คำศัพท์จีน
阵
ตัวเต็ม: 陣
อ่านว่า: เจิ้น
ความหมาย: แนวหรือรูปขบวน และลักษณนามนับช่วงสั้น ๆ หรือระลอกของลม ฝน เสียง ความรู้สึกและเหตุการณ์
ชนิดคำ: คำนามและลักษณนาม
ระดับ: HSK 5
ความหมายหลักของคำ
阵 เป็นได้ทั้งคำนามและลักษณนาม เมื่อเป็นคำนามหมายถึงแนว รูปขบวน หรือการจัดสิ่งต่าง ๆ ให้เป็นระเบียบเพื่อทำหน้าที่ร่วมกัน เมื่อเป็นลักษณนามใช้บอกช่วงสั้น ๆ หรือระลอกหนึ่งของลม ฝน เสียง กลิ่น ความเจ็บปวด อารมณ์และการกระทำ รูปตัวเต็มคือ 陣 คำอ่านไทยใช้ “เจิ้น” โดยต้องกดเสียงตกตามเสียงสี่
โครงสร้างลักษณนามที่ใช้บ่อย
รูปที่พบบ่อยที่สุดคือ 一阵 + คำนาม หมายถึงหนึ่งช่วงหรือหนึ่งระลอก
คำว่า 一 เปลี่ยนเสียงเป็น 一阵 เพราะพยางค์ถัดไปเป็นเสียงสี่ เช่น 一阵风 ลมวูบหนึ่ง และ 一阵雨 ฝนที่ตกอยู่ช่วงหนึ่ง การใช้แบบนี้ไม่ได้บอกจำนวนวัตถุ แต่แบ่งเหตุการณ์ต่อเนื่องให้เป็นช่วงที่ผู้พูดรับรู้ได้
สิ่งที่มักนับด้วยลักษณนามนี้
ปรากฏการณ์อากาศใช้กับ 风 และ 雨 ได้เป็นธรรมชาติ เสียงที่ดังขึ้นเป็นช่วงใช้กับ 笑声 เสียงหัวเราะ 掌声 เสียงปรบมือ และ 雷声 เสียงฟ้าร้อง ร่างกายหรืออารมณ์ก็ใช้ได้ เช่น 一阵疼痛 อาการปวดวูบหนึ่ง และ 一阵紧张 ความตึงเครียดที่แล่นขึ้นมาชั่วครู่
การซ้ำเพื่อสื่อหลายระลอก
一阵阵 แสดงว่าสิ่งนั้นเกิดซ้ำเป็นระลอก ๆ เช่น 一阵阵凉风吹来 ลมเย็นพัดมาเป็นระลอก การซ้ำเน้นจังหวะต่อเนื่อง ไม่ได้หมายถึงระลอกเดียว และไม่จำเป็นต้องใส่ตัวเลขเพิ่มด้านหน้าอีก
ความหมายคำนามเรื่องรูปขบวน
ในฐานะคำนาม 阵 เกี่ยวกับรูปแบบการจัดกำลังหรือแนวที่วางไว้ จึงพบใน 排兵布阵 จัดกำลังและวางรูปขบวน 阵地 ที่มั่นหรือแนวรบ และ 阵容 รายชื่อหรือองค์ประกอบของทีมที่จัดลงสนาม ความหมายนี้ขยายจากการวางกำลังทางทหารไปสู่ทีมกีฬา นักแสดง หรือกลุ่มคนที่จัดเป็นชุดได้
เปรียบเทียบกับลักษณนามใกล้เคียง
ช่วงสั้นหรือระลอกที่เกิดขึ้นแล้วคลายไป
เหตุการณ์หนึ่งงานหรือหนึ่งรอบที่มีขอบเขตค่อนข้างครบ
ครั้งทั่วไป เน้นจำนวนการเกิดโดยไม่บอกลักษณะเป็นระลอก
ช่วงเวลาหนึ่ง มักใช้กับรูปอย่างช่วงนี้หรือช่วงนั้น
ทีม แถว หรือกลุ่มคนที่รวมกันเป็นหน่วย
แถวหรือขบวนที่เรียงต่อกันอย่างเห็นรูป
ต่างจากคำบอกช่วงเวลาอย่างไร
这阵子 หมายถึงช่วงนี้และมองเวลาเป็นระยะหนึ่ง ส่วน 一阵 มักติดกับเหตุการณ์หรือความรู้สึกที่พุ่งขึ้นแล้วเบาลง เช่นเสียง ลม หรือความปวด ถ้าต้องการพูดว่าทำสิ่งหนึ่งเป็นเวลานาน ควรใช้ 一段时间 ช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ใช้ลักษณนามนี้แทนทุกกรณี
ข้อควรระวังในการใช้
อย่าใช้ 阵 นับสิ่งของที่จับต้องได้เป็นชิ้น เช่นหนังสือหรือเก้าอี้ และอย่าสับสนความหมายระลอกกับคำว่า “พัก” ในภาษาไทย เพราะไม่ได้หมายถึงการหยุดพักเสมอไป ประโยคอย่าง 下了一阵雨 หมายถึงฝนตกอยู่ช่วงหนึ่ง ไม่ได้บอกว่าฝนหยุดเพื่อพัก
ระดับคำศัพท์ตามหลักสูตรทางการ
หลักสูตรสอบ HSK ที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 阵 เป็นรายการ 3487 ระดับ HSK 5 และระบุชนิดคำว่า 量 ลักษณนาม ภาพหน้าต้นฉบับยืนยันแถวเดียวกัน จึงแก้ป้ายเดิม HSK 4 เป็น HSK 5 น้องๆ ทบทวนต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
一阵风 yí zhèn fēng — ลมวูบหนึ่ง
一阵雨 yí zhèn yǔ — ฝนที่ตกช่วงหนึ่ง
一阵笑声 yí zhèn xiàoshēng — เสียงหัวเราะระลอกหนึ่ง
一阵掌声 yí zhèn zhǎngshēng — เสียงปรบมือช่วงหนึ่ง
一阵疼痛 yí zhèn téngtòng — อาการปวดวูบหนึ่ง
一阵阵 yí zhèn zhèn — เป็นระลอก ๆ หลายครั้ง
这阵子 zhè zhènzi — ช่วงนี้
阵地 zhèndì — ที่มั่นหรือแนวรบ
阵容 zhènróng — องค์ประกอบหรือรายชื่อของทีม
排兵布阵 páibīng bùzhèn — จัดกำลังและวางรูปขบวน
ตัวอย่างการใช้
外面刮起了一阵大风。
Wàimiàn guā qǐ le yí zhèn dàfēng.
ข้างนอกมีลมแรงพัดขึ้นมาวูบหนึ่ง
刚才下了一阵雨。
Gāngcái xià le yí zhèn yǔ.
เมื่อครู่ฝนตกอยู่ช่วงหนึ่ง
教室里突然传来一阵笑声。
Jiàoshì lǐ tūrán chuánlái yí zhèn xiàoshēng.
จู่ ๆ ก็มีเสียงหัวเราะดังมาจากในห้องเรียน
观众送上了一阵热烈的掌声。
Guānzhòng sòng shàng le yí zhèn rèliè de zhǎngshēng.
ผู้ชมปรบมือให้อย่างอบอุ่นอยู่ช่วงหนึ่ง
我突然感到胃里一阵疼痛。
Wǒ tūrán gǎndào wèili yí zhèn téngtòng.
ฉันรู้สึกปวดท้องวูบขึ้นมากะทันหัน
门外传来一阵敲门声。
Ménwài chuánlái yí zhèn qiāoménshēng.
มีเสียงเคาะประตูดังมาจากข้างนอกเป็นชุด
一阵阵凉风从窗外吹进来。
Yí zhèn zhèn liángfēng cóng chuāngwài chuī jìnlái.
ลมเย็นพัดเข้ามาทางหน้าต่างเป็นระลอก ๆ
教练根据对手调整了球队的阵容。
Jiàoliàn gēnjù duìshǒu tiáozhěng le qiúduì de zhènróng.
โค้ชปรับรายชื่อผู้เล่นของทีมตามคู่แข่ง
บทสนทนา A-B
A: 外面刚才是什么声音？
Wàimiàn gāngcái shì shénme shēngyīn?
เมื่อครู่เสียงอะไรดังอยู่ข้างนอก
B: 是一阵雷声，可能要下雨了。
Shì yí zhèn léishēng, kěnéng yào xià yǔ le.
เป็นเสียงฟ้าร้องระลอกหนึ่ง ฝนอาจกำลังจะตก
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide