คำศัพท์จีน
电

ตัวเต็ม: 電
อ่านว่า: เตี้ยน
ความหมาย: ไฟฟ้า กระแสไฟ หรือพลังงานไฟฟ้า; องค์ประกอบหน้าคำที่เกี่ยวกับไฟฟ้าและสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ชนิดคำ: คำนาม (n.), หน่วยคำประสม (bound morpheme)
ระดับ: HSK 1
ความหมายและวิธีใช้
电 คือไฟฟ้าหรือพลังงานไฟฟ้า ใช้เดี่ยว ๆ ได้ในภาษาพูด เช่น 没电了 ไม่มีไฟหรือแบตหมด 来电了 ไฟมาแล้ว และ 停电了 ไฟดับหรือไฟฟ้าถูกตัด หากพูดถึงโทรศัพท์หรืออุปกรณ์พกพา 手机没电了 หมายถึงพลังงานในแบตเตอรี่หมด แต่ถ้าพูดถึงอาคารหรือพื้นที่ 停电了 มักหมายถึงระบบจ่ายไฟหยุดทำงาน ความหมายจึงขึ้นกับกรรมและสถานการณ์
电 มักเป็นหน่วยคำประสมด้านหน้าเพื่อบอกว่าสิ่งนั้นใช้ไฟฟ้าหรือเกี่ยวข้องกับสื่อสมัยใหม่ เช่น 电脑 คอมพิวเตอร์ 电视 โทรทัศน์ 电梯 ลิฟต์ 电池 แบตเตอรี่ และ 电灯 หลอดไฟ คำประสมเหล่านี้ต้องเรียนเป็นคำเต็มเพราะความหมายไม่ได้เกิดจากการนำคำว่าไฟฟ้ามาต่อกับคำด้านหลังแบบตรงตัวทุกคำ
电话、电脑、电视 และ 电影 ล้วนขึ้นต้นด้วย 电 แต่ไม่ควรแปลทีละตัว 电话 คือโทรศัพท์ 电影 คือภาพยนตร์ ส่วนการใช้พลังงานในอุปกรณ์ใช้ 用电 ใช้ไฟฟ้า การเติมพลังงานให้แบตเตอรี่ใช้ 充电 ชาร์จไฟ และการตัดไฟใช้ 断电 กริยาที่จับคู่กับคำประสมก็ต่างกัน เช่น 打电话 โทรศัพท์ 看电视 ดูโทรทัศน์ 看电影 ดูภาพยนตร์ และ坐电梯 ขึ้นหรือลงลิฟต์
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 没电了
- 停电/来电
- 给 + อุปกรณ์ + 充电
- 打 + 一个 + 电话
- 看 + 电视/电影
- 关掉 + 电灯
- 电 + คำนามที่เกี่ยวข้อง
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
电 และ 火 ต่างหมายถึงพลังงานแต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน 电 คือไฟฟ้า ส่วน 火 คือเปลวไฟ ดังนั้นไฟดับจากระบบไฟฟ้าใช้ 停电 แต่ดับเปลวไฟใช้ 灭火 หรือ 把火关了 ตามบริบท และไฟดูดใช้ 触电 ไม่ใช้คำที่มี 火 การแยกสองตัวนี้ช่วยป้องกันการแปลคำว่าไฟจากภาษาไทยตรงเกินไป
电 อ่าน diàn เสียงสี่ ไม่มีเสียงเบาแม้อยู่หน้าคำประสม ส่วน 了 ใน 停电了 และ 没电了 เป็นคำช่วยบอกการเปลี่ยนสภาพและอ่านเสียงเบา le 的 ใน 新的 และ 房间里的电灯 อ่าน de ขณะที่ 子 ใน 桌子 และพยางค์หลังของ 爸爸、妈妈 อ่านเสียงเบาตามรูปคำมาตรฐาน
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
电话 (diànhuà): โทรศัพท์; โทรศัพท์หา
电脑 (diànnǎo): คอมพิวเตอร์
电视 (diànshì): โทรทัศน์
电影 (diànyǐng): ภาพยนตร์
电梯 (diàntī): ลิฟต์
电池 (diànchí): แบตเตอรี่, ถ่านไฟฉาย
停电 (tíngdiàn): ไฟดับ, ไฟฟ้าถูกตัด
充电 (chōngdiàn): ชาร์จไฟ
ตัวอย่างการใช้
我给妈妈打了一个电话。
Wǒ gěi māma dǎ le yí ge diànhuà.
ฉันโทรหาคุณแม่หนึ่งสาย
爸爸正在看电视。
Bàba zhèngzài kàn diànshì.
คุณพ่อกำลังดูโทรทัศน์
这台电脑是新的。
Zhè tái diànnǎo shì xīn de.
คอมพิวเตอร์เครื่องนี้เป็นเครื่องใหม่
教室里突然停电了。
Jiàoshì lǐ tūrán tíngdiàn le.
ไฟในห้องเรียนดับกะทันหัน
手机快没电了。
Shǒujī kuài méi diàn le.
แบตโทรศัพท์ใกล้จะหมดแล้ว
请关掉房间里的电灯。
Qǐng guāndiào fángjiān lǐ de diàndēng.
กรุณาปิดไฟในห้อง
这部电影很好看。
Zhè bù diànyǐng hěn hǎokàn.
ภาพยนตร์เรื่องนี้สนุกมาก
A: 这里可以给手机充电吗?
Zhèlǐ kěyǐ gěi shǒujī chōngdiàn ma?
ตรงนี้ชาร์จโทรศัพท์ได้ไหม
B: 可以,桌子旁边有电源插座。
Kěyǐ, zhuōzi pángbiān yǒu diànyuán chāzuò.
ได้ ข้างโต๊ะมีเต้ารับไฟฟ้า
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide