能

ความหมายและวิธีใช้

能 เป็นคำกริยาช่วยวางหน้ากริยาหลักเพื่อบอกว่าบุคคลมีความสามารถ สภาพร่างกาย เวลา หรือเงื่อนไขเพียงพอที่จะทำ เช่น 我能游一公里 ฉันว่ายน้ำได้หนึ่งกิโลเมตร、明天能来 พรุ่งนี้มาได้ และ 这台电脑能修好 คอมพิวเตอร์เครื่องนี้ซ่อมให้ดีได้ เมื่อเงื่อนไขเปลี่ยน ความสามารถที่ 能 บอกก็อาจเปลี่ยนตามได้。

能 ยังใช้ถามหรือขออนุญาตอย่างสุภาพในชีวิตประจำวัน เช่น 我能进去吗？ ฉันเข้าไปได้ไหม และ 你能帮我吗？ คุณช่วยฉันได้ไหม รูปปฏิเสธ 不能 อาจหมายถึงทำไม่ได้เพราะข้อจำกัดหรือห้ามทำตามกฎ เช่น 我今天不能去 วันนี้ฉันไปไม่ได้ และ 这里不能吸烟 ที่นี่ห้ามสูบบุหรี่ จึงต้องดูว่าประโยคพูดถึงความสามารถหรือข้อห้าม。

能、会 และ 可以 แปลไทยว่า ‘ได้/สามารถ’ ได้เหมือนกัน แต่ 会 เน้นทักษะที่เรียนรู้หรือการคาดการณ์ เช่น 会开车 ขับรถเป็น และ 明天会下雨 พรุ่งนี้ฝนอาจตก ส่วน 可以 เน้นการอนุญาตหรือความยอมรับได้ เช่น 可以进去 เข้าได้ 能 เน้นศักยภาพหรือเงื่อนไขจริง แม้ในคำขออนุญาตบางบริบท 能 กับ 可以 จะใช้แทนกันได้ น้ำหนักที่ผู้พูดมองยังต่างกันเล็กน้อย。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• ประธาน + 能 + กริยา
• 能 + กริยา + 吗
• 能不能 + กริยา
• 不能 + กริยา
• 还/又 + 能 + กริยา
• 能 + ส่วนเสริมผล
• 能否 + กริยา

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

可能 kěnéng เป็นคำเต็มที่หมายถึงอาจจะหรือความเป็นไปได้ ไม่ควรแยกแปล 可 และ 能 ทีละตัวทุกครั้ง ส่วน 能干 อ่าน nénggàn และหมายถึงเก่งหรือทำงานคล่อง ไม่ใช่เพียง ‘สามารถทำ’ รูป 能不能 เป็นคำถาม A不A โดย 不 มักลดน้ำหนักเป็น bu ในจังหวะพูด。

能 อ่าน néng เสียงสอง คำอ่านไทยใช้ เหนิง ไม่รวม nài ซึ่งพบในฐานะนามสกุลหรือการอ่านเก่า/จำกัดและไม่ใช่เสียงใช้งานทั่วไปของคำกริยาช่วยนี้ ใน 不能 พยางค์ 不 ยังคง bù เพราะ 能 เป็นเสียงสอง ไม่เข้าเงื่อนไขเปลี่ยนเป็น bú ที่เกิดหน้าเสียงสี่。

ลำดับขีด