者

者zhě เป็นคำช่วยหรือหน่วยคำที่พบต่อท้ายคำและกลุ่มคำ เพื่อกล่าวถึง “ผู้ที่ทำสิ่งนั้น” “ผู้ที่มีลักษณะนั้น” หรือสิ่งที่กำลังอ้างถึง พบมากในภาษาเขียน ข่าว และคำเรียกบทบาท ควรเรียนจากคำประสมที่มีใช้จริง ไม่ใช้หัวคำเดี่ยว ๆ แทนคำว่า “คน” ในบทสนทนาทั่วไป รูปตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน

สร้างคำเรียกผู้ทำกิจกรรมหรือผู้มีลักษณะ

ตัวอย่างที่พบได้บ่อยคือ 读者dúzhě ผู้อ่าน, 作者zuòzhě ผู้เขียนหรือผู้สร้างผลงาน และ 消费者xiāofèizhě ผู้บริโภค แต่ละคำเรียกบุคคลจากกิจกรรมหรือบทบาท ไม่ได้บอกว่าคนนั้นทำกิจกรรมอยู่ในขณะที่พูดเสมอ เช่น ผู้อ่านของนิตยสารอาจเป็นกลุ่มผู้ติดตามอ่านเป็นประจำ

หน้าที่นี้ใช้กับกลุ่มคำได้ด้วย เช่น 汉语学习者Hànyǔ xuéxízhě ผู้เรียนภาษาจีน ส่วนคำอย่าง 强者qiángzhě ผู้แข็งแกร่ง และ 老者lǎozhě ผู้สูงอายุ ใช้คุณสมบัติมาระบุคน โดยมีน้ำเสียงภาษาเขียนมากกว่าคำพูดทั่วไป ควรดูทั้งรูปคำและระดับภาษา ไม่ถือว่ากริยาหรือคุณศัพท์ทุกคำเติมหัวคำนี้แล้วจะเป็นคำธรรมชาติ

อ้างกลับถึงรายการแรก รายการหลัง และทั้งสอง

前者qiánzhě หมายถึงสิ่งหรือฝ่ายแรกที่เพิ่งกล่าวถึง, 后者hòuzhě คือสิ่งหรือฝ่ายหลัง และ 两者liǎngzhě คือทั้งสอง ไม่จำเป็นต้องเป็นคน อาจเป็นวิธี หนังสือ แนวคิด หรือสิ่งอื่นที่บริบทระบุไว้ ควรมีสองรายการให้ผู้อ่านรู้ชัดก่อนใช้ เพื่อไม่ให้ต้องเดาว่ากำลังอ้างถึงอะไร

ในตัวอย่างนี้ “แบบแรก” คือหนังสือกระดาษ เพราะกล่าวถึงก่อน ไม่ได้หมายถึงหนังสือที่อยู่ข้างหน้าในภาพ หากลำดับคำเปลี่ยน สิ่งที่อ้างถึงก็เปลี่ยนด้วย เมื่อมีสามรายการขึ้นไปหรือมีประโยคคั่นยาว ควรเรียกชื่อสิ่งนั้นซ้ำให้ชัด แทนการใช้คำอ้างกลับที่ผู้อ่านอาจตีความไม่ตรงกัน

ต่างจากคำว่าคน คำแทนนาม และคำเรียกอาชีพอย่างไร

做饭的人zuò fàn de rén คนที่ทำอาหาร เป็นรูปภาษาทั่วไปที่ยืดหยุ่นกว่า 做饭者zuòfànzhě ซึ่งมีน้ำเสียงภาษาเขียนหรือใช้เป็นป้ายระบุบทบาท จึงไม่ควรสอนรูปหลังว่าใช้ไม่ได้ทุกกรณี แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับสถานการณ์ ส่วน 的de ใน 红的hóng de อันสีแดง สามารถแทนคำนามที่รู้อยู่แล้วจากบริบท ไม่ได้สร้างชื่อบทบาทแบบเดียวกัน

员yuán มักอยู่ในชื่อสมาชิก บุคลากร หรือตำแหน่งที่มีรูปคำมาตรฐาน เช่น 服务员fúwùyuán พนักงานบริการ และ 管理员guǎnlǐyuán ผู้ดูแล ส่วน 家jiā พบในคำเรียกผู้เชี่ยวชาญหรือผู้มีผลงาน เช่น 科学家kēxuéjiā นักวิทยาศาสตร์ และ 作家zuòjiā นักเขียน ไม่ควรสลับส่วนท้ายเหล่านี้ตามคำแปลไทย “ผู้…” เพียงอย่างเดียว ผู้เขียนข้อความหนึ่งอาจเป็น 作者zuòzhě โดยไม่จำเป็นต้องมีสถานะเป็นนักเขียนอาชีพ

การออกเสียงและขอบเขตที่ควรจำ

หัวคำอ่าน 者zhě เสียงสาม คำอ่านไทย “เจ่อ” ไม่ใช่เสียงเบา ควรฝึกฟังเสียงจีนเพราะ zh ไม่ตรงกับเสียง จ ไทยทุกประการ เมื่ออยู่ในคำประสมยังเขียนพินอินเป็นเสียงสาม เช่น 读者dúzhě และ 记者jìzhě ส่วน 志愿者zhìyuànzhě อาสาสมัคร เป็นคำประสมสามพยางค์ ไม่ใช่เสียงอ่านอีกแบบของหัวคำนี้

ในภาษาจีนโบราณ ตัวอักษรนี้ยังมีหน้าที่ด้านไวยากรณ์และการอ้างถึงอื่น ๆ ไม่ควรนำคำแปล “ผู้ที่…” ไปแทนทุกตำแหน่งโดยอัตโนมัติ หน้านี้เน้นคำประสมและการอ้างกลับที่ผู้เรียนภาษาจีนปัจจุบันพบได้บ่อย เวลาพบข้อความโบราณควรอ่านคำอธิบายของประโยคนั้นแยกต่างหาก

ระดับคำศัพท์และภาพช่วยจำ

หลักสูตรสอบ HSK ที่มีผลเดือนกรกฎาคม 2026 จัด 者zhě ไว้ระดับ 4 และระบุเป็นคำช่วย ส่วนตารางเก่าของ Tenttulip ระดับ 3 ลำดับ 885 เป็นการจัดคนละชุดข้อมูล ตัวอย่างในวงเล็บของตารางเก่าไม่ใช่ส่วนหนึ่งของหัวคำหรือเสียงอ่าน และไม่ควรทำให้คำประสมทั้งหมดถูกมองว่าเป็นคำเดียวกับหัวคำนี้

ภาพคนกำลังอ่านหนังสือใช้ยกตัวอย่าง 读者dúzhě ผู้อ่าน เพื่อช่วยจำส่วนท้ายที่ระบุ “ผู้ทำกิจกรรม” ไม่ได้หมายความว่าหัวคำนี้แปลว่าผู้อ่านเท่านั้น และไม่อธิบายหน้าที่อ้างถึงสิ่งของในทุกกรณี เพศ อายุ หรือหน้าตาของคนในภาพไม่ใช่เงื่อนไขของการใช้คำ ฝึกคำศัพท์และโครงสร้างต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน

ลำดับขีด