挨

แยกความหมายของสองเสียงอ่าน

คำเดียวกันนี้ต้องดูทั้งเสียงและบริบท 挨āi เสียงหนึ่ง ใช้กับการอยู่ชิดหรือทำสิ่งต่าง ๆ ตามลำดับ เช่น 挨着āizhe อยู่ติดกับ และ 挨个儿āigèr ทีละคน ส่วน 挨ái เสียงสอง ใช้กับการประสบสิ่งที่ไม่น่าพอใจหรือทนผ่านความลำบาก เช่น 挨骂áimà โดนด่า และ 难挨nán'ái ทนได้ยาก พจนานุกรมฮั่นเตี่ยน แยกความหมายหลักเหล่านี้ไว้ จึงควรอ่านทั้งวลีแทนการจำว่าอักษรนี้แปลว่าอยู่ติดกันเพียงอย่างเดียว ภาพบ้านสองหลังในบทนี้แสดงความหมายของเสียงหนึ่ง

เสียงหลัก คำอ่านไทย และระดับ HSK

เสียงหลักของบทนี้คือ 挨āi คำอ่านไทย อาย หมายถึงเสียงสูงราบ ส่วน 挨ái คำอ่านไทย อ๋าย ใช้ช่วยจำเสียงที่ไต่สูง คำอ่านไทยเป็นเพียงตัวช่วยฝึกออกเสียง รูปอักษรเต็มของคำนี้ยังเป็น 挨āi เช่นเดิม หลักสูตร HSK ฉบับปัจจุบันจัดทั้งสองเสียงไว้ระดับ 7–9 โดยเสียงหนึ่งระบุคำกริยากับคำบุพบท และเสียงสองระบุคำกริยา เมื่อใช้ 挨着墙āizhe qiáng ชิดกำแพง วลีนี้บอกตำแหน่งสัมพันธ์ ส่วน 挨骂áimà บอกสิ่งที่ผู้ถูกกล่าวถึงประสบ ไม่ควรนำเสียงสองไปอ่านแทนเสียงหนึ่งในตัวอย่างบ้านที่อยู่ติดกัน

อยู่ติดกันและยืนชิดสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

他们家挨着我们家。Tāmen jiā āizhe wǒmen jiā. บ้านของพวกเขาอยู่ติดกับบ้านของพวกเรา คำว่า 家jiā ในฉากนี้ใช้กล่าวถึงบ้าน ส่วน 着zhe อ่านเสียงเบาและช่วยแสดงสภาพที่อยู่ชิดกัน ภาพประกอบแสดงบ้านสองหลังที่มีด้านข้างประชิดกัน คำนี้ไม่ได้บอกว่าทั้งสองบ้านมีเจ้าของคนเดียวกัน อีกแบบคือ 请挨着墙站。Qǐng āizhe qiáng zhàn. กรุณายืนชิดกำแพง โดยวางวลีบอกตำแหน่งไว้ก่อน 站zhàn ยืน เปรียบเทียบกับ 靠近kàojìn เข้าใกล้หรืออยู่ใกล้ ซึ่งใช้กับระยะใกล้ได้กว้างกว่าและไม่ได้แปลว่าต้องประชิดทุกครั้ง

ทำทีละคนหรือทีละบ้านตามลำดับ

孩子们挨个儿介绍自己。Háizimen āigèr jièshào zìjǐ. เด็ก ๆ แนะนำตัวเองทีละคนตามลำดับ รูป 挨个儿āigèr มีเสียงม้วนลิ้นท้ายคำและยังคงความหมายว่าทีละคนหรือทีละชิ้น ฝึกอีกแบบกับ 请大家一个挨一个地排队。Qǐng dàjiā yí gè āi yí gè de páiduì. ขอให้ทุกคนเข้าแถวต่อกันทีละคน ในที่นี้ 地de อ่านเบาและเชื่อมลักษณะการเข้าแถว ส่วน 挨家挨户āijiā-āihù ใช้เมื่อดำเนินการไปทีละบ้าน เช่น 她挨家挨户地通知邻居。Tā āijiā-āihù de tōngzhī línjū. เธอแจ้งเพื่อนบ้านไปทีละบ้าน จึงต่างจากการบอกว่าบ้านสองหลังมีตำแหน่งอยู่ติดกัน

บทสนทนาสมมติเรื่องผู้โดยสาร

บทสนทนา A-B ในชุดตัวอย่างเป็นฉากสมมติที่ผู้พูดคุยเรื่องรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ คำถาม 曼谷的BTS高峰期人多吗？Màngǔ de BTS gāofēngqī rén duō ma? ถามถึงคนในช่วงเร่งด่วน ส่วนคำตอบ 人非常多，大家都是肩并肩挨着站的。Rén fēicháng duō, dàjiā dōu shì jiān bìng jiān āizhe zhàn de. กล่าวว่าคนมากและยืนชิดกันไหล่ต่อไหล่ 肩并肩jiān bìng jiān ช่วยขยายภาพการอยู่เคียงกัน ข้อความนี้เป็นคำบรรยายของตัวละครในฉาก ไม่ใช่สถิติผู้โดยสารปัจจุบันหรือข้อสรุปว่ารถทุกเที่ยวแน่นเท่ากัน เสียงของคำที่บอกการยืนชิดกันยังเป็น 挨āi

เสียงสองกับการโดนด่าหรือโดนตี

挨骂áimà หมายถึงโดนด่า ผู้ที่อยู่หน้าคำนี้เป็นฝ่ายได้รับการกระทำ เช่น 他不想再挨骂。Tā bù xiǎng zài áimà. เขาไม่อยากโดนด่าอีก ส่วนตัวอย่างเดิม 他因为不听话挨了打。Tā yīnwèi bù tīnghuà áile dǎ. เขาโดนตีเพราะว่าไม่เชื่อฟัง ใช้ฝึกการอ่าน 挨ái และ 了le เสียงเบา ประโยคนี้เล่าเหตุการณ์ของตัวละคร ไม่ได้เสนอว่าการตีเป็นวิธีสั่งสอนที่ควรทำ แยกจาก 打人dǎ rén ตีคน ซึ่งประธานเป็นฝ่ายกระทำเอง การเปลี่ยนเพียงตำแหน่งและคำประกอบจึงเปลี่ยนว่าใครเป็นผู้กระทำหรือผู้รับผล

บทสนทนาอีกชุดเมื่อมีคนเสียใจ

เก็บบทสนทนาอีกชุดไว้ฝึกเสียงสองครบทั้งสองฝ่าย

A: 他怎么了？看起来很伤心。Tā zěnme le? Kànqǐlái hěn shāngxīn. เขาเป็นอะไรไป ดูเสียใจมาก

B: 他因为考试不及格，挨了一顿骂。Tā yīnwèi kǎoshì bù jígé, áile yí dùn mà. เขาโดนด่าไปหนึ่งชุดเพราะว่าสอบไม่ผ่าน

ในคำตอบ 一顿骂yí dùn mà หมายถึงการด่าหนึ่งคราว คำว่า 一yī เปลี่ยนเป็นเสียงสองเมื่อพูดติดกับ 顿dùn เสียงสี่ ขณะที่ 不及格bù jígé หมายถึงสอบไม่ผ่าน สาเหตุที่ตัวละครถูกด่าเป็นเรื่องของฉากสมมติ ไม่ใช่คำแนะนำว่าผู้สอบไม่ผ่านสมควรถูกด่า

ทนผ่านช่วงยากลำบากและฝึกต่อ

生病的日子真难挨。Shēngbìng de rìzi zhēn nán'ái. วันเวลาที่เจ็บป่วยนั้นช่างทนได้ยากจริง ๆ เป็นการบอกความรู้สึกของผู้พูด ส่วน 我们终于挨过了最困难的时期。Wǒmen zhōngyú áiguòle zuì kùnnan de shíqī. ในที่สุดพวกเราก็ผ่านพ้นช่วงเวลาที่ยากลำบากที่สุดมาได้ ใช้ 挨过áiguò กับการทนจนผ่านพ้นช่วงหนึ่ง คำว่า 终于zhōngyú เน้นว่าในที่สุดก็เกิดผลขึ้น ตัวอย่างเล่าประสบการณ์ที่จบแล้ว ไม่ได้รับประกันผลของสถานการณ์อื่น ลองทบทวน 挨着āizhe กับ 挨过áiguò โดยดูทั้งเสียงและความหมาย แล้วฝึกต่อใน บทเรียนภาษาจีน และชุดคำศัพท์ HSK 7–9 คำประกอบอื่นแต่ละคำมีระดับของตนเอง

ลำดับขีด