孙武 อ่านว่าอะไร? Sūn Wǔ | ซุนวู (Sun Tzu)

ภาพวาดซุนวูในชุดจีนจากสมัยชิง เป็นภาพที่สร้างขึ้นภายหลังยุคของบุคคล
ภาพวาดซุนวูสมัยชิง ไม่ทราบนามผู้วาด เป็นภาพที่สร้างในยุคหลัง ไม่ใช่ภาพเหมือนที่บันทึกขณะซุนวูมีชีวิต ผู้วาดไม่ทราบชื่อ ผ่าน Wikimedia Commons Public domain

Chinese Proper Noun · บุคคลประวัติศาสตร์

孙武Sūn Wǔ

ซุนอู่

ซุนวูหรือ Sun Tzu เป็นนักคิดด้านการทหารที่ประวัติศาสตร์จีนเชื่อมโยงกับรัฐฉีและรัฐอู๋ในยุคชุนชิว และเป็นบุคคลที่คัมภีร์พิชัยสงครามซุนวูสืบทอดชื่อผู้แต่งมา

ชื่อที่คนไทยรู้จัก
ซุนวู (Sun Tzu)
ประเภท
นักคิดด้านการทหารในประวัติศาสตร์จีน

ข้อมูลสำคัญแบบย่อ

ชื่อจีน孙武Sūn Wǔ
อักษรตัวเต็ม 孫武Sūn Wǔ อ่านว่าซุนอู่
ชื่อที่คนไทยรู้จักซุนวู
คำเรียกยกย่อง孙子Sūnzǐ
ซุนจื่อ ตรงกับ Sun Tzu ในภาษาอังกฤษ
ชื่อรองตามพจนานุกรม长卿Chángqīng
ฉางชิง ไม่ใช้ชื่อรองนี้แทนบุคคลโดยไม่ดูบริบท
ยุค春秋Chūnqiū
ยุคชุนชิว ตามประวัติที่สืบทอดมา
ถิ่นกำเนิดตามสื่อจี้齐国Qíguó
รัฐฉี
รัฐที่รับราชการตามสื่อจี้吴国Wúguó
รัฐอู๋ในยุคชุนชิว ไม่ใช่ง่อก๊กในยุคสามก๊ก
ปีเกิดและเสียชีวิตไม่ทราบแน่ชัดตามพจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวัน จึงไม่ระบุปีประมาณการเป็นข้อเท็จจริงตายตัว
คัมภีร์ที่เชื่อมโยง孙子兵法Sūnzǐ Bīngfǎ
ตำราพิชัยสงครามซุนวู เป็นชื่อผลงานแยกจากชื่อบุคคล

อ้างอิงพจนานุกรม บันทึกโบราณ และแหล่งข้อมูลที่ระบุด้านล่าง

ชื่อที่คล้ายกัน แต่อ่านและใช้ต่างกัน

รูปคำและเสียงอ่านใช้หมายถึงอะไร
孙武Sūn Wǔชื่อบุคคล ซุนวูหรือซุนอู่
孙子Sūnzǐคำยกย่องที่ใช้เรียกซุนวูในบริบทนี้ พยางค์หลังเสียงที่สาม
孙子sūnziคำญาติ หมายถึงหลานชายซึ่งเป็นลูกของลูกชาย พยางค์หลังเสียงเบา
孙子兵法Sūnzǐ Bīngfǎชื่อคัมภีร์ ไม่ใช่ชื่อบุคคล

ชื่อจีน พินอิน และชื่อที่ใช้ในภาษาไทย

ซุนวูเป็นชื่อที่ใช้เรียกบุคคลผู้นี้ในภาษาไทย ส่วนชื่อจีน 孙武Sūn Wǔ อ่านตามจีนกลางว่า Sūn Wǔ หรือซุนอู่ คำว่า Sun Tzu ในภาษาอังกฤษสอดคล้องกับคำเรียกยกย่อง 孙子Sūnzǐ ซึ่งอ่านว่า Sūnzǐ ไม่ใช่การอ่านอักษร 武Wǔ ว่า Tzu การรู้ชื่อทั้งสองแบบจึงช่วยให้เชื่อมหนังสือภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และแหล่งข้อมูลจีนได้ตรงคน

ซุนวูอยู่ในประวัติศาสตร์ช่วงใด

บันทึก 史记Shǐjì กล่าวถึงซุนวูว่าเป็นชาวรัฐฉีและนำแนวคิดด้านการทหารไปเสนอแก่กษัตริย์แห่งรัฐอู๋ในยุคชุนชิว เมื่ออ่านชื่อรัฐอู๋ในเรื่องนี้ต้องไม่สับสนกับรัฐของซุนกวนในยุคสามก๊กซึ่งอยู่คนละสมัย การระบุยุคและแหล่งบันทึกช่วยให้เข้าใจประวัติได้แม่นกว่าจำเพียงว่าเป็นแม่ทัพจีนคนหนึ่ง

แยกบุคคล คำยกย่อง และชื่อคัมภีร์

孙武Sūn Wǔ เป็นชื่อบุคคล ส่วน 孙子Sūnzǐ เมื่อใช้เรียกนักคิดผู้นี้เป็นคำยกย่องที่อ่านว่า Sūnzǐ โดย 子zǐ เป็นเสียงที่สาม คัมภีร์ที่ผูกกับชื่อนี้คือ 孙子兵法Sūnzǐ Bīngfǎ จึงควรแยกคำถามว่าใครเป็นบุคคล อะไรเป็นชื่อหนังสือ และกำลังพูดถึงเนื้อหาในตำราหรือประวัติของคนเขียน ตัวอักษรเดียวกับคำยกย่องยังมีการอ่าน sūnzi ซึ่งเป็นคำญาติในภาษาจีนปัจจุบันด้วย

ประวัติที่เล่าต่อกับข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้

เรื่องซุนวูที่แพร่หลายส่วนหนึ่งมาจากประวัติในสื่อจี้และคำอธิบายที่เรียบเรียงในยุคหลัง พจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวันระบุว่าปีเกิดและเสียชีวิตไม่แน่ชัด ขณะที่แหล่งสรุปบางแห่งให้ช่วงปีประมาณการต่างกัน หน้านี้จึงใช้ยุคและความเชื่อมโยงตามแหล่งอ้างอิงเป็นหลัก และใช้ถ้อยคำว่าคัมภีร์สืบทอดในชื่อของซุนวู ไม่อ้างว่ามีต้นฉบับลายมือผู้แต่งให้เทียบโดยตรง

ซุนวูไม่ใช่ซุนปิน

孙膑Sūn Bìn อ่านว่า Sūn Bìn หรือซุนปิน เป็นอีกบุคคลหนึ่ง ไม่ใช่รูปเขียนอีกแบบของชื่อซุนวู ข้อมูลพิพิธภัณฑ์แผ่นไม้ไผ่สุสานฮั่นหยินเชวี่ยซานระบุการพบข้อความของทั้ง 孙子兵法Sūnzǐ Bīngfǎ และ 孙膑兵法Sūn Bìn Bīngfǎ ในการขุดค้นปี 1972 จึงควรแยกชื่อบุคคลและชื่อคัมภีร์ทั้งสองชุด ไม่รวมเนื้อหาของซุนปินเข้าเป็นประวัติซุนวูเพียงเพราะนามสกุลเหมือนกัน

คำจีนที่ช่วยให้อ่านเรื่องซุนวูเข้าใจขึ้น

เมื่ออ่านประวัติและคำอธิบายคัมภีร์ คำว่า 战略zhànlüè หมายถึงยุทธศาสตร์หรือแผนในภาพรวม ส่วน 战术zhànshù เน้นวิธีปฏิบัติระดับยุทธวิธี คำว่า 史料shǐliào คือหลักฐานหรือข้อมูลทางประวัติศาสตร์ ต่างจาก 传说chuánshuō ที่ใช้กับเรื่องเล่าสืบต่อกัน การแยกคำกลุ่มนี้ทำให้บอกได้ว่าข้อความกำลังอธิบายแนวคิด วิเคราะห์หลักฐาน หรือเล่าเรื่องที่ได้รับความนิยม

แยกชื่อทีละส่วน

ส่วนของชื่อหมายเหตุ
孙Sūnนามสกุลซุน อักษรตัวเต็มคือ 孫Sūn ในชื่อบุคคลนี้ไม่แปลนามสกุลเป็นคำญาติ
武Wǔชื่ออู่ อักษรนี้เกี่ยวกับด้านการทหารหรือการต่อสู้ แต่ความหมายตัวอักษรเพียงอย่างเดียวไม่ใช่หลักฐานว่าพ่อแม่ตั้งชื่อด้วยเหตุผลใด

ชื่อที่ควรจับเป็นคนเดียวกัน

  • 孫武Sūn Wǔ
  • Sun Wu
  • Sun Tzu
  • ซุนวู

คำจีนที่มักเจอคู่กับซุนวู (Sun Tzu)

คำจีนความหมายไทย
军事家jūnshìjiāนักการทหารหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการทหาร
兵法bīngfǎพิชัยสงคราม หลักหรือวิธีการใช้กำลังทหาร
战略zhànlüèยุทธศาสตร์ แผนในภาพรวม
战术zhànshùยุทธวิธี วิธีดำเนินการระดับปฏิบัติ
史料shǐliàoหลักฐานหรือข้อมูลทางประวัติศาสตร์
传说chuánshuōตำนานหรือเรื่องเล่าสืบต่อกัน
著作zhùzuòผลงานเขียน โดยเฉพาะงานที่เรียบเรียงอย่างเป็นเรื่องเป็นราว

ชื่อที่เกี่ยวข้อง

คัมภีร์พิชัยสงครามที่สืบทอดในชื่อซุนวู

孙膑Sūn Bìn

ซุนปิน เป็นอีกบุคคลหนึ่งและมีคัมภีร์คนละชุด

โจโฉ ผู้มีคำอธิบายคัมภีร์รวมอยู่ในสายฉบับอรรถาธิบาย

ตัวอย่างประโยค

孙武是中国古代的军事思想家。Sūn Wǔ shì Zhōngguó gǔdài de jūnshì sīxiǎngjiā.

ซุนวูเป็นนักคิดด้านการทหารของจีนสมัยโบราณ

我正在读一本介绍孙武的书。Wǒ zhèngzài dú yì běn jièshào Sūn Wǔ de shū.

ฉันกำลังอ่านหนังสือเล่มหนึ่งที่เล่าเกี่ยวกับซุนวู

讨论孙武时，应该区分史料和传说。Tǎolùn Sūn Wǔ shí, yīnggāi qūfēn shǐliào hé chuánshuō.

เมื่อพูดถึงซุนวู ควรแยกหลักฐานทางประวัติศาสตร์ออกจากเรื่องเล่าสืบต่อกัน

这篇文章介绍了孙武的战略思想。Zhè piān wénzhāng jièshào le Sūn Wǔ de zhànlüè sīxiǎng.

บทความนี้อธิบายแนวคิดทางยุทธศาสตร์ของซุนวู

孙武和孙膑是两位不同的人物。Sūn Wǔ hé Sūn Bìn shì liǎng wèi bùtóng de rénwù.

ซุนวูกับซุนปินเป็นคนละบุคคลกัน

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิง