คำศัพท์จีน
而是
ตัวเต็ม: 而是
อ่านว่า: เอ๋อร์ชื้อ
ความหมาย: แต่คือ หรือหากแต่เป็น ใช้แก้ความเข้าใจโดยปฏิเสธทางเลือกแรกแล้วระบุสิ่งที่ถูกต้องหรือเป็นประเด็นจริง
ชนิดคำ: คำสันธานเชิงแก้ความ (conj.)
ระดับ: HSK 4
而是 เป็นคำสันธานเชิงแก้ความหมายว่า ‘แต่คือ/หากแต่เป็น’ พบบ่อยที่สุดในโครงสร้าง不是A，而是B ซึ่งปฏิเสธAแล้วชี้ว่าBคือข้อมูลที่ถูกต้อง ตัวเต็มเหมือนตัวย่อคือ而是 ไม่ได้ใช้แทน但是ทุกประโยค เพราะหน้าที่หลักไม่ใช่เพียงบอกความขัดแย้ง แต่เป็นการแก้การจัดประเภท สาเหตุ จุดเน้น หรือความเข้าใจเดิมอย่างชัดเจน
โครงสร้างหลัก 不是A，而是B
不是价格，而是质量 หมายถึงปัญหาไม่ใช่ราคาแต่คือคุณภาพ A และ B ควรอยู่ในระดับไวยากรณ์ใกล้กัน เช่น คำนามคู่กับคำนาม กริยาวลีกับกริยาวลี หรืออนุประโยคกับอนุประโยค การวางข้อมูลไม่สมมาตรทำให้ประโยคอ่านยากและไม่ชัดว่าแก้อะไร
ปฏิเสธเจตนา เหตุผล หรือจุดเน้น
不是不想去，而是没有时间 รูป不是不…而是…ปฏิเสธข้อสรุปว่าผู้พูดไม่ต้องการทำ แล้วให้เหตุผลจริง ระวังไม่ตัด不是ออกจนเหลือ而是เดี่ยว ๆ หากบริบทก่อนหน้าไม่ได้มีสิ่งที่ถูกปฏิเสธ ผู้ฟังต้องรู้ว่าAคืออะไรจึงจะเข้าใจการแก้ความ
ใช้รูป ไม่在于A，而在于B และ ไม่靠A，而靠B
关键不在于结果，而在于过程 ในรูปขนานบางชนิดใช้而เชื่อมแล้วซ้ำกริยา在于หรือ靠 ไม่จำเป็นต้องใช้而是ทุกครั้ง แต่หลักคิดยังเหมือนกันคือย้ายจุดเน้นจากAไปB ผู้เรียนควรรักษาคู่โครงสร้างให้สมมาตรและไม่เติม是ซ้ำโดยไม่จำเป็น
แยกจาก但是、反而、就是 และภาพช่วยจำ
但是เพียงบอกความขัดแย้งหรือข้อยกเว้น ไม่จำเป็นต้องปฏิเสธตัวเลือกแรก 反而บอกผลตรงข้ามกับที่คาด ส่วน就是ใช้ย้ำการระบุโดยไม่ต้องมีการแก้A 而是อ่านérshì คำอ่านไทย ‘เอ๋อร์ชื้อ’ ภาพช่วยจำใช้ทรงกลมที่วางแยกกับบล็อกสี่เหลี่ยมซึ่งใส่พอดีในช่อง เพื่อสื่อการละตัวเลือกหนึ่งแล้วระบุสิ่งที่ตรงแทน ภาพไม่ได้บอกว่าAและBในประโยคจริงเป็นวัตถุหรือรูปทรง และยังต้องมีบริบทหรือโครงสร้างปฏิเสธที่ทำให้ผู้ฟังรู้ว่ากำลังแก้ข้อมูลใด
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
不是……而是…… (bú shì… érshì…): ไม่ใช่… แต่คือ…
而是把重点放在…… (érshì bǎ zhòngdiǎn fàng zài…): แต่ให้วางจุดเน้นไว้ที่…
不是这个原因，而是…… (bú shì zhège yuányīn, érshì…): ไม่ใช่สาเหตุนี้ แต่คือ…
不是看结果，而是看过程 (bú shì kàn jiéguǒ, érshì kàn guòchéng): ไม่ได้ดูผลลัพธ์ แต่ดูกระบวนการ
不是唯一的选择，而是其中之一 (bú shì wéiyī de xuǎnzé, érshì qízhōng zhī yī): ไม่ใช่ทางเลือกเดียว แต่เป็นหนึ่งในนั้น
问题不是……而是…… (wèntí bú shì… érshì…): ปัญหาไม่ใช่… แต่คือ…
ตัวอย่างการใช้
问题不是钱，而是时间。
Wèntí bú shì qián, érshì shíjiān.
ปัญหาไม่ใช่เงิน แต่คือเวลา
她不是老师，而是学校的医生。
Tā bú shì lǎoshī, érshì xuéxiào de yīshēng.
เธอไม่ใช่ครู แต่เป็นแพทย์ของโรงเรียน
我不是不想参加，而是当天有工作。
Wǒ bú shì bù xiǎng cānjiā, érshì dàngtiān yǒu gōngzuò.
ไม่ใช่ว่าฉันไม่อยากเข้าร่วม แต่วันนั้นมีงาน
我们需要的不是更多信息，而是更清楚的说明。
Wǒmen xūyào de bú shì gèng duō xìnxī, érshì gèng qīngchu de shuōmíng.
สิ่งที่เราต้องการไม่ใช่ข้อมูลเพิ่ม แต่คือคำอธิบายที่ชัดขึ้น
这不是个人的问题，而是整个团队的问题。
Zhè bú shì gèrén de wèntí, érshì zhěnggè tuánduì de wèntí.
นี่ไม่ใช่ปัญหาของคนคนเดียว แต่เป็นปัญหาของทั้งทีม
成功靠的不是运气，而是长期准备。
Chénggōng kào de bú shì yùnqi, érshì chángqī zhǔnbèi.
ความสำเร็จไม่ได้อาศัยโชค แต่เกิดจากการเตรียมตัวระยะยาว
重点不是做得快，而是做得准确。
Zhòngdiǎn bú shì zuò de kuài, érshì zuò de zhǔnquè.
จุดสำคัญไม่ใช่ทำให้เร็ว แต่คือทำให้ถูกต้อง
A：你拒绝是因为价格太高吗？
A: Nǐ jùjué shì yīnwèi jiàgé tài gāo ma?
A: คุณปฏิเสธเพราะราคาสูงเกินไปหรือ
B：不是因为价格，而是因为条件不合适。
B: Bú shì yīnwèi jiàgé, érshì yīnwèi tiáojiàn bù héshì.
B: ไม่ใช่เพราะราคา แต่เพราะเงื่อนไขไม่เหมาะสม
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide