不利

ความหมายหลัก

不利búlì ใช้บอกว่าสถานการณ์ เงื่อนไข หลักฐาน หรือการตัดสินใจไม่เอื้ออำนวย ทำให้เสียเปรียบ มีผลเสีย หรือไม่ช่วยให้บรรลุเป้าหมาย คำนี้มักแปลว่า “ไม่เป็นผลดี” “เสียเปรียบ” “ไม่เอื้อ” หรือ “เป็นโทษ” ตามสิ่งที่ตามหลังและผลที่กำลังพูดถึง

ตัวเขียนและการออกเสียง

อักษรตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกันว่า 不利búlì พยางค์ 不bú เปลี่ยนจากเสียงสี่พื้นฐานเป็นเสียงสองเมื่ออยู่หน้า 利lì ซึ่งเป็นเสียงสี่ คำอ่านไทยโดยประมาณคือ “ปู๋ลี่” เอกสาร HSK และพจนานุกรมฉบับย่อของกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันต่างบันทึกการเปลี่ยนเสียงนี้

โครงสร้างกับผู้ได้รับผล

รูป 对加对象加不利duì jiā duìxiàng jiā búlì ระบุว่าเรื่องหนึ่งไม่เป็นผลดีต่อใครหรืออะไร เช่น 对健康不利duì jiànkāng búlì ไม่เป็นผลดีต่อสุขภาพ และ 对双方都不利duì shuāngfāng dōu búlì ไม่เป็นผลดีต่อทั้งสองฝ่าย หากไม่ระบุผู้ได้รับผล ผู้ฟังอาจไม่รู้ว่าข้อเสียตกกับใคร

โครงสร้างที่หมายถึงไม่เอื้อต่อการกระทำ

รูป 不利于加名词或动词短语búlì yú jiā míngcí huò dòngcí duǎnyǔ ใช้บอกว่าสิ่งหนึ่งไม่ช่วยหรือขัดขวางเป้าหมาย เช่น 不利于发展búlì yú fāzhǎn ไม่เอื้อต่อการพัฒนา และ 不利于解决问题búlì yú jiějué wèntí ไม่เอื้อต่อการแก้ปัญหา คำว่า 于yú เชื่อมผลเสียกับเป้าหมายที่ได้รับผล

ใช้บอกสถานการณ์หรือเงื่อนไข

形势不利xíngshì búlì หมายถึงสถานการณ์โดยรวมไม่เอื้ออำนวย ส่วน 条件不利tiáojiàn búlì เน้นเงื่อนไขเฉพาะ เช่นอากาศ เวลา ตำแหน่ง หรือทรัพยากร รูป 局面对我们不利júmiàn duì wǒmen búlì เพิ่มผู้ที่ได้รับผลให้ชัด และเหมาะกับข่าว กีฬา ธุรกิจ และการวิเคราะห์แผนงาน

ใช้กับหลักฐานและข้อมูล

ในบริบทกฎหมายหรือการประเมิน ข้อความอย่าง 证据对他不利zhèngjù duì tā búlì หมายถึงหลักฐานลดโอกาสที่ผลจะเข้าข้างเขา ไม่ได้แปลว่าหลักฐานเป็นอันตรายทางกาย การแปลควรรักษาความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลกับผลการตัดสิน ไม่เติมความหมายว่าเขาผิดหากบริบทยังไม่ยืนยัน

ใช้กับสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

对身体不利duì shēntǐ búlì และ 对环境不利duì huánjìng búlì เน้นว่าพฤติกรรมหรือเงื่อนไขส่งผลเสียต่อร่างกายหรือสิ่งแวดล้อม หากต้องการบอกว่าเป็นอันตรายโดยตรงอาจใช้ 有害yǒuhài ส่วนคำหลักกว้างกว่าและอาจหมายถึงเพียงไม่ช่วยหรือทำให้เป้าหมายสำเร็จยากขึ้น

ความหมายว่าเริ่มต้นไม่ดี

出师不利chūshī búlì เดิมเกี่ยวกับการออกศึกแล้วไม่ราบรื่น ปัจจุบันใช้กับการเริ่มงาน การแข่งขัน หรือโครงการแล้วเจออุปสรรคหรือผลไม่ดีตั้งแต่ต้น รูป 开局不利kāijú búlì พบมากในกีฬาและเกม เน้นช่วงเปิดที่ทำให้ฝ่ายหนึ่งต้องปรับแผน

ความหมายว่าคมไม่คม

พจนานุกรมยังบันทึกความหมายว่าเครื่องมือมีคมไม่คม เช่น 刀口不利dāokǒu búlì คมมีดไม่คม ความหมายนี้พบน้อยกว่าความหมายไม่เอื้ออำนวยในภาษาทั่วไป หากต้องการบอกคุณสมบัติของของมีคมโดยตรง คำว่า 锋利fēnglì คม มักชัดกว่า

ต่างจากคำที่หมายถึงเป็นผลดีและเป็นอันตราย

การเลือกคำขึ้นอยู่กับระดับผลกระทบและเป้าหมาย หากเพียงทำให้โอกาสสำเร็จน้อยลง คำหลักมักเหมาะกว่า หากก่อความเสียหายต่อร่างกายหรือสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน คำที่หมายถึงเป็นอันตรายอาจตรงกว่า

ต่างจากการอยู่ในฐานะเสียเปรียบ

劣势lièshì เป็นคำนามหมายถึงฐานะหรือสภาพที่เสียเปรียบ เช่น 处于劣势chǔyú lièshì อยู่ในฐานะเสียเปรียบ ส่วน 不利búlì เป็นคำบอกคุณสมบัติของสถานการณ์ ปัจจัย หรือผล ผู้เรียนจึงพูดว่า 不利的条件让我们处于劣势búlì de tiáojiàn ràng wǒmen chǔyú lièshì เงื่อนไขที่ไม่เอื้อทำให้เราอยู่ในฐานะเสียเปรียบได้

ต่างจากคำว่าไม่ราบรื่น

不顺利bù shùnlì เน้นว่ากระบวนการหรือเหตุการณ์ไม่ดำเนินอย่างราบรื่น ส่วนคำหลักมักประเมินเงื่อนไขหรือผลว่าขัดกับประโยชน์และเป้าหมาย เช่นสภาพอากาศอาจไม่เอื้อต่อการแข่งขัน แม้การแข่งขันยังไม่เริ่ม จึงยังบอกไม่ได้ว่าดำเนินไม่ราบรื่นหรือไม่

ระดับและขอบเขตของผลเสีย

ใช้คำบอกระดับได้ เช่น 很不利hěn búlì ไม่เป็นผลดีมาก 极为不利jíwéi búlì ไม่เอื้ออย่างยิ่ง และ 稍有不利shāo yǒu búlì เสียเปรียบเล็กน้อย ควรระบุหลักฐานประกอบ ไม่ใช้คำระดับแรงเกินจริง โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงสุขภาพ เศรษฐกิจ หรือผลทางกฎหมาย

การเปลี่ยนจากไม่เอื้อเป็นเอื้อ

รูป 由不利转为有利yóu búlì zhuǎn wéi yǒulì บอกว่าปัจจัยหรือสถานการณ์เปลี่ยนทิศทาง เช่นปรับแผน เปลี่ยนเวลา หรือเพิ่มทรัพยากรแล้วข้อเสียลดลง รูป 把不利因素降到最低bǎ búlì yīnsù jiàng dào zuìdī ลดปัจจัยเสียให้ต่ำที่สุด เน้นการจัดการความเสี่ยงแทนการยืนยันว่าจะไม่มีผลเสียเลย

สถานการณ์จริง

คำนี้พบบ่อยในข่าว กีฬา ธุรกิจ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม กฎหมาย และการวางแผน ก่อนใช้ควรถามว่าสิ่งใดไม่เอื้อ ต่อใคร ต่อเป้าหมายอะไร และในระดับใด ประโยคที่ครบช่วยให้ผู้ฟังแยกได้ว่าเป็นความเสียเปรียบชั่วคราว ผลเสียต่อสุขภาพ หรือความหมายเฉพาะเรื่องคมเครื่องมือ

สถานะ HSK ปัจจุบัน

เอกสารหลักสูตรสอบ HSK ทางการที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 不利búlì เป็นรายการ 2073 ระดับ HSK 5 และกำกับประเภทคำว่า 形xíng หรือคำคุณศัพท์ ในหน้าพิมพ์ 128 ของไฟล์ 406 หน้า ป้าย HSK 5 เดิมจึงถูกต้องและควรคงไว้ น้อง ๆ ดูบทเรียนและเส้นทางการเรียนต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน

ลำดับขีด