不

ความหมายและหน้าที่

不 เป็นคำปฏิเสธพื้นฐานของภาษาจีน ใช้วางหน้าคำกริยา คำคุณศัพท์ กริยาช่วย หรือภาคแสดงเพื่อบอกว่า ไม่, ไม่ใช่ หรือไม่ทำ เช่น 不去 ไม่ไป, 不忙 ไม่ยุ่ง, 不是 ไม่ใช่ และ 不会 ทำไม่เป็นหรือจะไม่ โดยทั่วไป 不 เหมาะกับสิ่งที่เป็นนิสัย ความตั้งใจ ความเห็น สภาพในปัจจุบันหรืออนาคต และการปฏิเสธข้อเท็จจริง ไม่ต้องผันรูปตามประธานหรือจำนวนเหมือนคำกริยาในบางภาษา

เสียงอ่าน bù และการเปลี่ยนเป็น bú

เสียงพื้นฐานของ 不 คือ bù เสียงที่ 4 ใช้เมื่ออยู่เดี่ยวหรืออยู่หน้าพยางค์เสียงที่ 1, 2 และ 3 เช่น 不吃 bù chī, 不忙 bù máng และ 不好 bù hǎo แต่เมื่ออยู่หน้าพยางค์เสียงที่ 4 จะเปลี่ยนเสียงพูดเป็น bú เพื่อให้ออกเสียงต่อกันง่ายขึ้น เช่น 不是 bú shì, 不去 bú qù และ 不对 bú duì ความหมายของคำไม่ได้เปลี่ยน การเขียนพินอินบน Tenttulip แสดงเสียงที่ออกจริงเพื่อช่วยให้ผู้เรียนอ่านตามได้ถูกต้อง

ตำแหน่งในประโยคและรูปคำถาม

รูปพื้นฐานคือ ประธาน + 不 + ภาคแสดง เช่น 我不喝咖啡 ฉันไม่ดื่มกาแฟ และ 他不忙 เขาไม่ยุ่ง เมื่อต้องการถามแบบ “ทำหรือไม่ทำ” สามารถใช้รูป A不A เช่น 去不去 จะไปไหม, 好不好 ดีไหม และ 累不累 เหนื่อยไหม ในรูปซ้ำชนิดนี้ 不 มักออกเสียงเบาเป็น bu เพราะอยู่ระหว่างคำที่ซ้ำกัน ผู้เรียนควรฟังเป็นจังหวะทั้งชุด ไม่จำเป็นต้องเน้นเสียง 不 เหมือนตอนออกเสียงเดี่ยว

ความต่างระหว่าง 不 กับ 没

不 มักปฏิเสธนิสัย ความต้องการ การตัดสินใจ สภาพทั่วไป หรือเหตุการณ์ในอนาคต เช่น 我不吃辣 ฉันไม่กินเผ็ด และ 明天不去 พรุ่งนี้ไม่ไป ส่วน 没 หรือ 没有 มักปฏิเสธว่าเหตุการณ์ยังไม่เกิดหรือไม่ได้เกิดขึ้นแล้ว เช่น 我没吃饭 ฉันยังไม่ได้กินข้าว และ 他没来 เขาไม่ได้มา อย่างไรก็ตาม 有 ต้องปฏิเสธด้วย 没有 ไม่ใช้ 不有 การเลือกคำปฏิเสธจึงต้องดูทั้งเวลาและชนิดของภาคแสดง

ข้อควรระวังในการใช้

ไม่ควรวาง 不 หลังคำกริยาแบบภาษาไทย เพราะภาษาจีนต้องวางไว้หน้าส่วนที่ต้องการปฏิเสธ เช่น พูด 我不喜欢 ไม่ใช่ 我喜欢不 นอกจากนี้คำอย่าง 不是, 不要, 不会 และ 不能 มีความหมายเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกัน จึงควรเรียนเป็นกลุ่มคำด้วย ในบทสนทนา 不 ยังใช้ตอบสั้น ๆ ได้ แต่ส่วนใหญ่การตอบด้วยภาคแสดงเต็ม เช่น 不是, 不去 หรือ 不累 จะชัดเจนและเป็นธรรมชาติกว่า

ลำดับขีด