老

ความหมายและวิธีใช้

老 เป็นคำคุณศัพท์ว่ามีอายุมาก เช่น 老人 ผู้สูงอายุ และ 年纪大 อายุมาก เมื่อตรงข้ามกับ 年轻 จะกล่าวถึงอายุของคนหรือสัตว์ นอกจากนี้ยังหมายถึงเก่า ใช้มานาน หรือคุ้นเคยมานาน เช่น 老房子 บ้านเก่า、老朋友 เพื่อนเก่า และ 老办法 วิธีเดิม ความหมายว่าเก่าไม่เหมือน 旧 ทุกกรณี เพราะ 老 เน้นอายุ ความยาวนาน หรือความคุ้นเคย ส่วน 旧 เน้นสภาพที่ไม่ใหม่หรือผ่านการใช้งาน。

老 ใช้เป็นคำนำหน้าในคำเรียกและชื่อ เช่น 老师 ครู、老王 เหล่าหวังหรือคุณหวัง และ 老大 พี่ใหญ่ ใน 老王 น้ำเสียงแสดงความคุ้นเคยหรือว่าอีกฝ่ายอาวุโสกว่า ไม่ใช่คำสุภาพที่ใช้กับทุกคน ส่วนรูปนามสกุล + 老 เช่น 王老 เป็นคำยกย่องผู้อาวุโส ผู้เชี่ยวชาญ หรือบุคคลที่ได้รับความเคารพ ลำดับของคำจึงเปลี่ยนน้ำเสียงและสถานะทางสังคม。

ในภาษาพูด 老 หรือ 老是 วางหน้ากริยาเพื่อหมายถึงมักจะ อยู่เรื่อย หรือเกิดซ้ำบ่อย โดยมักมีน้ำเสียงรำคาญหรือตำหนิเล็กน้อย เช่น 他老忘记 เขาลืมอยู่เรื่อย และ 你老是迟到 คุณมาสายอยู่ตลอด หากต้องการบอกความถี่แบบเป็นกลางใช้ 常常、经常 หรือ 总是 ตามระดับความถี่และบริบทจะเหมาะกว่า。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 老 + คน/สัตว์
• 老 + สิ่งของ/สถานที่
• 老 + เพื่อน/วิธี
• 老 + นามสกุล
• นามสกุล + 老
• 老(是) + กริยา
• 回 + 老家

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

อย่าใช้ 你老了 ตรง ๆ กับคนที่ไม่สนิท เพราะอาจฟังไม่สุภาพเมื่อตัดสินว่าเขาแก่ หากพูดถึงผู้สูงอายุอย่างให้เกียรติใช้ 老人、老年人 หรือ 长者 ตามบริบท และ 老师 เป็นคำศัพท์ทั้งคำว่าครู ไม่ได้หมายถึงครูที่แก่。

老 อ่าน lǎo คำอ่านไทย เหล่า เป็นเสียงสาม รูปตัวเต็มเหมือนเดิม ใน 老是 อ่าน lǎoshi โดย 是 มักลดน้ำหนักในภาษาพูดได้ แต่พินอินมาตรฐานยังเขียน shì ส่วน 认识 อ่าน rènshi และ 朋友 อ่าน péngyou พยางค์หลังเป็นเสียงเบา。

ลำดับขีด