คำศัพท์จีน
大爷
ตัวเต็ม: 大爺
อ่านว่า: ต้าเยีย
ความหมาย: ลุงซึ่งเป็นพี่ชายของพ่อในบางพื้นที่; หรือคำเรียกชายสูงวัยอย่างสุภาพและเป็นกันเองตามบริบท
ชนิดคำ: คำนาม/คำเรียกขาน (n./form of address)
ระดับ: HSK 4
大爷 เป็นคำนามและคำเรียกขาน ความหมายหนึ่งในบางพื้นที่คือพี่ชายของพ่อ ใกล้กับ伯父 และอีกความหมายคือคำเรียกชายสูงวัยอย่างสุภาพหรือเป็นกันเอง เช่น 大爷，请问车站怎么走คุณลุงครับ ขอถามทางไปสถานี การใช้ขึ้นกับภูมิภาค อายุ ความสัมพันธ์ และความชอบของผู้ฟัง ไม่ควรเดาความสัมพันธ์หรือเรียกทุกคนจากรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว ตัวเต็ม大爺
ความหมายญาติ
我大爷 ในบางถิ่นหมายถึงพี่ชายของพ่อ แต่ภาษาจีนกลางมาตรฐานมักใช้伯父หรือ伯伯ด้วย ครอบครัวต่างพื้นที่อาจแบ่งคำเรียกไม่เหมือนกัน จึงควรถามเจ้าของภาษาว่าครอบครัวเขาใช้คำใด และไม่แปล大爷เป็น ‘คุณปู่’ ทุกครั้ง เพราะ爷爷คือพ่อของพ่อ
คำเรียกชายสูงวัย
这位大爷 ใช้กล่าวถึงชายสูงวัยอย่างสุภาพในภาษาพูดบางบริบท เมื่อต้องเรียกตรง ๆ อาจพูด大爷，请问… แต่ผู้ฟังบางคนอาจไม่ชอบการระบุวัย ในสถานการณ์ทางการ先生หรือคำเรียกตามตำแหน่งเป็นกลางกว่า คำว่า老人เป็นคำบรรยายกลุ่ม ไม่ใช่คำเรียกตรงที่สุภาพเสมอไป
นัยประชดและการลงเสียง
您可真是大爷 อาจประชดคนที่เอาแต่ใจและรอให้ผู้อื่นบริการ ในความหมายนี้ผู้พูดมักเน้น爷และอาจออกเสียงyéเต็มเสียง จึงต่างจาก headword HSK dàye ที่พยางค์หลังเบา น้ำเสียงเป็นตัวกำหนดสำคัญ ไม่ควรใช้ประชดกับผู้ใหญ่หรือคนแปลกหน้าเพราะอาจเสียมารยาท
การออกเสียงและคำใกล้กัน
headword ทางการอ่าน 大爷 โดย大เสียงสี่ 爷เสียงเบา คำอ่านไทย ‘ต้าเยีย’ ตัวเต็ม大爺 爷爷คือคุณปู่ 叔叔คืออาหรือคำเรียกชายรุ่นพ่อที่อ่อนวัยกว่าโดยสัมพันธ์ และ先生เป็นคำสุภาพกลาง ๆ หากเห็นdàyéในบทละครให้ตรวจว่าน้ำเสียงกำลังยกย่องแบบเจ้านายหรือประชด ไม่รวมเข้ากับความหมายญาติโดยอัตโนมัติ
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
父亲的哥哥叫大爷 (fùqin de gēge jiào dàye): พี่ชายของพ่อเรียกว่าลุงในบางพื้นที่
大爷和哥哥 (dàye hé gēge): ลุงกับพี่ชาย
用大爷称呼老人 (yòng dàye chēnghu lǎorén): ใช้大爷เรียกชายสูงวัย
尊敬这位大爷 (zūnjìng zhè wèi dàye): เคารพคุณลุงท่านนี้
用大爷来称呼对方 (yòng dàye lái chēnghu duìfāng): ใช้คำว่าคุณลุงเรียกอีกฝ่าย
大爷和先生的语气不同 (dàye hé xiānsheng de yǔqì bùtóng): น้ำเสียงของ大爷กับ先生ต่างกัน
ตัวอย่างการใช้
在我父亲的家乡，他把父亲的哥哥叫“大爷”。
Zài wǒ fùqin de jiāxiāng, tā bǎ fùqin de gēge jiào “dàye”.
ที่บ้านเกิดของพ่อ เขาเรียกพี่ชายของพ่อว่าลุง
不同地区对“大爷”的亲属用法不完全一样。
Bùtóng dìqū duì “dàye” de qīnshǔ yòngfǎ bù wánquán yíyàng.
แต่ละพื้นที่ใช้คำนี้ในระบบญาติไม่เหมือนกันทั้งหมด
这位大爷正在门口等车。
Zhè wèi dàye zhèngzài ménkǒu děng chē.
คุณลุงท่านนี้กำลังรอรถที่หน้าประตู
那位大爷告诉了我去车站的路。
Nà wèi dàye gàosu le wǒ qù chēzhàn de lù.
คุณลุงท่านนั้นบอกทางไปสถานีแก่ฉัน
正式场合称呼陌生人时，用“先生”更稳妥。
Zhèngshì chǎnghé chēnghu mòshēngrén shí, yòng “xiānsheng” gèng wěntuǒ.
ในสถานการณ์ทางการ การเรียกชายแปลกหน้าว่าคุณผู้ชายเป็นกลางกว่า
不能只凭外表判断对方是否愿意被叫“大爷”。
Bùnéng zhǐ píng wàibiǎo pànduàn duìfāng shìfǒu yuànyì bèi jiào “dàye”.
จะดูเพียงรูปลักษณ์แล้วตัดสินว่าอีกฝ่ายยอมให้เรียกว่าคุณลุงไม่ได้
他说“别把自己当大爷”，是在批评对方太任性。
Tā shuō “bié bǎ zìjǐ dàng dàyé”, shì zài pīpíng duìfāng tài rènxìng.
เขาพูดว่าอย่าทำตัวเป็นเจ้านาย เพื่อวิจารณ์ว่าอีกฝ่ายเอาแต่ใจเกินไป
A：我应该怎么称呼这位客人？
A: Wǒ yīnggāi zěnme chēnghu zhè wèi kèrén?
A: ฉันควรเรียกแขกท่านนี้อย่างไร
B：如果不确定，正式场合叫“先生”比较合适。
B: Rúguǒ bù quèdìng, zhèngshì chǎnghé jiào “xiānsheng” bǐjiào héshì.
B: หากไม่แน่ใจ ในสถานการณ์ทางการเรียกว่าคุณผู้ชายจะเหมาะกว่า
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide