灭门之灾
คำศัพท์จีน
ตัวเต็ม: 滅門之災
อ่านว่า: เมี่ยเหมินจือไจ
ความหมาย: ภัยหรือเหตุร้ายที่ทำให้สมาชิกทั้งครอบครัวหรือตระกูลถูกสังหารจนสิ้น ในบริบทประวัติศาสตร์อาจเชื่อมกับการลงโทษแบบ株连、灭族หรือการกวาดล้างทั้งบ้าน ส่วนในนิยายใช้เป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อสกุล; เป็นคำรุนแรงมาก ไม่ควรใช้ขยายปัญหาทั่วไป และรูปที่พจนานุกรมบันทึกชัดคือ 灭门之祸
ชนิดคำ: วลีคงรูปเชิงประวัติศาสตร์/วรรณกรรม (fixed phrase)
灭门之灾 หมายถึงอะไร
灭门之灾 หมายถึงภัยที่ทำให้คนทั้งบ้านหรือสมาชิกของตระกูลถูกสังหารจนสิ้น 灭门คือ“一家人全被杀害” ส่วน之灾คือภัยชนิดนั้น คำนี้จึงรุนแรงและเฉพาะเจาะจงกว่าคำว่า灾难ทั่วไป มักพบใน古装剧、武侠、悬疑、历史小说และข้อความที่กล่าวถึงการกวาดล้างครอบครัว
รูปที่พจนานุกรมบันทึก: 灭门之祸
汉典มีรายการชัดสำหรับ 灭门之祸 ซึ่งอธิบายว่า满门老少皆被诛灭的灾祸 และเชื่อมกับการลงโทษ抄家灭族ในอดีต 灭门之灾 ใช้โครงสร้างและความหมายเดียวกัน โดยเปลี่ยน祸เป็น灾 ทั้งสองเข้าใจได้ แต่เมื่ออ้างรูปสำนวนจากพจนานุกรมควรใช้灭门之祸เป็นหลัก และบันทึก灭门之灾เป็นวลีคงรูปที่พบบ่อยในงานเล่าเรื่อง
门 ไม่ได้หมายถึงประตู
门ในคำนี้หมายถึง一家、一门或家族 ไม่ใช่ประตูอาคาร ดังนั้น灭门ไม่ใช่“ทำลายประตู” แต่คือทำให้สมาชิกของบ้านนั้นหมดสิ้น ความหมายนี้คล้ายคำในวรรณภาษาอย่าง满门、全门 ผู้เรียนต้องอ่านเป็นหน่วยคำ เพราะการแปลตัวอักษรแยกจะทำให้ใจความผิดอย่างมาก
บริบทประวัติศาสตร์
เอกสารและนิยายอาจเชื่อม灭门กับ株连、连坐、抄家、灭族หรือ诛九族 แต่ศัพท์เหล่านี้ไม่เท่ากันทั้งหมด 抄家เน้นยึดทรัพย์และค้นบ้าน 株连/连坐เน้นให้ผู้อื่นรับโทษเพราะความเกี่ยวข้อง 灭族เน้นสังหารเครือญาติ ส่วน灭门อธิบายผลว่าคนทั้งบ้านถูกสังหาร การใช้ในเหตุการณ์จริงต้องตรวจระบบกฎหมาย ยุค และหลักฐานเฉพาะกรณี
บริบทนิยายและซีรีส์
งาน古装และ武侠มักใช้灭门之灾เป็นปมกำเนิดตัวเอก เช่น ผู้รอดชีวิตตามหาความจริงหรือแก้แค้น การใช้เช่นนี้เป็นกลวิธีเล่าเรื่องและอาจ夸张กว่าหลักฐานประวัติศาสตร์ เมื่อรีวิวซีรีส์ควรแยก“เรื่องกำหนดว่า……”จาก“ประวัติศาสตร์เกิดขึ้นจริง”และไม่เติมรายละเอียดผู้กระทำหรือเหยื่อหากต้นฉบับไม่ได้ยืนยัน
ระดับความรุนแรง
คำนี้หมายถึงการเสียชีวิตของทั้งครอบครัว จึงไม่เหมาะกับเรื่อง普通失败、考试没过、店铺关门หรือการทะเลาะในบ้าน การพูดว่า一次考试带来灭门之灾เป็นการ夸张ที่รุนแรงและอาจไม่เหมาะสม หากต้องการเพียง“ผลเสียร้ายแรง”ใช้严重后果、巨大损失、沉重打击หรือ灾难性后果จะตรงกว่า
ต่างจาก 家破人亡
家破人亡 หมายถึงบ้านแตกและสมาชิกเสียชีวิต เป็นผลจากสงคราม ภัย หรือเหตุร้ายได้ โดยไม่จำเป็นว่าทุกคนถูกสังหาร 灭门之灾 เน้นการฆ่าหรือทำลายสมาชิกทั้ง门 จึงมีผู้กระทำและความรุนแรงมากกว่า คำทั้งสองอาจปรากฏในเรื่องเดียวกันแต่ไม่ควรใช้แทนกันโดยไม่ดูเหตุการณ์
ต่างจาก 灭顶之灾
灭顶之灾 หมายถึงหายนะที่ทำลายบุคคล องค์กร หรือสิ่งหนึ่งอย่างสิ้นเชิง และใช้เชิงเปรียบเทียบได้กว้างกว่า คำว่า顶มาจากภาพน้ำท่วมถึงศีรษะ ไม่ใช่ครอบครัว ส่วน灭门之灾มี门เป็นแกนและชี้ไปที่ทั้งบ้านหรือตระกูล หากบริษัทใกล้ล้มละลายอาจพูด灭顶之灾 แต่ไม่ควรพูด灭门之灾
การออกเสียง
ตัวเต็มเขียนว่า 滅門之災 พินอิน mièmén zhī zāi คำอ่านไทย“เมี่ยเหมินจือไจ” 灭 miè เป็นเสียง 4 门 mén เสียง 2 之 zhī และ灾 zāi เป็นเสียง 1 แบ่งโครงสร้างเป็น灭门 / 之 / 灾 โดย之เชื่อมส่วนขยายกับคำนาม คล้าย“ภัยแห่งการล้างตระกูล”
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
遭受灭门之灾 (zāoshòu mièmén zhī zāi): ประสบภัยที่ทั้งตระกูลถูกสังหาร
招来灭门之灾 (zhāolái mièmén zhī zāi): ชักนำภัยล้างตระกูลมา
躲过灭门之灾 (duǒguò mièmén zhī zāi): รอดพ้นภัยล้างตระกูล
险遭灭门之灾 (xiǎn zāo mièmén zhī zāi): เกือบประสบภัยล้างตระกูล
灭门之灾降临 (mièmén zhī zāi jiànglín): ภัยล้างตระกูลมาถึง
一场灭门之灾 (yì chǎng mièmén zhī zāi): ภัยล้างตระกูลครั้งหนึ่ง
灭门之祸 (mièmén zhī huò): ภัยที่ทำให้ทั้งบ้านถูกทำลาย ซึ่งเป็นรูปที่พจนานุกรมบันทึก
家族惨遭诛灭 (jiāzú cǎnzāo zhūmiè): ตระกูลถูกสังหารอย่างโหดร้าย
全家被害 (quánjiā bèihài): คนทั้งครอบครัวถูกทำร้ายจนเสียชีวิต
株连九族 (zhūlián jiǔzú): ลงโทษพัวพันถึงเครือญาติหลายสาย
ตัวอย่างการใช้
这部历史小说从一个家族遭受灭门之灾写起。
Zhè bù lìshǐ xiǎoshuō cóng yí ge jiāzú zāoshòu mièmén zhī zāi xiě qǐ.
นิยายประวัติศาสตร์เรื่องนี้เริ่มจากตระกูลหนึ่งประสบภัยที่สมาชิกถูกสังหารทั้งบ้าน
主人公是那场灭门之灾中唯一的幸存者。
Zhǔréngōng shì nà chǎng mièmén zhī zāi zhōng wéiyī de xìngcúnzhě.
ตัวเอกคือผู้รอดชีวิตเพียงคนเดียวจากภัยล้างตระกูลครั้งนั้น
史料没有证明这个家族真的遭遇过灭门之灾。
Shǐliào méiyǒu zhèngmíng zhège jiāzú zhēn de zāoyù guo mièmén zhī zāi.
หลักฐานประวัติศาสตร์ไม่ได้พิสูจน์ว่าตระกูลนี้เคยประสบภัยล้างตระกูลจริง
剧中的反派以灭门之灾威胁对方交出证据。
Jù zhōng de fǎnpài yǐ mièmén zhī zāi wēixié duìfāng jiāochū zhèngjù.
ตัวร้ายในเรื่องขู่อีกฝ่ายด้วยภัยล้างตระกูลเพื่อให้ส่งมอบหลักฐาน
“灭门之灾”语气极重，不能用来形容普通的生意失败。
“Mièmén zhī zāi” yǔqì jí zhòng, bù néng yòng lái xíngróng pǔtōng de shēngyì shībài.
灭门之灾 มีน้ำเสียงรุนแรงมาก จึงใช้บรรยายความล้มเหลวทางธุรกิจทั่วไปไม่ได้
有些古装剧把政治斗争写成会招来灭门之灾的危险。
Yǒuxiē gǔzhuāngjù bǎ zhèngzhì dòuzhēng xiě chéng huì zhāolái mièmén zhī zāi de wēixiǎn.
ซีรีส์ย้อนยุคบางเรื่องเล่าการต่อสู้ทางการเมืองว่าเป็นอันตรายที่อาจนำภัยล้างตระกูลมา
“灭门之祸”是词典中更常见的固定形式。
“Mièmén zhī huò” shì cídiǎn zhōng gèng chángjiàn de gùdìng xíngshì.
灭门之祸 เป็นรูปคงที่ที่พบในพจนานุกรมมากกว่า
A: 这里的“灭门之灾”只是说家里破产吗？
Zhèlǐ de “mièmén zhī zāi” zhǐshì shuō jiālǐ pòchǎn ma?
คำว่า灭门之灾ตรงนี้หมายถึงครอบครัวล้มละลายเท่านั้นหรือ
B: 不是，它通常指全家被杀，是非常严重的说法。
Bú shì, tā tōngcháng zhǐ quánjiā bèi shā, shì fēicháng yánzhòng de shuōfǎ.
ไม่ใช่ โดยทั่วไปหมายถึงคนทั้งครอบครัวถูกสังหาร เป็นถ้อยคำที่รุนแรงมาก
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide