Chinese Proper Noun · ผลงาน
ซุนจื่อปิงฝ่า
ตำราพิชัยสงครามซุนวู หรือ The Art of War เป็นคัมภีร์การทหารจีนโบราณที่สืบทอดในชื่อของซุนวู ฉบับที่อ่านกันทั่วไปมี 13 บท ว่าด้วยการประเมินสถานการณ์ การวางแผน และข้อจำกัดของสงคราม
- ชื่อที่คนไทยรู้จัก
- ตำราพิชัยสงครามซุนวู (The Art of War)
- ประเภท
- คัมภีร์การทหารจีนโบราณ
ข้อมูลสำคัญแบบย่อ
| ชื่อจีน | 孙子兵法 อักษรตัวเต็ม 孫子兵法 |
|---|---|
| ชื่อที่ใช้ในภาษาไทย | ตำราพิชัยสงครามซุนวู หรือคัมภีร์พิชัยสงครามซุนวู |
| ชื่ออังกฤษ | The Art of War |
| ผู้แต่งตามธรรมเนียมที่สืบทอด | 孙武 ซุนวู เป็นชื่อบุคคลแยกจากชื่อคัมภีร์ |
| ประเภทงาน | 兵书 ตำราทางการทหาร ไม่ใช่นิยายเล่าชีวประวัติ |
| จำนวนบทในฉบับทั่วไป | 13 บท แยกหัวข้อด้านการวางแผน สถานการณ์ และการใช้กำลัง |
| ภาษาของตัวบท | 文言文 ภาษาจีนโบราณแบบภาษาเขียน ฉบับสำหรับผู้เรียนมักมีคำอธิบายหรือคำแปลกำกับ |
| ยุคตามการระบุผู้แต่ง | 春秋 ธรรมเนียมระบุผู้แต่งเป็นซุนวูยุคชุนชิว แต่ไม่ระบุปีเรียบเรียงตายตัวในหน้านี้ |
| หลักฐานฉบับโบราณที่สำคัญ | ข้อความบนแผ่นไม้ไผ่จากสุสานฮั่นหยินเชวี่ยซาน ซึ่งขุดพบในปี 1972 |
อ้างอิงพจนานุกรม บันทึกโบราณ และแหล่งข้อมูลที่ระบุด้านล่าง
ชื่อที่คล้ายกัน แต่อ่านและใช้ต่างกัน
ภาพรวม 13 บทของคัมภีร์
ชื่อบทตามสารบัญ Chinese Text Project พร้อมสรุปประเด็นเป็นภาษาไทย ชื่อและคำแปลหัวข้ออาจต่างกันเล็กน้อยในแต่ละฉบับ
| บทที่ | ชื่อบท | ประเด็นหลัก |
|---|---|---|
| 1 | 始计 | ประเมินเงื่อนไขและวางแผนก่อนลงมือ |
| 2 | 作战 | พิจารณาทรัพยากรและต้นทุนของสงคราม |
| 3 | 谋攻 | ใช้ยุทธศาสตร์เพื่อบรรลุเป้าหมายโดยลดความสูญเสีย |
| 4 | 军形 | วางกำลังและสร้างเงื่อนไขที่มั่นคง |
| 5 | 兵势 | กำลังรวม จังหวะ และแนวโน้มของสถานการณ์ |
| 6 | 虚实 | ประเมินจุดอ่อน จุดแข็ง และสิ่งที่ปรากฏให้เห็น |
| 7 | 军争 | การเคลื่อนกำลังเพื่อช่วงชิงความได้เปรียบ |
| 8 | 九变 | ปรับวิธีคิดและการตัดสินใจตามสถานการณ์ |
| 9 | 行军 | การเดินทัพและการสังเกตสภาพแวดล้อม |
| 10 | 地形 | ลักษณะพื้นที่และผลต่อการวางแผน |
| 11 | 九地 | สถานการณ์พื้นที่เก้าแบบและการตอบสนอง |
| 12 | 火攻 | การใช้ไฟในสงครามและความรอบคอบก่อนตัดสินใจ |
| 13 | 用间 | บทบาทของข้อมูลข่าวสารและผู้ให้ข่าวในสงคราม |
ชื่อจีน พินอิน และชื่อที่ใช้ในภาษาไทย
ชื่อ 孙子兵法 ประกอบด้วย 孙子 ซึ่งเป็นคำเรียกยกย่องซุนวูในบริบทนี้ และ 兵法 ซึ่งหมายถึงหลักหรือวิธีการใช้กำลังทหาร ชื่ออังกฤษที่แพร่หลายคือ The Art of War ส่วนชื่อไทยมักเรียกว่าตำราพิชัยสงครามซุนวู รูปเขียน 孙子 ในชื่อหนังสืออ่านพยางค์หลังเป็นเสียงสาม ต่างจาก sūnzi ที่หมายถึงหลานชาย
คัมภีร์นี้กล่าวถึงอะไร
คัมภีร์พิจารณาสงครามผ่านการประเมินเงื่อนไข การเตรียมการ ทรัพยากร ภูมิประเทศ และการตัดสินใจของผู้บังคับบัญชา แหล่งอธิบายจากสำนักสารนิเทศแห่งคณะรัฐมนตรีจีนเน้นว่าตัวบทให้ความสำคัญกับต้นทุนของสงครามและความรอบคอบก่อนใช้กำลัง จึงไม่ควรอ่านเป็นเพียงคำสอนให้รบชนะทุกกรณี หรือหยิบประโยคสั้น ๆ ออกมาโดยตัดบริบทของบทนั้น
ชื่อคน ชื่อคัมภีร์ และคำญาติต่างกันอย่างไร
孙武 คือชื่อบุคคลที่คนไทยรู้จักในชื่อซุนวู ส่วน 孙子 เป็นคำเรียกยกย่องที่ใช้กับบุคคลผู้นี้ และอาจใช้เรียกคัมภีร์อย่างย่อในบริบทวรรณกรรมด้วย เมื่อต้องการระบุผลงานให้ชัด ใช้ชื่อเต็ม 孙子兵法 พินอินของส่วนต้นคือ Sūnzǐ ไม่ใช่คำญาติ sūnzi จึงไม่แปลชื่อหนังสือเป็นวิธีทหารของหลานชาย และไม่รวมประวัติบุคคลทั้งหมดเข้ากับข้อมูลของตัวเล่ม
ฉบับที่สืบทอดมามีที่มาอย่างไร
พจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันอธิบายว่าคัมภีร์นี้เป็นงานของซุนวูในยุคชุนชิว ขณะที่การศึกษาตัวบทต้องพิจารณาฉบับคัดลอกและอรรถาธิบายที่สืบทอดในยุคหลังด้วย ข้อมูลจากเมืองหลินอี๋ระบุว่าการขุดค้นสุสานฮั่นหยินเชวี่ยซานในปี 1972 พบข้อความของทั้ง 孙子兵法 และ 孙膑兵法 จึงต้องแยกคัมภีร์สองชื่อออกจากกัน หลักฐานแผ่นไม้ไผ่ไม่ใช่เหตุให้เรียกหนังสือทุกเล่มที่เห็นในปัจจุบันว่าต้นฉบับลายมือซุนวู
อ่านฉบับจีนโดยแยกตัวบทกับคำอธิบาย
原文 หมายถึงตัวบทเดิม ส่วน 注释 คือคำอธิบายศัพท์หรือข้อความ และ 译文 คือคำแปล ซึ่งอาจแปลเป็นภาษาจีนปัจจุบันหรือภาษาอื่น การดูสามส่วนนี้แยกกันช่วยไม่ให้เข้าใจว่าประโยคของผู้แปลเป็นคำเดิมของผู้แต่งทั้งหมด เมื่อเทียบหลายฉบับ ควรดูชื่อผู้แปล ผู้เขียนคำอธิบาย และชื่อบทประกอบ มากกว่าตัดสินจากภาพหน้าปกเพียงอย่างเดียว
นำมาเรียนภาษาจีนได้อย่างไร
เริ่มจากรู้ชื่อหนังสือ ชื่อผู้แต่ง และคำที่ใช้พูดถึงหนังสือ เช่น 版本 หมายถึงฉบับหรือรุ่นของตัวงาน และ 篇 ใช้นับบทหรือชิ้นงานเขียน จากนั้นค่อยอ่านคำอธิบายภาษาจีนปัจจุบันควบคู่กับตัวบทโบราณ ความหมายของคำบางคำเปลี่ยนตามยุคและบริบท ไม่ควรเอาคำแปลในบทสงครามไปแทนความหมายในบทสนทนาชีวิตประจำวันทุกครั้ง
แยกชื่อทีละส่วน
| ส่วนของชื่อ | หมายเหตุ |
|---|---|
| 孙子 | คำเรียกยกย่องซุนวูในชื่อคัมภีร์ พยางค์หลังเสียงสาม ไม่ใช่คำญาติที่อ่านเสียงเบา |
| 兵法 | หลักหรือวิธีการทางการทหาร เป็นคำทั่วไปที่ประกอบอยู่ในชื่อผลงาน |
ชื่อและรูปแบบที่ใช้แทนกัน
- 孫子兵法
- The Art of War
- Sunzi Bingfa
- ตำราพิชัยสงครามซุนวู
- คัมภีร์พิชัยสงครามซุนวู
คำจีนที่มักเจอคู่กับตำราพิชัยสงครามซุนวู (The Art of War)
| คำจีน | ความหมายไทย |
|---|---|
| 兵书 | ตำราทางการทหาร |
| 原文 | ตัวบทเดิมหรือข้อความต้นทาง |
| 译文 | ข้อความที่แปลแล้ว |
| 注释 | คำอธิบายประกอบศัพท์หรือข้อความ |
| 版本 | ฉบับหรือรุ่นของผลงาน |
| 篇 | ลักษณนามของบทความ บท หรือชิ้นงานเขียน |
| 谋略 | กลยุทธ์หรืออุบายในการวางแผน |
| 战略 | ยุทธศาสตร์ แผนในภาพรวม |
ชื่อที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างประโยค
ตำราพิชัยสงครามซุนวูเป็นตำราทางการทหารเล่มหนึ่งของจีนสมัยโบราณ
ตำราพิชัยสงครามซุนวูฉบับนี้มีคำอธิบายและคำแปลประกอบ
ครูให้พวกเราเปรียบเทียบตำราพิชัยสงครามซุนวูฉบับแปลสองฉบับ
เมื่ออ่านตำราพิชัยสงครามซุนวู ต้องสังเกตว่าความหมายของคำในอดีตต่างจากปัจจุบันอย่างไร
ตำราพิชัยสงครามซุนวูกับตำราพิชัยสงครามซุนปินเป็นคนละเล่มกัน
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
แหล่งอ้างอิง
- MOE: 孫子兵法 – ตรวจชื่อผลงาน พินอิน และการระบุผู้แต่งตามธรรมเนียม
- MOE: 孫子 – แยกชื่อยกย่อง ชื่อเรียกคัมภีร์อย่างย่อ และคำญาติ
- Chinese Text Project: ตัวบทและสารบัญคัมภีร์ – ตรวจลำดับ 13 บท และแหล่งฉบับอรรถาธิบายที่มีคำอธิบายของโจโฉ
- SCIO: The Art of War of Sun Tzu – ตรวจภาพรวมเนื้อหา 13 บทและประเด็นความรอบคอบก่อนใช้กำลัง โดยไม่ใช้ปีเกิดตายหรือคำจัดอันดับที่แหล่งอื่นอาจระบุต่างกัน
- เมืองหลินอี๋: พิพิธภัณฑ์แผ่นไม้ไผ่สุสานฮั่นหยินเชวี่ยซาน – ตรวจการค้นพบข้อความของคัมภีร์ซุนวูและซุนปินแยกกันในปี 1972
- Wikimedia Commons: ภาพหนังสือไม้ไผ่ในคอลเลกชัน UCR – ตรวจตัวหนังสือในภาพ ผู้ถ่าย แหล่งที่มา และสัญญาอนุญาต CC BY 2.0