HSK 1 ถามเจาะจงให้เป็นด้วย อะไร (什么), ใคร (谁), และ เท่าไหร่ (多少)

สวัสดีครับนักเรียนทุกคน! ยินดีต้อนรับกลับเข้าสู่คลาสเรียนภาษาจีนกับเหล่าซือจาก Tenttulip อีกครั้งนะครับ เป็นยังไงกันบ้างครับ สบายดีกันไหมเอ่ย?

ที่ผ่านมาเราได้เรียนวิธีสร้างคำถามแบบ ‘ใช่หรือไม่’ ด้วยการเติม 吗 (ma) ต่อท้ายประโยคไปแล้วใช่ไหมครับ เก่งมากๆ เลย! ตอนนี้เราสามารถถามได้แล้วว่า ‘เขาเป็นครูไหม?’ (他 是 老师 吗?) ซึ่งเป็นพื้นฐานที่สำคัญมากๆ แต่คำตอบที่เราจะได้ก็จะจำกัดอยู่แค่ ‘ใช่’ หรือ ‘ไม่ใช่’ เท่านั้น

แต่วันนี้เราจะมาเรียนวิธีถามที่ทรงพลังยิ่งขึ้นไปอีกขั้นครับ! นั่นคือการถามเพื่อขอข้อมูลโดยเฉพาะ เช่น ‘นั่นคือใคร?’ ‘นี่ราคาเท่าไหร่?’ ‘คุณดื่มอะไร?’ ซึ่งจะทำให้เราสนทนาได้ลึกซึ้งและเหมือนเจ้าของภาษามากขึ้นอย่างก้าวกระโดดเลยครับ

เมื่อจบบทความนี้ เหล่าซือรับรองเลยว่านักเรียนจะสามารถใช้คำถามสำคัญ 3 คำ คือ 什么 (shénme – อะไร), 谁 (shéi – ใคร), และ 多少 (duōshao – เท่าไหร่) ได้อย่างถูกต้องและมั่นใจแน่นอนครับ พร้อมจะเลเวลอัปทักษะการสนทนาของตัวเองกันหรือยังครับ? ถ้าพร้อมแล้ว ไปกันเลย!

Part 1: กฎทองที่ต้องจำให้ขึ้นใจ

ก่อนที่เราจะไปเจาะลึกคำถามแต่ละคำ เหล่าซือขอมอบ ‘กฎทอง’ ที่สำคัญที่สุดในการสร้างประโยคคำถามในภาษาจีนให้นักเรียนจำให้ขึ้นใจเลยนะครับ กฎนี้จะทำให้ทุกอย่างง่ายขึ้นมากๆ เลยครับ นั่นก็คือ:

“คำถามอยู่ตรงไหน คำตอบก็อยู่ตรงนั้น”

ข่าวดีสุดๆ ก็คือ เราไม่ต้องสลับตำแหน่งประธานกับกริยาให้วุ่นวายเหมือนภาษาอังกฤษเลยครับ! เราแค่เอา ‘คำถาม’ (เช่น ใคร, อะไร, เท่าไหร่) ไปวางแทนที่ ‘คำตอบ’ ที่เราอยากรู้ในประโยคบอกเล่าได้เลย ง่ายขนาดนั้นเลยครับ!

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด เรามาดูการเปรียบเทียบโครงสร้างประโยคกันเลยครับ

ประโยคบอกเล่า:

他 是 老师。
(Tā shì lǎoshī.)
เขา คือ คุณครู

ประโยคคำถาม:

他 是 谁？
(Tā shì shéi?)
เขา คือ ใคร?

เห็นไหมครับว่าคำว่า 老师 (lǎoshī) ที่เป็น ‘คำตอบ’ กับคำว่า 谁 (shéi) ที่เป็น ‘คำถาม’ อยู่ในตำแหน่งเดียวกันเป๊ะๆ! โครงสร้างประโยคเหมือนเดิมทุกอย่าง แค่สลับคำตอบออกแล้วเอาคำถามใส่เข้าไปแทนที่เท่านั้นเองครับ นี่แหละครับคือความสวยงามและเป็นระบบของภาษาจีนที่ทำให้เราเรียนรู้ได้ง่ายขึ้นมาก จำกฎทองข้อนี้ไว้ให้ดีนะครับ แล้วการเรียนในวันนี้จะกลายเป็นเรื่องง่ายไปเลย!

Part 2: ถามเกี่ยวกับ “สิ่งของ/เรื่องราว” ด้วย 什么 (shénme)

มาเริ่มกันที่คำถามยอดฮิตที่สุดกันเลยครับ! นั่นก็คือ 什么 (shénme) อ่านว่า ‘เฉินเมอ’ แปลว่า “อะไร” เราใช้คำนี้สำหรับถามเกี่ยวกับสิ่งของ, ชื่อ, หรือเรื่องราวต่างๆ ที่ไม่ใช่คนครับ เป็นคำถามพื้นฐานที่ใช้บ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันเลยทีเดียว

ลองมาดูตัวอย่างการใช้งานในสถานการณ์ต่างๆ กันครับ

ตัวอย่างที่ 1: ถามถึงสิ่งของที่ไม่รู้จัก

• ประโยคคำถาม:
  这 是 什么？
  (Zhè shì shénme?)
  นี่ คือ อะไร?
• ประโยคคำตอบ:
  这 是 书。
  (Zhè shì shū.)
  นี่ คือ หนังสือ

ตัวอย่างที่ 2: ถามชื่อ

• ประโยคคำถาม:
  你 叫 什么 名字？
  (Nǐ jiào shénme míngzi?)
  คุณ ชื่อ อะไร?
• ประโยคคำตอบ:
  我 叫 大卫。
  (Wǒ jiào Dàwèi.)
  ฉัน ชื่อ เดวิด

ตัวอย่างที่ 3: ถามถึงการกระทำ (ดื่มอะไร/กินอะไร)

• ประโยคคำถาม:
  你 喝 什么？
  (Nǐ hē shénme?)
  คุณ ดื่ม อะไร?
• ประโยคคำตอบ:
  我 喝 茶。
  (Wǒ hē chá.)
  ฉัน ดื่ม ชา

ตัวอย่างเพิ่มเติม: การใช้ 什么 ขยายคำนาม

นอกจากจะถามว่า ‘อะไร’ ตรงๆ แล้ว เรายังสามารถใช้ 什么 วางไว้หน้าคำนามอื่นเพื่อถามให้เจาะจงมากขึ้นได้ด้วยครับ

• 你 喜欢 什么 颜色？
  (Nǐ xǐhuān shénme yánsè?)
  คุณชอบสีอะไร?
• 这 是 什么 书？
  (Zhè shì shénme shū?)
  นี่คือหนังสืออะไร?

Part 3: ถามเกี่ยวกับ “บุคคล” ด้วย 谁 (shéi)

ยอดเยี่ยมครับ! ต่อมาเรามาเรียนวิธีถามถึง ‘คน’ กันบ้าง คำที่เราจะใช้ก็คือ 谁 (shéi) อ่านว่า ‘เสย’ แปลว่า “ใคร” จำง่ายๆ เลยครับว่าคำนี้ใช้สำหรับถามเกี่ยวกับบุคคลเท่านั้น ไม่สามารถใช้กับสิ่งของได้

เกร็ดการออกเสียง: เหล่าซือให้ทริกเล็กน้อยครับ คำว่า 谁 จริงๆ แล้วสามารถออกเสียงได้สองแบบคือ shéi (เสย) และ shuí (สุย) แต่ในปัจจุบันเสียง shéi (เสย) เป็นที่นิยมและได้ยินบ่อยกว่ามากในภาษาจีนกลางมาตรฐานครับ ดังนั้นจำเสียงนี้ไว้ใช้ได้เลย มั่นใจได้ครับ!

มาดูตัวอย่างกันเลยดีกว่าครับ

ตัวอย่างที่ 1: ถามว่าเขาคือใคร

• ประโยคคำถาม:
  他 是 谁？
  (Tā shì shéi?)
  เขา คือ ใคร?
• ประโยคคำตอบ:
  他 是 我 的 老师。
  (Tā shì wǒ de lǎoshī.)
  เขา คือ ครูของฉัน

ตัวอย่างที่ 2: ถามหาเจ้าของ (ของใคร?)

• ประโยคคำถาม:
  这 是 谁 的 书？
  (Zhè shì shéi de shū?)
  นี่ คือ หนังสือของใคร?
• ประโยคคำตอบ:
  这 是 我 的 书。
  (Zhè shì wǒ de shū.)
  นี่ คือ หนังสือของฉัน

Part 4: ถามเกี่ยวกับ “จำนวน/ราคา” ด้วย 多少 (duōshao)

มาถึงคำสุดท้ายของวันนี้กันแล้วครับ! นั่นคือ 多少 (duōshao) อ่านว่า ‘ตัวฉ่าว’ แปลว่า “เท่าไหร่” หรือ “กี่…” เราใช้คำนี้เพื่อถามเกี่ยวกับจำนวนและราคา ซึ่งเป็นอีกหนึ่งคำถามที่จำเป็นสุดๆ ในชีวิตจริง

วิเคราะห์คำศัพท์เพื่อช่วยจำ: คำนี้จำง่ายมากครับ เพราะมันเกิดจากการรวมกันของ 2 คำที่เราอาจจะเคยเห็นมาแล้ว นั่นคือ:

• 多 (duō) แปลว่า มาก
• 少 (shǎo) แปลว่า น้อย

พอมารวมกัน ‘มากน้อย’ ก็เลยกลายเป็นคำถามว่า ‘เท่าไหร่’ นั่นเองครับ เป็นวิธีสร้างคำที่ฉลาดมากๆ เลย

ตัวอย่างที่ 1: ถามราคา

• ประโยคคำถาม:
  这个 多少 钱？
  (Zhège duōshao qián?)
  อันนี้ ราคาเท่าไหร่?
• ประโยคคำตอบ:
  这个 五十 块。
  (Zhège wǔshí kuài.)
  อันนี้ ราคาห้าสิบ หยวน

ตัวอย่างที่ 2: ถามจำนวน

• ประโยคคำถาม:
  你们 学校 有 多少 学生？
  (Nǐmen xuéxiào yǒu duōshao xuésheng?)
  โรงเรียนของคุณ มีนักเรียนกี่คน?
• ประโยคคำตอบ:
  我们 学校 有 五百 个 学生。
  (Wǒmen xuéxiào yǒu wǔbǎi ge xuésheng.)
  โรงเรียนของเรา มีนักเรียนห้าร้อยคน

ตัวอย่างเพิ่มเติม: การถามอายุอย่างสุภาพ

• 您多大年纪？
  (Nín duō dà niánjì?)
  คุณอายุเท่าไหร่?
  (เป็นวิธีถามอายุผู้ใหญ่หรือผู้สูงอายุอย่างสุภาพ โดยใช้ 您 (Nín) ที่แปลว่า ‘ท่าน’ แทน 你 (nǐ) ครับ)

Part 5: เกร็ดความรู้เพิ่มเติม: 多少 (duōshao) vs. 几 (jǐ) ถามจำนวนต่างกันอย่างไร?

นี่คือหัวข้อพิเศษที่สำคัญมากๆ ครับ เพราะนักเรียนหลายคนมักจะสับสนระหว่าง 多少 (duōshao) กับอีกคำหนึ่งที่แปลว่า ‘กี่’ เหมือนกัน นั่นคือ 几 (jǐ) ทั้งสองคำใช้ถามจำนวน แต่มีวิธีใช้ที่แตกต่างกันชัดเจนครับ มาดูกันเลย!

几 (jǐ)

• การใช้งาน: ใช้ถามจำนวนที่ผู้ถามคาดว่าคำตอบจะ “น้อย” (โดยทั่วไปคือน้อยกว่า 10)
• กฎสำคัญ: ต้องมีลักษณนามตามหลังเสมอ
• โครงสร้าง: 几 + ลักษณนาม + นาม?
• ตัวอย่าง:
  • 你 有 几 个 哥哥？
    (Nǐ yǒu jǐ ge gēge?)
    คุณมีพี่ชายกี่คน? (คาดว่าไม่น่าเกิน 10 คน)
  • 你 家 有 几 口 人？
    (Nǐ jiā yǒu jǐ kǒu rén?)
    บ้านเธอมีกี่คน? (สมาชิกในครอบครัวมักมีจำนวนไม่มาก)
  • 现在 几 点？
    (Xiànzài jǐ diǎn?)
    ตอนนี้กี่โมง? (ตัวเลขชั่วโมงมีแค่ 1-12)

多少 (duōshao)

• การใช้งาน: ใช้ถามจำนวนที่คาดว่า “มาก” (เกิน 10) หรือเมื่อผู้ถาม ไม่แน่ใจ ว่าคำตอบจะมากหรือน้อย
• กฎสำคัญ: ไม่บังคับให้มีลักษณนาม (จะใส่หรือไม่ใส่ก็ได้)
• โครงสร้าง: 多少 + (ลักษณนาม) + นาม?
• ตัวอย่าง:
  • 你们学校有多少学生？
    (Nǐmen xuéxiào yǒu duōshao xuésheng?)
    โรงเรียนคุณมีนักเรียนกี่คน? (จำนวนนักเรียนมักจะเยอะ)
  • 这个多少钱？
    (Zhège duōshao qián?)
    อันนี้ราคาเท่าไหร่? (ใช้ 多少 กับราคาทุกครั้ง)

บทสรุปง่ายๆ

• ถ้าคาดว่าคำตอบเป็น จำนวนน้อย (<10) และต้องใส่ลักษณนาม ให้ใช้ 几 (jǐ)
• ถ้าถาม จำนวนมาก, ถามราคา, หรือ ไม่แน่ใจ ให้ใช้ 多少 (duōshao) จะปลอดภัยและครอบคลุมกว่าครับ

Part 6: บทสนทนาตัวอย่าง

เอาล่ะครับ! หลังจากเรียนทฤษฎีและดูตัวอย่างแยกส่วนกันไปแล้ว เรามาลองดูสถานการณ์จริงกันบ้างดีกว่า ลองจินตนาการว่าเรากำลังเดินเข้าร้านขายของที่ระลึกในประเทศจีน แล้วใช้ความรู้ที่เพิ่งเรียนมาทั้งหมดในบทสนทนานี้กันครับ

สถานการณ์: ในร้านค้า

นักเรียน:

老板，你 好！这 是 什么？
(Lǎobǎn, nǐ hǎo! Zhè shì shénme?)
(เหล่าป่าน, หนีห่าว! เจ้อ ซื่อ เฉินเมอ?)
(เจ้าของร้าน สวัสดีครับ! นี่คืออะไรครับ?)

คนขาย:

这 是 中国 茶。
(Zhè shì Zhōngguó chá.)
(เจ้อ ซื่อ จงกั๋ว ฉา)
(นี่คือชาจีนครับ)

นักเรียน:

多少 钱？
(Duōshao qián?)
(ตัวฉ่าว เฉียน?)
(ราคาเท่าไหร่ครับ?)

คนขาย:

一 百 块。
(Yì bǎi kuài.)
(อี้ ไป่ ไคว่)
(หนึ่งร้อยหยวนครับ)

นักเรียน: (ชี้ไปที่คนข้างๆ คนขาย)

那 是 谁？
(Nà shì shéi?)
(น่า ซื่อ เสย?)
(นั่นคือใครครับ?)

คนขาย:

那 是 我 的 太太。
(Nà shì wǒ de tàitai.)
(น่า ซื่อ หว่อ เตอ ไท่ไท)
(นั่นคือภรรยาของผมครับ)

Part 7: บทสรุปและการบ้าน

เป็นอย่างไรกันบ้างครับนักเรียนทุกคน ไม่ยากอย่างที่คิดเลยใช่ไหมครับ? วันนี้เราได้เรียนรู้เครื่องมือที่ทรงพลังมากๆ ในการสนทนาภาษาจีน ซึ่งจะช่วยเปิดโลกการสื่อสารของเราให้กว้างขึ้นอีกเยอะเลยครับ เรามาทบทวนกันอีกครั้งนะครับ:

• 什么 (shénme): ใช้ถามเกี่ยวกับ ‘อะไร’ (สิ่งของ, เรื่องราว, ชื่อ)
• 谁 (shéi): ใช้ถามเกี่ยวกับ ‘ใคร’ (บุคคล)
• 多少 (duōshao): ใช้ถามเกี่ยวกับ ‘เท่าไหร่’ หรือ ‘กี่…’ (จำนวนมาก, ราคา)
• 几 (jǐ): ใช้ถามเกี่ยวกับ ‘กี่…’ (จำนวนน้อย <10)

และที่สำคัญที่สุด อย่าลืม ‘กฎทอง‘ ของเรานะครับ: “คำถามอยู่ตรงไหน คำตอบก็อยู่ตรงนั้น” แค่จำหลักการนี้ได้ การสร้างประโยคคำถามในภาษาจีนก็จะเป็นเรื่องง่ายสำหรับนักเรียนไปเลย!

Challenge สนุกๆ ท้ายบทเรียน!

เพื่อเป็นการฝึกฝนและทำให้เราจำได้แม่นยำยิ่งขึ้น เหล่าซือมี Challenge สนุกๆ ให้ทำครับ:

ลองใช้คำถามที่เรียนไปวันนี้ ตั้งคำถาม 3 ข้อในคอมเมนต์ข้างล่างดูสิครับ!

(1 ข้อสำหรับ 什么, 1 ข้อสำหรับ 谁, และ 1 ข้อสำหรับ 多少)

ไม่ต้องกลัวผิดนะครับ การฝึกฝนคือหัวใจสำคัญที่สุดครับ

สุดยอดเลยครับ! ตอนนี้นักเรียนมีเครื่องมือสำคัญในการถามไถ่เพื่อเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ แล้ว การเป็นคนช่างถามคือหนทางสู่การเป็นผู้เชี่ยวชาญภาษาที่เร็วที่สุดครับ! ฝึกฝนบ่อยๆ แล้วเจอกันใหม่ในบทเรียนหน้านะครับ 加油 (jiāyóu)!

ตารางสรุปคำศัพท์ในบทเรียน