失业

ความหมายหลักและขอบเขตการใช้

失业shīyè เป็นคำกริยาที่บอกว่าบุคคลสูญเสียงานหรืออยู่ในภาวะว่างงาน โดยทั่วไปบริบทมักสื่อว่าบุคคลนั้นยังอยู่ในวัยแรงงานและต้องการทำงาน คำนี้ใช้ได้ทั้งกับเหตุการณ์ของคนหนึ่งคนและภาวะทางเศรษฐกิจหรือสังคม เช่น จำนวนผู้ว่างงาน อัตราการว่างงาน และมาตรการช่วยเหลือผู้ที่กำลังหางานใหม่

การไม่มีงานทำในช่วงหนึ่งไม่ได้ทำให้ทุกคนถูกจัดว่า “ตกงาน” เสมอไป นักเรียน ผู้เกษียณ ผู้ดูแลครอบครัว หรือผู้ที่ไม่ได้ต้องการหางานอาจอยู่นอกความหมายนี้ตามบริบท สถิติและสิทธิประโยชน์แต่ละประเทศยังมีนิยามเฉพาะ จึงไม่ควรใช้คำศัพท์ทั่วไปนี้แทนข้อสรุปทางกฎหมายหรือสถิติโดยไม่มีแหล่งอ้างอิง

โครงสร้างและคำที่ใช้ร่วมกัน

เมื่อบอกเหตุการณ์ ใช้คนหรือกลุ่มคนเป็นประธานแล้วตามด้วย 失业了shīyè le เพื่อบอกการเปลี่ยนเข้าสู่ภาวะตกงาน หากกล่าวถึงช่วงเวลาใช้ 失业后／失业期间shīyè hòu / shīyè qījiān และเมื่อต้องการบอกความเสี่ยงใช้ 面临失业miànlín shīyè

• 失业人数／失业人口shīyè rénshù / shīyè rénkǒu — จำนวนหรือประชากรผู้ว่างงาน
• 失业率／失业问题shīyèlǜ / shīyè wèntí — อัตราหรือปัญหาการว่างงาน
• 失业保险／失业补助shīyè bǎoxiǎn / shīyè bǔzhù — ระบบประกันหรือความช่วยเหลือที่เกี่ยวกับการว่างงาน

ต่างจากคำใกล้เคียงอย่างไร

没工作méi gōngzuò เป็นคำบอกข้อเท็จจริงกว้าง ๆ ว่าไม่มีงาน และอาจรวมผู้ที่ไม่ได้หางาน ส่วนคำนี้มักชี้ภาวะสูญเสียงานหรือว่างงานในตลาดแรงงาน 待业dàiyè เน้นกำลังรอหรือเตรียมหางาน และอาจใช้กับผู้สำเร็จการศึกษาใหม่ที่ยังไม่เคยมีงานมาก่อน

辞职cízhí คือการลาออกโดยผู้ทำงานเป็นฝ่ายยุติงาน ส่วน 裁员cáiyuán คือองค์กรลดจำนวนพนักงานและอาจทำให้คนตกงาน 就业jiùyè หมายถึงเข้าสู่การจ้างงานหรือมีงานทำ จึงเป็นคำที่อยู่ฝั่งตรงข้ามในหลายบริบท

การออกเสียง ตัวเต็ม และการใช้ด้วยความเคารพ

คำนี้อ่านว่า 失业shīyè พยางค์แรกเสียงหนึ่งและพยางค์ที่สองเสียงสี่ รูปตัวเต็มคือ 失業shīyè และคำอ่านไทยตามแถวศัพท์คือ “ซือเย่” เมื่อตามด้วยคำช่วย 了le ให้แยกอ่านเป็น 失业了shīyè le

ควรใช้คำนี้บอกสถานการณ์การจ้างงาน ไม่ใช้เป็นป้ายตัดสินคุณค่า ความสามารถ หรือความขยันของบุคคล สาเหตุอาจมาจากเศรษฐกิจ การปรับโครงสร้าง สุขภาพ ครอบครัว หรือเงื่อนไขอื่น และสิทธิประกันหรือเงินช่วยเหลือแตกต่างกันตามกฎหมายและคุณสมบัติของแต่ละพื้นที่ จึงต้องตรวจข้อมูลทางการก่อนให้คำแนะนำเฉพาะกรณี

ลำดับขีด