不禁

ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นเองจนอดไว้ไม่ได้

不禁bùjīn ใช้ขยายการกระทำหรือความรู้สึกที่เกิดขึ้นเองเมื่อมีบางสิ่งมากระทบ แปลว่าอดไม่ได้ที่จะหรือเผลอทำออกมา พจนานุกรม อธิบายถึงการควบคุมไว้ไม่อยู่ จึงใช้ได้กับทั้งหัวเราะ เศร้า ถอนหายใจ หรือคิดถึงเรื่องเก่า ไม่ได้จำกัดเฉพาะอารมณ์ดี ภาพผู้หญิงยกมือปิดปากพยายามกลั้นเสียงหัวเราะขณะฟังเพื่อนเล่าเรื่องสื่ออาการอดหัวเราะไม่ได้ คำหลักเน้นว่าปฏิกิริยานั้นผุดขึ้นมาโดยไม่ได้ตั้งใจให้เกิด ตัวอย่างและบทสนทนาในหน้านี้เป็นสถานการณ์สมมติสำหรับฝึกภาษา

หัวเราะออกมาเมื่อได้ฟังเรื่องตลก

听到这个笑话，大家不禁笑了起来。Tīngdào zhège xiàohuà, dàjiā bùjīn xiào le qǐlái. บอกว่าเมื่อได้ฟังเรื่องตลกนี้ทุกคนก็อดหัวเราะออกมาไม่ได้ ส่วนแรกระบุสิ่งกระตุ้นและส่วนหลังบอกปฏิกิริยา 笑了起来xiào le qǐlái แสดงการเริ่มหัวเราะ ในบริบทนี้ไม่ได้หมายถึงหัวเราะแล้วลุกขึ้นยืน อีกตัวอย่าง 看到孩子的笑脸，他不禁笑了。Kàndào háizi de xiàoliǎn, tā bùjīn xiào le. ใช้กับการยิ้มเมื่อเห็นใบหน้าเด็กที่ยิ้มแย้ม ต้องดูสถานการณ์ว่ากริยาเกี่ยวกับการยิ้มหรือหัวเราะ ไม่จำเป็นต้องแปลเป็นการหัวเราะเสียงดังทุกครั้ง

ความเศร้าและน้ำตาก็เกิดขึ้นเองได้

看到他伤心的样子，我不禁感到难过。Kàndào tā shāngxīn de yàngzi, wǒ bùjīn gǎndào nánguò. กล่าวว่าพอเห็นท่าทางเสียใจของเขา ผู้พูดก็อดรู้สึกเศร้าตามไม่ได้ 感到gǎndào นำความรู้สึกที่เกิดขึ้น ส่วน 读完这个故事，我不禁流下了眼泪。Dúwán zhège gùshi, wǒ bùjīn liúxià le yǎnlèi. เปลี่ยนสิ่งกระตุ้นเป็นการอ่านเรื่องจนจบและปฏิกิริยาเป็นน้ำตาไหล 读完dúwán เน้นว่าอ่านจบแล้ว ไม่ใช่เพียงเริ่มอ่าน ตัวคำหลักช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจว่าผู้พูดไม่ได้ตั้งใจจะร้องไห้ตั้งแต่แรก การใช้คำนี้จึงอ่านร่วมกับเหตุการณ์และความรู้สึกที่กริยารอบข้างระบุ

อยากออกไปเดินเล่นเมื่อเห็นอากาศสดใส

现在是星期天上午十点多，看到曼谷阳光明媚的天气，我不禁想出去走走。Xiànzài shì xīngqītiān shàngwǔ shí diǎn duō, kàndào Màngǔ yángguāng míngmèi de tiānqì, wǒ bùjīn xiǎng chūqù zǒuzǒu. เป็นฉากสมมติช่วงสิบโมงกว่าของเช้าวันอาทิตย์ในกรุงเทพฯ ผู้พูดเห็นอากาศแดดสดใสแล้วเกิดความอยากออกไปเดินเล่น 上午shàngwǔ ระบุช่วงก่อนเที่ยง ส่วน 十点多shí diǎn duō คือสิบโมงกว่า 走走zǒuzǒu ช่วยให้การเดินเล่นมีน้ำหนักว่าเดินสักหน่อย รูป 不禁想bùjīn xiǎng บอกว่าอดคิดหรืออยากไม่ได้ ยังไม่ได้ยืนยันว่าผู้นั้นออกไปเดินแล้ว

ความชื่นชมเมื่อเห็นภาพหรือสถาปัตยกรรม

这幅画太美了，让人不禁赞叹。Zhè fú huà tài měi le, ràng rén bùjīn zàntàn. บอกว่าภาพวาดสวยจนทำให้อดชื่นชมไม่ได้ 幅fú ใช้เป็นลักษณนามของภาพและ 让人ràng rén เชื่อมสิ่งที่เห็นกับความรู้สึกที่เกิดแก่คน อีกประโยค 走进泰国的大皇宫，人们会不禁为其金碧辉煌的建筑而惊叹。Zǒujìn Tàiguó de Dà Huánggōng, rénmen huì bùjīn wèi qí jīnbìhuīhuáng de jiànzhù ér jīngtàn. เล่าความรู้สึกทึ่งเมื่อเดินเข้าไปเห็นสถาปัตยกรรมในพระบรมมหาราชวัง 为其……而惊叹wèi qí……ér jīngtàn ชี้สิ่งที่ทำให้ทึ่ง และคำว่าวิจิตรงดงามสะท้อนมุมมองชื่นชมของผู้เล่าในเรื่อง

รูปถ่ายเก่าทำให้นึกถึงอดีต

A ถาม 你为什么叹气？Nǐ wèishénme tànqì? ว่าทำไมจึงถอนหายใจ B ตอบ 看到这张老照片，我不禁想起了过去。Kàndào zhè zhāng lǎo zhàopiàn, wǒ bùjīn xiǎngqǐ le guòqù. ว่าพอเห็นรูปถ่ายเก่าใบนี้ก็อดนึกถึงอดีตไม่ได้ 这张老照片zhè zhāng lǎo zhàopiàn ระบุรูปถ่ายซึ่งเป็นสิ่งกระตุ้นความทรงจำ 想起xiǎngqǐ หมายถึงนึกขึ้นมาได้ ต่างจากการจงใจวางแผนเรื่องอนาคต ส่วน 过去guòqù ในที่นี้หมายถึงอดีต ไม่ใช่เดินข้ามไปอีกด้าน คำตอบจึงอธิบายเหตุของการถอนหายใจผ่านความทรงจำที่ผุดขึ้นมาเอง

คำใกล้เคียงและการวางหน้าสิ่งที่เผลอทำ

忍不住rěnbùzhù มีความหมายทับซ้อนกับคำหลักในเรื่องอดกลั้นไว้ไม่ได้ เช่นการหัวเราะ แต่ควรดูโครงสร้างและสิ่งที่ตามหลังเมื่อเลือกใช้ รูป 听到这个消息，她不禁叹了一口气。Tīngdào zhège xiāoxi, tā bùjīn tàn le yì kǒu qì. วางคำหลักหน้าการถอนหายใจ 一口气yì kǒu qì ในประโยคนี้เป็นลมหายใจหนึ่งครั้ง ไม่ใช่ทำงานรวดเดียวจนเสร็จ อีกตัวอย่าง 想到明天就能见面，我不禁笑了起来。Xiǎngdào míngtiān jiù néng jiànmiàn, wǒ bùjīn xiào le qǐlái. เปลี่ยนเหตุเป็นการนึกว่าจะได้พบกันพรุ่งนี้ จึงยังใช้คำหลักกับปฏิกิริยาที่เกิดจากความคิดได้ ไม่ต้องเป็นสิ่งที่เห็นหรือได้ยินตรงหน้าเสมอ

แยกเสียงของตัวอักษรและความหมายตามบริบท

不禁bùjīn อ่านเสียงสี่ตามด้วยเสียงหนึ่ง คำอ่านไทย ปู้จิน เป็นตัวช่วยจำโดยประมาณ รูปตัวเต็มเหมือนรูปตัวย่อ ตัวท้ายในคำนี้อ่าน 禁jīn ซึ่งเกี่ยวกับการกลั้นหรือทน ส่วน 禁止jìnzhǐ ว่าห้ามใช้พยางค์แรกเสียงสี่ จึงไม่ควรแปลคำหลักว่าไม่ห้ามตามตัวอักษรทีละตัว พจนานุกรมยังบันทึกอีกความหมายว่าทนหรือรับไม่ไหวไว้ด้วย ต้องแยกจากตัวอย่างปฏิกิริยาในหน้านี้ หลักสูตร HSK ปัจจุบันระบุคำหลักลำดับที่ 3684 ระดับ 6 เป็นคำวิเศษณ์ สามารถไปที่ เส้นทางเรียนภาษาจีน เพื่อฝึกการบอกเหตุและการเล่าความรู้สึกต่อ

ลำดับขีด