี๋ต้าน
ความหมาย: เมื่อเงื่อนไขนั้นเกิดขึ้นแล้วก็ หากเกิดสิ่งนั้นขึ้นมาเมื่อไร ก็จะมีผลตามที่กล่าวต่อไป
ชนิดคำ: คำวิเศษณ์ที่ใช้เปิดเงื่อนไข
ระดับ: HSK 5
เมื่อเงื่อนไขเกิดขึ้นแล้วจะเป็นอย่างไร
一旦 ใช้เปิดเงื่อนไขในความหมายว่า เมื่อสิ่งนั้นเกิดขึ้นแล้วก็จะมีผลตามที่กล่าวต่อไป หรือหากเกิดขึ้นมาเมื่อไร ก็จะเป็นเช่นนั้น เหล่าซืออยากให้นักเรียนมองภาพบล็อกที่ตั้งอยู่ก่อน แล้วจึงเริ่มล้มต่อกันหลังนิ้วผลัก จุดที่ใช้จำคำคือมีเงื่อนไขหนึ่งนำไปสู่ผลอีกอย่าง ไม่ใช่เพียงเล่ากิจวัตรที่ทำซ้ำทุกวัน
วางหน้าประธานหรือหลังประธานได้
รูปที่พบบ่อยคือ 一旦 ตามด้วยเงื่อนไข แล้วตามด้วยผล ซึ่งมักมี 就 หรือ 便 ช่วยเชื่อม เช่น 一旦你准备好了,我们就出发。 เมื่อเธอพร้อมแล้ว พวกเราก็จะออกเดินทาง คำนี้อาจอยู่หน้าประธานอย่างตัวอย่างนี้ หรืออยู่หลังประธานอย่าง 他一旦开始工作 เมื่อเขาเริ่มทำงานขึ้นมา แต่ไม่ควรจำว่าแต่ละประโยคต้องมีคำเชื่อมตัวเดียวกันเสมอ
ผลอาจดี เป็นกลาง หรือเป็นเรื่องที่กังวล
ตัวอย่างเรื่องจัดการปัญหาไม่เหมาะสมแสดงผลที่ผู้พูดกังวล ส่วนเมื่อกำหนดเวลาได้แล้วจะแจ้งให้ทราบ เป็นการบอกแผนทั่วไป และเมื่อเข้าใจวิธีแล้วทำได้เร็วขึ้นก็เป็นผลเชิงบวก ดังนั้น 一旦 ไม่ได้แปลว่าจะต้องเกิดเรื่องไม่ดีเสมอ และไม่ได้รับรองว่าผลทุกอย่างเกิดทันที ความเร็วและความแน่นอนต้องอ่านจากเนื้อหาของประโยคด้วย
คำมั่นและความรับผิดชอบหลังการตัดสินใจ
一旦做出承诺 เน้นว่าหลังให้คำมั่นแล้วก็ต้องรักษาสัญญา ส่วนตัวอย่างการเลี้ยงสัตว์เน้นความรับผิดชอบตลอดชีวิตของสัตว์ตัวนั้น คำนี้ช่วยให้ผู้ฟังคิดถึงผลหลังตัดสินใจ แต่ไม่ได้มีความหมายในตัวว่าตัดสินใจได้เพียงครั้งเดียวหรือแก้ไขอะไรไม่ได้อีกเลย นักเรียนควรแปลหน้าที่ของเงื่อนไขให้ครบ แล้วเลือกถ้อยคำไทยตามสถานการณ์
แยกความกังวลของตัวละครจากข้อเท็จจริงทั่วไป
ประโยคเกี่ยวกับโอกาสที่เสียไปวางเป็นคำพูดของตัวละครที่กล่าวถึงโอกาสครั้งหนึ่ง ส่วนผู้ตอบในบทสนทนาบอกว่าตนกลัวว่า หากล้มเหลวแล้วจะไม่มีโอกาสอีก นี่คือมุมมองและความกังวลของผู้พูด ไม่ได้สอนว่าความล้มเหลวทุกครั้งทำให้หมดโอกาสตลอดไป เช่นเดียวกับ 难以弥补 ที่แปลว่าชดเชยหรือแก้ให้กลับดีได้ยาก ไม่ใช่ยืนยันว่าเป็นไปไม่ได้
เสียงอ่านและข้อสังเกตเวลาเรียนต่อ
一旦 อ่าน อี๋ต้าน เสียงสองตามด้วยเสียงสี่ บัญชี HSK ปัจจุบันจัดไว้ระดับ HSK 5 และระบุเป็นคำวิเศษณ์ รูปตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน พจนานุกรมอาจเขียนรูปเสียงเดิม 一旦 แล้วแสดงการเปลี่ยนเสียงของคำว่าหนึ่งก่อนเสียงสี่ จึงไม่ควรเห็นรูปเสียงเดิมแล้วสรุปว่าผิดทุกกรณี ใน 变得 คำหลังเป็นคำช่วยออกเสียงเบา และในบทเรียนนี้ใช้ 一生 ตามเสียงต่อเนื่อง ฝึกรูปประโยคเพิ่มเติมได้ที่ เรียนภาษาจีน
ลำดับขีด


คำประสมที่พบบ่อย
一旦开始 — yídàn kāishǐ — เมื่อเริ่มขึ้นแล้ว
一旦失去 — yídàn shīqù — หากสูญเสียไปแล้ว
一旦失败 — yídàn shībài — หากล้มเหลวขึ้นมา
一旦发现 — yídàn fāxiàn — เมื่อพบเข้าแล้ว
一旦确定 — yídàn quèdìng — เมื่อกำหนดหรือยืนยันได้แล้ว
一旦完成 — yídàn wánchéng — เมื่อทำเสร็จแล้ว
一旦承诺 — yídàn chéngnuò — เมื่อให้คำมั่นแล้ว
ตัวอย่างการใช้
一旦你做出承诺,就必须遵守。
Yídàn nǐ zuòchū chéngnuò, jiù bìxū zūnshǒu.
เมื่อเธอให้คำมั่นแล้ว ก็ต้องรักษาสัญญา
这个问题一旦处理不当,就会引发更大的麻烦。
Zhège wèntí yídàn chǔlǐ búdàng, jiù huì yǐnfā gèng dà de máfan.
หากจัดการปัญหานี้ไม่เหมาะสม ก็จะก่อให้เกิดความยุ่งยากที่ใหญ่กว่าเดิม
他一旦开始工作,就会变得非常专注。
Tā yídàn kāishǐ gōngzuò, jiù huì biàn de fēicháng zhuānzhù.
เมื่อเขาเริ่มทำงานแล้ว ก็จะจดจ่ออย่างมาก
故事中的人物谈到那次机会时说:“机会一旦失去,就不会再来。”
Gùshi zhōng de rénwù tándào nà cì jīhuì shí shuō: “Jīhuì yídàn shīqù, jiù bú huì zài lái.”
เมื่อพูดถึงโอกาสครั้งนั้น ตัวละครในเรื่องกล่าวว่า “หากเสียโอกาสไปแล้ว ก็จะไม่กลับมาอีก”
有些错误一旦犯下,就难以弥补。
Yǒuxiē cuòwù yídàn fànxià, jiù nányǐ míbǔ.
ความผิดพลาดบางอย่าง หากทำลงไปแล้ว ก็ชดเชยหรือแก้ให้กลับดีได้ยาก
一旦你养了宠物,就要对它的一生负责。
Yídàn nǐ yǎng le chǒngwù, jiù yào duì tā de yìshēng fùzé.
เมื่อเธอเลี้ยงสัตว์แล้ว ก็ต้องรับผิดชอบมันตลอดชีวิตของมัน
一旦时间确定下来,我就通知你。
Yídàn shíjiān quèdìng xiàlái, wǒ jiù tōngzhī nǐ.
เมื่อกำหนดเวลาได้แน่นอนแล้ว ฉันจะแจ้งให้เธอทราบ
一旦你准备好了,我们就出发。
Yídàn nǐ zhǔnbèi hǎo le, wǒmen jiù chūfā.
เมื่อเธอพร้อมแล้ว พวกเราก็จะออกเดินทาง
你一旦掌握了方法,就能做得更快。
Nǐ yídàn zhǎngwò le fāngfǎ, jiù néng zuò de gèng kuài.
เมื่อเธอเข้าใจและใช้วิธีนั้นได้แล้ว ก็จะทำได้เร็วขึ้น
บทสนทนา A-B
A: 你确定要放弃这个机会吗?
Nǐ quèdìng yào fàngqì zhège jīhuì ma?
เธอแน่ใจว่าจะสละโอกาสนี้หรือ
B: 我不确定,我担心一旦失败,就再也没有机会了。
Wǒ bú quèdìng, wǒ dānxīn yídàn shībài, jiù zài yě méiyǒu jīhuì le.
ฉันยังไม่แน่ใจ ฉันกังวลว่าหากล้มเหลวแล้ว ก็จะไม่มีโอกาสอีกเลย
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide