不良

ความหมายหลัก

不良bùliáng เป็นคำคุณศัพท์และส่วนขยายคำนามแบบค่อนข้างเป็นทางการ หมายถึงไม่ดี ผิดปกติ ไม่พึงประสงค์ หรือมีคุณภาพต่ำกว่าที่ควรจะเป็น ความหมายที่เจาะจงขึ้นอยู่กับคำนามที่ใช้ร่วมกัน เช่น 不良反应bùliáng fǎnyìng คืออาการไม่พึงประสงค์ และ 品质不良pǐnzhì bùliáng คือคุณภาพไม่ได้มาตรฐาน

ตัวเขียนและการออกเสียง

ทั้งอักษรตัวย่อและตัวเต็มเขียนว่า 不良bùliáng อ่าน “ปู้เหลียง” โดย 不bù เป็นเสียงสี่และไม่เปลี่ยนเสียง เพราะ 良liáng เป็นเสียงสอง หลักสูตรทางการพิมพ์ติดกันว่า bùliángbùliáng เพื่อแสดงว่าเป็นคำหนึ่งหน่วย

ตำแหน่งก่อนคำนาม

รูปที่พบบ่อยคือ 不良加名词bùliáng jiā míngcí เช่น 不良习惯bùliáng xíguàn นิสัยไม่ดี 不良行为bùliáng xíngwéi พฤติกรรมไม่เหมาะสม และ 不良影响bùliáng yǐngxiǎng ผลกระทบด้านลบ คำนี้ระบุการประเมินโดยรวม แต่รายละเอียดว่าผิดปกติด้านใดต้องดูคำนามและบริบท

ตำแหน่งหลังคำนาม

ในคำประสมบางกลุ่ม คำนามวางหน้าและคำหลักวางหลัง เช่น 消化不良xiāohuà bùliáng การย่อยผิดปกติ 营养不良yíngyǎng bùliáng ภาวะโภชนาการไม่ดี และ 信号不良xìnhào bùliáng สัญญาณไม่ดี รูปเหล่านี้ทำงานคล้ายภาคแสดงหรือชื่อภาวะที่ใช้กันเป็นประจำ

ใช้กับสุขภาพ

เมื่อใช้ในบริบทสุขภาพ คำนี้ไม่ได้วินิจฉัยโรคด้วยตัวเอง 不良反应bùliáng fǎnyìng บอกอาการที่ไม่พึงประสงค์หลังยา อาหาร หรือการรักษา ส่วน 消化不良xiāohuà bùliáng และ 营养不良yíngyǎng bùliáng เป็นชื่อภาวะที่ต้องอาศัยอาการและการประเมินเพิ่มเติม หากมีอาการรุนแรงควรพบผู้เชี่ยวชาญ

ใช้กับคุณภาพสินค้าและระบบ

品质不良pǐnzhì bùliáng ชี้ว่าสินค้าหรือวัสดุไม่ผ่านระดับคุณภาพที่ต้องการ ขณะที่ 信号不良xìnhào bùliáng หมายถึงสัญญาณอ่อน ไม่เสถียร หรือใช้งานได้ไม่ดี คำนี้จึงใช้ได้ทั้งกับคุณสมบัติของวัตถุและสภาพการทำงานของระบบ

ใช้กับพฤติกรรมและประวัติ

不良行为bùliáng xíngwéi และ 不良记录bùliáng jìlù มักมีน้ำเสียงประเมินเชิงลบ แต่ไม่ควรติดป้ายคนทั้งคนจากเหตุการณ์เดียว ควรระบุพฤติกรรม ช่วงเวลา หรือหลักฐานให้ชัด ส่วน 居心不良jūxīn bùliáng กล่าวหาว่ามีเจตนาไม่ดี จึงควรใช้เมื่อมีบริบทเพียงพอ

เปรียบเทียบกับคำใกล้เคียง

ต่างจาก 缺陷quēxiàn และ 故障gùzhàng

缺陷quēxiàn คือจุดบกพร่องที่ระบุได้ในโครงสร้าง การออกแบบ หรือคุณสมบัติ ส่วน 故障gùzhàng คือการขัดข้องของเครื่องหรือระบบ คำหลักกว้างกว่าและอาจประเมินผลรวมว่าไม่ดีหรือผิดปกติ โดยไม่จำเป็นต้องบอกว่าจุดเสียอยู่ตรงไหนหรือระบบหยุดทำงานอย่างไร

ระดับภาษาและความเป็นทางการ

คำนี้พบบ่อยในฉลาก คำเตือน รายงาน ข่าว เอกสารคุณภาพ การแพทย์ และงานบริหาร มากกว่าบทสนทนาสบาย ๆ หากพูดถึงอาหาร รสชาติ หรืออารมณ์ทั่วไป คำว่า 不好bù hǎo มักเป็นธรรมชาติกว่า แต่เมื่อกล่าวถึงภาวะหรือผลเชิงระบบ คำหลักจะกระชับและเป็นมาตรฐานกว่า

ข้อควรระวังเรื่องความหมาย

อย่าแปลคำนี้เป็น “ชั่ว” ทุกครั้ง เพราะ 不良反应bùliáng fǎnyìng คืออาการไม่พึงประสงค์ ไม่ใช่ปฏิกิริยาชั่วร้าย และ 信号不良xìnhào bùliáng คือสัญญาณไม่ดี ไม่ได้เกี่ยวกับศีลธรรม คำแปลไทยต้องตามชนิดของคำนามที่ถูกขยาย

การเลือกคำในประโยคจริง

ผู้เรียนควรถามว่าสิ่งที่กล่าวถึงเป็นภาวะ ผลกระทบ พฤติกรรม ประวัติ คุณภาพ หรือความขัดข้อง หากเป็นการประเมินแบบเป็นทางการและมีคำประสมที่ใช้กันจริง คำหลักมักเหมาะ หากเพียงบอกว่าบางอย่างไม่ดีในบทสนทนา ใช้ 不好bù hǎo จะไม่แข็งเกินไป และถ้ามีจุดบกพร่องเฉพาะควรใช้คำที่ระบุปัญหานั้นโดยตรง

สถานะ HSK ปัจจุบัน

เอกสารหลักสูตรสอบ HSK ทางการที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 不良bùliáng เป็นรายการ 2079 ระดับ HSK 5 ชนิดคำ 形xíng ในหน้าพิมพ์ 128 ของไฟล์ 406 หน้า ป้าย HSK 5 เดิมจึงถูกต้อง น้อง ๆ ดูบทเรียนต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน

ลำดับขีด