คำศัพท์จีน
比重
ตัวเต็ม: 比重
อ่านว่า: ปี่จ้ง
ความหมาย: (n.) สัดส่วน น้ำหนักสัมพัทธ์ หรือความถ่วงจำเพาะตามบริบท
ชนิดคำ: คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 6
ความหมายหลัก
比重 เป็นคำนามที่ใช้บอกว่าส่วนหนึ่งมีน้ำหนักหรือกินพื้นที่ในภาพรวมมากน้อยเพียงใด จึงมักแปลว่า “สัดส่วน” หรือ “น้ำหนักสัมพัทธ์” ในข่าว เศรษฐกิจ ประชากร งบประมาณ และรายงานข้อมูล อีกความหมายหนึ่งในวิทยาศาสตร์คือ “ความถ่วงจำเพาะ” ซึ่งเปรียบเทียบสารกับสารอ้างอิงตามเงื่อนไขที่กำหนด
การออกเสียงและตัวเต็ม
คำนี้เขียนเหมือนกันทั้งตัวย่อและตัวเต็ม พยางค์แรก 比 เป็นเสียงสาม ส่วน 重 เป็นเสียงสี่ จึงอ่านว่า “ปี่จ้ง” ตัวหลังห้ามอ่าน 重 แบบคำที่หมายถึงทำซ้ำ เพราะในคำนี้สัมพันธ์กับน้ำหนักและความสำคัญ
โครงสร้างที่ใช้บ่อย
รูปพื้นฐานคือ A占B的比重 A ครองสัดส่วนใน B และรูปขยายคือ A在B中所占的比重 สัดส่วนที่ A ครองอยู่ใน B เมื่อใช้รูปนี้ B ต้องเป็นภาพรวมที่ชัดเจน เช่นงบทั้งหมด ประชากรทั้งหมด หรือโครงสร้างการผลิตทั้งหมด
คำที่ใช้บอกการเปลี่ยนแปลง
เมื่อสัดส่วนเปลี่ยน ใช้ 比重上升 สัดส่วนสูงขึ้น 比重下降 สัดส่วนลดลง 提高比重 เพิ่มสัดส่วน และ 降低比重 ลดสัดส่วน ควรบอกช่วงเวลาและฐานเปรียบเทียบเพื่อไม่ให้ประโยคกำกวม
คำขยายระดับที่ใช้บ่อย
ภาษาจีนใช้ได้ทั้ง 比重较大 มีสัดส่วนค่อนข้างมาก และ 比重较高 มีสัดส่วนค่อนข้างสูง ส่วนด้านตรงข้ามคือ 比重较小 กับ 比重较低 ทั้งสองคู่พบได้จริง แต่ควรรักษาคู่คำให้สม่ำเสมอภายในย่อหน้าเดียวกัน
ต่างจากคำบอกสัดส่วนที่ใกล้กัน
เน้นน้ำหนักของส่วนหนึ่งเมื่อเทียบกับภาพรวม มักใช้ในบทวิเคราะห์
คำกว้างสำหรับอัตราส่วนหรือความสัมพันธ์เชิงปริมาณระหว่างส่วนต่าง ๆ
ค่าที่แสดงเป็นร้อยละ จึงต้องมีตัวเลขหรือค่าที่คำนวณได้ชัดเจน
份额 เน้นส่วนแบ่งที่หน่วยหนึ่งถือครอง เช่นส่วนแบ่งตลาด ส่วน 比重 เน้นว่าส่วนนั้นหนักหรือสำคัญเพียงใดภายในองค์รวม คำเหล่านี้จึงใกล้กันแต่ไม่แทนกันทุกประโยค
ความหมายทางวิทยาศาสตร์
ในบริบทวิทยาศาสตร์ 比重 หมายถึงความถ่วงจำเพาะหรือค่าที่เปรียบเทียบน้ำหนักของสารกับน้ำหนักของสารอ้างอิงที่มีปริมาตรเท่ากัน พจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันอธิบายโดยอ้างน้ำบริสุทธิ์ที่สี่องศาเซลเซียส ค่านี้เป็นอัตราส่วนจึงไม่มีหน่วยแบบกิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร
ต่างจากคำวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง
ความหนาแน่นคือมวลต่อหนึ่งหน่วยปริมาตรและมีหน่วยวัด
น้ำหนักคือความหนักของวัตถุ ไม่ได้บอกสัดส่วนในภาพรวมโดยอัตโนมัติ
ปริมาตรคือพื้นที่สามมิติที่วัตถุหรือสารครอบครอง
อ่านตัวเลขอย่างระมัดระวัง
หากรายงานบอกว่าสัดส่วนเพิ่มจากยี่สิบเป็นยี่สิบห้าเปอร์เซ็นต์ นั่นคือเพิ่มห้าจุดเปอร์เซ็นต์ ไม่ใช่เพิ่มเพียงห้าเปอร์เซ็นต์ของค่าเดิม และสัดส่วนที่สูงขึ้นไม่จำเป็นต้องแปลว่าปริมาณจริงเพิ่มเสมอ เพราะยอดรวมอาจลดลง ควรตรวจทั้งตัวเศษ ตัวส่วน ช่วงเวลา และนิยามของกลุ่มข้อมูล
สถานการณ์ที่พบบ่อย
คำนี้พบบ่อยในวลีอย่าง 人口比重 สัดส่วนประชากร 投资比重 สัดส่วนการลงทุน 消费比重 สัดส่วนการบริโภค และ 能源比重 สัดส่วนพลังงาน การระบุคำนามด้านหน้าให้ชัดช่วยให้ผู้อ่านรู้ว่าสิ่งใดเป็นส่วนที่กำลังวัด
ข้อควรระวังในการแปล
อย่าแปล 比重 เป็น “น้ำหนัก” ทุกครั้ง ในประโยคสถิติและนโยบายมักหมายถึงสัดส่วน ในห้องทดลองอาจหมายถึงความถ่วงจำเพาะ ให้ดูคำรอบข้าง เช่น 占 และ 结构 ชี้ไปที่สัดส่วน ส่วน 液体 และ 比重计 ชี้ไปที่ความหมายทางวิทยาศาสตร์
ระดับ HSK และสรุป
หลักสูตรสอบ HSK ที่มีผลตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 比重 เป็นรายการ 3650 ระดับ HSK 6 และจัดเป็นคำนาม ผู้เรียนควรฝึกโครงสร้าง 所占的比重 พร้อมแยกความหมาย “สัดส่วน” ออกจาก “ความถ่วงจำเพาะ” ตามบริบท น้อง ๆ ดูบทเรียนต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
所占比重 suǒ zhàn bǐzhòng — สัดส่วนที่ครองอยู่ในภาพรวม
比重较大 bǐzhòng jiào dà — มีสัดส่วนค่อนข้างมาก
比重较小 bǐzhòng jiào xiǎo — มีสัดส่วนค่อนข้างน้อย
增加比重 zēngjiā bǐzhòng — เพิ่มสัดส่วน
降低比重 jiàngdī bǐzhòng — ลดสัดส่วน
人口比重 rénkǒu bǐzhòng — สัดส่วนประชากร
投资比重 tóuzī bǐzhòng — สัดส่วนการลงทุน
调整结构中的比重 tiáozhěng jiégòu zhōng de bǐzhòng — ปรับสัดส่วนภายในโครงสร้าง
液体比重 yètǐ bǐzhòng — ความถ่วงจำเพาะของของเหลว
比重与密度 bǐzhòng yǔ mìdù — ความถ่วงจำเพาะกับความหนาแน่น
ตัวอย่างการใช้
服务业在经济中的比重继续上升。
Fúwùyè zài jīngjì zhōng de bǐzhòng jìxù shàngshēng.
สัดส่วนของภาคบริการในระบบเศรษฐกิจยังคงเพิ่มขึ้น
年轻消费者的比重越来越大。
Niánqīng xiāofèizhě de bǐzhòng yuèláiyuè dà.
ผู้บริโภควัยหนุ่มสาวมีสัดส่วนมากขึ้นเรื่อย ๆ
这项支出占家庭预算的比重不高。
Zhè xiàng zhīchū zhàn jiātíng yùsuàn de bǐzhòng bù gāo.
ค่าใช้จ่ายรายการนี้มีสัดส่วนในงบครัวเรือนไม่สูง
可再生能源在发电结构中的比重增加了。
Kězàishēng néngyuán zài fādiàn jiégòu zhōng de bǐzhòng zēngjiā le.
สัดส่วนพลังงานหมุนเวียนในโครงสร้างการผลิตไฟฟ้าเพิ่มขึ้นแล้ว
公司希望降低固定成本的比重。
Gōngsī xīwàng jiàngdī gùdìng chéngběn de bǐzhòng.
บริษัทหวังลดสัดส่วนต้นทุนคงที่
样本中女性受访者的比重接近一半。
Yàngběn zhōng nǚxìng shòufǎngzhě de bǐzhòng jiējìn yíbàn.
ในกลุ่มตัวอย่าง ผู้ตอบแบบสอบถามหญิงมีสัดส่วนเกือบครึ่งหนึ่ง
这份报告比较了各行业的就业比重。
Zhè fèn bàogào bǐjiào le gè hángyè de jiùyè bǐzhòng.
รายงานฉบับนี้เปรียบเทียบสัดส่วนการจ้างงานของแต่ละอุตสาหกรรม
油的比重通常比水小。
Yóu de bǐzhòng tōngcháng bǐ shuǐ xiǎo.
โดยทั่วไปน้ำมันมีความถ่วงจำเพาะต่ำกว่าน้ำ
工程师用比重计测量液体的比重。
Gōngchéngshī yòng bǐzhòngjì cèliáng yètǐ de bǐzhòng.
วิศวกรใช้เครื่องวัดความถ่วงจำเพาะวัดของเหลว
บทสนทนา A-B
A: 哪一类支出所占的比重最大？
Nǎ yí lèi zhīchū suǒ zhàn de bǐzhòng zuì dà?
ค่าใช้จ่ายประเภทใดครองสัดส่วนมากที่สุด
B: 住房支出的比重最大，接近总预算的一半。
Zhùfáng zhīchū de bǐzhòng zuì dà, jiējìn zǒng yùsuàn de yíbàn.
ค่าใช้จ่ายด้านที่อยู่อาศัยมีสัดส่วนมากที่สุด เกือบครึ่งหนึ่งของงบทั้งหมด
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide