底

底dǐ เป็นคำนามหรือคำบอกตำแหน่งหมายถึงก้น พื้น ฐาน หรือส่วนล่างสุด เช่น 杯底ก้นแก้ว 箱子底ก้นกล่อง และ海底ก้นทะเล อีกแขนงใช้บอกปลายช่วงเวลา เช่น 月底สิ้นเดือน 年底สิ้นปี และมีอยู่ในคำตายตัวอย่าง心底ส่วนลึกในใจ กับ到底ซึ่งพัฒนาเป็น ‘ท้ายที่สุด/กันแน่’ การแปลจึงต้องดูคำนามข้างหน้าและโครงสร้างทั้งวลี ไม่ควรใช้คำแปล ‘ก้น’ กับทุกบริบท

ก้น พื้น และฐานของสิ่งของ

杯底、箱子底、锅底bēidǐ, xiāngzi dǐ, guōdǐ หมายถึงส่วนล่างสุดของภาชนะหรือวัตถุ รูปคำนามเดี่ยวอาจตามหลังคำนามโดยไม่ใช้的 เช่น 杯子底有水 ที่ก้นแก้วมีน้ำ หากเน้นด้านล่างภายนอกอาจใช้底部 ส่วนฐานที่รองรับโครงสร้างบางชนิดใช้ฐาน、底座ตามสิ่งของ

ส่วนลึกและตำแหน่งล่างสุด

海底、谷底、最底下hǎidǐ, gǔdǐ, zuì dǐxia ใช้กับก้นทะเล ก้นหุบเขา และตำแหน่งล่างสุด 从箱子底拿出来คือหยิบออกจากก้นกล่อง ส่วน在抽屉最底下คืออยู่ชั้นหรือตำแหน่งล่างสุด ต้องแยกจาก地下ใต้พื้นดินและ下面ด้านล่างทั่วไป

ปลายเดือนและปลายปี

月底、年底yuèdǐ, niándǐ หมายถึงช่วงปลายของเดือนหรือปี ไม่ได้ชี้วันสุดท้ายแบบแม่นยำเสมอ หากเส้นตายสำคัญควรระบุวันที่และเวลา เช่น 在八月底前ก่อนสิ้นเดือนสิงหาคม รูป星期底พบได้แต่周末หรือ本周末มักเป็นธรรมชาติกว่าเมื่อต้องการพูดถึงสุดสัปดาห์

คำตายตัว การออกเสียง และภาพช่วยจำ

底อ่านdǐเสียงสาม คำอ่านไทย ‘ตี่’ ตัวเต็มเหมือนตัวย่อ 心底หมายถึงส่วนลึกในใจ และ到底อาจถามย้ำว่า ‘กันแน่’ หรือหมายถึงจนถึงที่สุด ความหมายเหล่านี้แยกจากก้นวัตถุและปลายเวลา ภาพช่วยจำใช้ลูกทรงกลมหนึ่งลูกที่วางสัมผัสก้นด้านในของกล่องลึกหนึ่งใบ จึงแทนความหมายหลักทางกายภาพอย่างตรงไปตรงมา ส่วน海底、年底、心底และ到底ต้องเลือกคำแปลจากบริบทตามคำอธิบาย ไม่ได้ถูกลดให้เหลือภาพเดียว

ลำดับขีด