比分

比分bǐfēn คือคะแนนที่แสดงผลระหว่างสองฝ่ายในการแข่งขัน เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล วอลเลย์บอล เทนนิส หรือการแข่งขันเกม ผู้พูดใช้คำนี้ถามคะแนนขณะกำลังแข่ง บอกว่าฝ่ายใดนำ ตีเสมอ หรือรายงานผลหลังการแข่งขันจบ

ความหมายและโครงสร้าง

ตัว 比bǐ สื่อการเทียบกัน ส่วน 分fēn หมายถึงคะแนน เมื่อรวมเป็น 比分 จึงเน้นคะแนนของฝ่ายหนึ่งเทียบกับอีกฝ่ายหนึ่ง เช่น 三比一 คือ “สามต่อหนึ่ง” ตัว 比 ที่อยู่ระหว่างตัวเลขอ่าน bǐ เช่นเดียวกัน แต่ทั้งวลีคะแนนต้องมีบริบทของการแข่งขัน

รูปแบบที่ใช้บ่อย

คำถามพื้นฐานคือ 比分是多少？ “คะแนนเท่าไร” และ 现在比分是多少？ “ตอนนี้คะแนนเท่าไร” เมื่อการแข่งขันจบใช้ 最终比分 หรือ 最后比分 ส่วนกริยาที่พบบ่อย ได้แก่ 领先比分 “นำด้านคะแนน” 追平比分 หรือ 扳平比分 “ตีเสมอ” และ 改写比分 “ทำให้ตัวเลขคะแนนเปลี่ยน”

比分 มักทำหน้าที่เป็นกรรม เช่น 追平比分、扩大比分，也เป็นประธานได้ เช่น 比分变了 “คะแนนเปลี่ยนแล้ว” ถ้าต้องการระบุผล ให้ใช้ 比分是 + A 比 B เช่น 比分是二比一 อย่าวาง 分 หลังตัวเลขทุกตัว เพราะรูปอ่านคะแนนใช้โครงสร้าง ตัวเลข + 比 + ตัวเลข

แยกจากคำใกล้เคียง

分数fēnshù หมายถึงคะแนนหรือแต้มโดยทั่วไป ใช้ได้กับคะแนนสอบ คะแนนงาน และคะแนนที่ผู้เล่นสะสม ส่วน 比分 เน้นการเปรียบคะแนนของสองฝ่ายในการแข่งขัน จึงพูดว่า 考试分数 แต่พูดว่า 足球比赛的比分

成绩chéngjì คือผลการเรียน ผลงาน หรือผลการแข่งขันโดยรวม อาจรวมอันดับ เวลา หรือสถิติ ไม่จำเป็นต้องเป็นคะแนนสองฝ่าย ส่วน 比赛结果 คือผลว่าใครชนะ แพ้ หรือเสมอ ซึ่งกว้างกว่า比分และไม่จำเป็นต้องบอกตัวเลข

การออกเสียงและข้อควรระวัง

อ่านว่า bǐfēn: 比 bǐ เสียงสาม และ 分 fēn เสียงหนึ่ง คำอ่านไทย “ปี่เฟิน” จุดที่ผู้เรียนมักสับสนคือ 分 ในคำอื่นอาจอ่าน fèn แต่ใน 比分 อ่าน fēn เสมอ นอกจากนี้อย่าแปล 比分 ว่า “คะแนนสอบ” และอย่าใช้แทนสกอร์ของผู้เล่นคนเดียวเมื่อไม่ได้เปรียบกับอีกฝ่ายอย่างชัดเจน

ลำดับขีด