คำศัพท์จีน
占

ตัวเต็ม: 占
อ่านว่า: จ้าน / จาน
ความหมาย: zhàn ครอบครอง ใช้พื้นที่หรือเวลา คิดเป็นสัดส่วน; zhān ทำนายหรือเสี่ยงทาย ใช้ใน 占卜、占卦
ชนิดคำ: คำกริยา (v.)
ระดับ: HSK 2
ความหมายและวิธีใช้
占 อ่าน zhàn เมื่อหมายถึงครอบครอง ยึด หรือใช้พื้นที่ เช่น 占座位 จองหรือครองที่นั่ง、占用空间 ใช้พื้นที่ และ 这个箱子很占地方 กล่องนี้กินที่มาก กรรมมักเป็นสถานที่ พื้นที่ ทรัพยากร หรือสิ่งที่ถูกใช้ ผู้พูดอาจใช้ในเชิงกลางหรือเชิงตำหนิว่าบางสิ่งใช้มากเกินไป
zhàn ยังใช้กับเวลาและสัดส่วน เช่น 占时间 กินเวลา、会议占了一个小时 การประชุมกินเวลาหนึ่งชั่วโมง、学生占总人数的一半 นักเรียนคิดเป็นครึ่งหนึ่ง และ 占百分之六十 คิดเป็นร้อยละหกสิบ โครงสร้างสัดส่วนคือ กลุ่มย่อย + 占 + จำนวนหรือสัดส่วนของทั้งหมด
คำประสมความหมายครอบครองอื่น ๆ ได้แก่ 占领 เข้ายึดพื้นที่、占有 ครอบครองหรือมีไว้、独占 ผูกขาดหรือครองคนเดียว และ 占优势 ได้เปรียบ คำว่า 霸占 มีน้ำเสียงลบว่าเข้ายึดโดยไม่ชอบ ส่วน 占座 ในพื้นที่สาธารณะอาจหมายถึงจองที่นั่งไว้โดยวางของ
占 อ่าน zhān เมื่อหมายถึงทำนายหรือเสี่ยงทาย พบใน 占卜 zhānbǔ และ 占卦 zhānguà ความหมายนี้เกี่ยวข้องกับการพยากรณ์ตามวิธีดั้งเดิม ปัจจุบันมักพบในเนื้อหาประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม หรือความเชื่อ ไม่อ่าน zhàn ในสองคำนี้ แม้อักษรเขียนเหมือนกัน
พินอินของหน้า canonical จึงรวม zhàn เสียงสี่ คำอ่านไทย จ้าน และ zhān เสียงหนึ่ง คำอ่านไทย จาน อักษรย่อและตัวเต็มเหมือนกันว่า 占 ผู้เรียนควรจำจากกรรมหรือคำประสม: พื้นที่ เวลา สัดส่วนใช้ zhàn แต่ 占卜、占卦 ใช้ zhān และไม่สับสนกับ 站 zhàn ซึ่งหมายถึงยืนหรือสถานี
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 占 + 地方/座位/空间
- 占 + 时间
- กลุ่มย่อย + 占 + สัดส่วน
- 占 + 百分之…
- 占 + 多数/优势
- 占卜 + เรื่องอนาคต
- 用… + 占卦
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
占 อ่าน zhàn ในความหมายครอบครองและสัดส่วน แต่ zhān ใน 占卜、占卦
占 กับ 站 ออกเสียง zhàn เหมือนกันแต่ความหมายและอักษรต่างกัน
การบอกสัดส่วนใช้ กลุ่มย่อย + 占 + ตัวเลขหรือเศษส่วน
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
占用空间 (zhànyòng kōngjiān): ใช้หรือกินพื้นที่
占座位 (zhàn zuòwèi): จองหรือครองที่นั่ง
占时间 (zhàn shíjiān): กินเวลา
占多数 (zhàn duōshù): เป็นคนหรือส่วนใหญ่
占百分之五十 (zhàn bǎifēnzhī wǔshí): คิดเป็นร้อยละห้าสิบ
占卜 (zhānbǔ): เสี่ยงทายหรือพยากรณ์
占卦 (zhānguà): ทำนายด้วยการเสี่ยงทาย
ตัวอย่างการใช้
这个箱子很占地方。
Zhège xiāngzi hěn zhàn dìfang.
กล่องใบนี้กินพื้นที่มาก
请不要用书占座位。
Qǐng bú yào yòng shū zhàn zuòwèi.
กรุณาอย่าใช้หนังสือจองที่นั่ง
这次会议占了我一个小时。
Zhè cì huìyì zhàn le wǒ yí ge xiǎoshí.
การประชุมครั้งนี้กินเวลาฉันหนึ่งชั่วโมง
年轻人占总人数的一半。
Niánqīngrén zhàn zǒng rénshù de yíbàn.
คนหนุ่มสาวคิดเป็นครึ่งหนึ่งของจำนวนทั้งหมด
女学生占百分之六十。
Nǚ xuésheng zhàn bǎifēnzhī liùshí.
นักเรียนหญิงคิดเป็นร้อยละหกสิบ
古人有时用这种方法占卜。
Gǔrén yǒushí yòng zhè zhǒng fāngfǎ zhānbǔ.
คนโบราณบางครั้งใช้วิธีนี้เสี่ยงทาย
他不相信占卦的结果。
Tā bù xiāngxìn zhānguà de jiéguǒ.
เขาไม่เชื่อผลของการเสี่ยงทาย
A: 这张桌子是不是太占地方了?
Zhè zhāng zhuōzi shì bu shì tài zhàn dìfang le?
โต๊ะตัวนี้กินพื้นที่เกินไปหรือเปล่า
B: 是,咱们把它搬到里面吧。
Shì, zánmen bǎ tā bān dào lǐmiàn ba.
ใช่ พวกเราย้ายมันเข้าไปด้านในกันเถอะ
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide