不时

ความหมายหลัก

不时bùshí เป็นคำบอกเวลาหรือความถี่ หมายถึงการกระทำที่เกิดขึ้นเป็นระยะ ๆ หรือกลับมาเกิดอีกโดยไม่ได้ต่อเนื่องตลอดเวลา ภาษาไทยอาจแปลว่า “เป็นครั้งคราว” “อยู่เนือง ๆ” หรือ “เป็นระยะ” ตามบริบท ไม่ได้กำหนดว่าต้องห่างกันกี่นาทีและไม่ได้แปลว่าเกิดเพียงครั้งเดียว

ตัวเขียนและการออกเสียง

อักษรตัวย่อคือ 不时bùshí ส่วนตัวเต็มคือ 不時bùshí อ่านเสียงสี่ตามด้วยเสียงสอง คำอ่านไทยตามแบบเว็บไซต์คือ “ปู้ฉือ” คำหน้า 不bù ไม่เปลี่ยนเป็นเสียงสอง เพราะพยางค์หลัง 时shí เป็นเสียงสอง คำนี้ต้องอ่านทั้งคู่ ไม่แปลตัวอักษรแยกว่า “ไม่ใช่เวลา” ในทุกบริบท

วางในประโยคอย่างไร

ในความหมายที่พบบ่อย วาง 不时bùshí ก่อนกริยาหรือเหตุการณ์ เช่น 不时抬头bùshí táitóu คือเงยหน้าเป็นระยะ หรือ 不时传来bùshí chuánlái คือมีเสียงส่งมาถึงเป็นระยะ หากขึ้นต้นประโยคด้วยเวลา สถานที่ หรือกิจกรรม ผู้อ่านจะเห็นชัดว่าเหตุการณ์หลักดำเนินอยู่ และการกระทำที่ตามคำนี้แทรกขึ้นมาหลายช่วง

คำช่วยเชื่อมส่วนขยายกับกริยา

ทั้ง 不时看看bùshí kànkan และ 不时地看看bùshí de kànkan พบได้ในภาษาจีนร่วมสมัย โดยรูปมี 地de ทำหน้าที่เชื่อมส่วนขยายกับกริยา แต่ไม่จำเป็นต้องเติมทุกครั้งเมื่อใช้คำบอกเวลานี้ หน้าที่หลักยังเป็นการบอกว่าการมองเกิดซ้ำเป็นช่วง ไม่ใช่มองติดต่อกันโดยไม่หยุด

เสียงหรือสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นระยะ

คำนี้ใช้กับเหตุการณ์ที่ผู้พูดไม่ได้เป็นคนลงมือเองได้ด้วย เช่นเสียงนกดังมาจากนอกหน้าต่างเป็นระยะ หรือมีคนเดินผ่านทางเดินอยู่เนือง ๆ ในรูป 不时有bùshí yǒu หรือ 不时传来bùshí chuánlái ให้ดูว่ามีอะไรเกิดซ้ำ ไม่จำเป็นว่าผู้พูดเป็นผู้ตั้งเวลาหรือวางแผนให้เหตุการณ์เกิด

ความหมายในสำนวน “เผื่อยามจำเป็น”

ใน 不时之需bùshí zhī xū คำนี้สื่อถึงความต้องการที่เกิดขึ้นในเวลาคาดไม่ถึง จึงมักพบกับ 以备不时之需yǐ bèi bùshí zhī xū หมายถึงเตรียมไว้เผื่อจำเป็น เช่นสำรองเงินสดหรือของใช้เล็กน้อย ความหมายของสำนวนนี้ไม่ใช่ “ความต้องการเป็นครั้งคราว” แบบแปลตรงตัวจากความหมายคำวิเศษณ์

ความหมายเก่าที่ไม่ควรเอามาปน

พจนานุกรมยังบันทึกการใช้ 不时bùshí ว่า “ไม่เหมาะกับเวลา” หรือ “ผิดฤดูกาล” ในภาษาเก่าหรือสำนวนเฉพาะ เช่น 不时不食bù shí bù shí ผู้อ่านระดับเริ่มต้นควรจำความหมาย “เป็นระยะ” สำหรับบทสนทนาปัจจุบันก่อน แล้วตรวจสำนวนทั้งชุดเมื่อพบรูปที่มีคำประกอบต่างออกไป

ต่างจากคำใกล้เคียง

时时shíshí อาจใช้ความหมาย “บ่อย ๆ” ได้ แต่บางบริบทเน้นความต่อเนื่องหรือทุกขณะ จึงอย่าคิดว่าทุกคำแทนกันได้โดยไม่มีผลต่อน้ำเสียง

อย่าสับสนกับ “เมื่อไรก็ได้” หรือ “ตามเวลา”

随时suíshí หมายถึงพร้อมหรือสามารถทำได้ทุกเมื่อ ไม่ได้บอกว่าการกระทำนั้นเกิดขึ้นซ้ำจริง ๆ ส่วน 定期dìngqī หมายถึงทำตามรอบที่กำหนด คำหลักไม่รับประกันว่ามีกำหนดเวลาแน่นอน หากหมายถึงเหตุฉุกเฉินที่ไม่ได้วางแผน ให้ดูสำนวน 不时之需bùshí zhī xū แยกจากการ “ทำบางอย่างเป็นระยะ”

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

อย่าแปลเป็น “บางครั้ง” แล้วละบริบททั้งหมด ถ้าเหตุการณ์เกิดซ้ำหลายหนระหว่างกิจกรรมหนึ่ง คำแปล “เป็นระยะ” มักชัดกว่า และอย่าใช้คำนี้แทน “ไม่เคย” เพราะยังมีการกระทำนั้นเกิดขึ้นอยู่ ถ้าประโยคบอกความพร้อมทุกเวลา ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดจริงเป็นช่วง ควรใช้คำที่สื่อ “ได้ทุกเมื่อ” แทน

สถานะ HSK ปัจจุบัน

หลักสูตรสอบ HSK ทางการที่มีผลเดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 不时bùshí เป็นรายการ 3685 ระดับ HSK 6 ชนิดคำวิเศษณ์และคำนาม และยังยกไว้ในหมวดคำวิเศษณ์บอกเวลา ป้าย HSK 5 เดิมของหน้านี้ต้องปรับให้ตรงแถวปัจจุบัน น้อง ๆ ดูบทเรียนอื่นต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน

ลำดับขีด