人定胜天

人定胜天 หมายถึงอะไร

人定胜天 เป็นสำนวนที่ในภาษาจีนสมัยใหม่มักใช้อธิบายว่าพลัง ความตั้งใจ ความรู้ และการลงมือของมนุษย์สามารถเอาชนะความยากจากธรรมชาติหรือเงื่อนไขที่ดูจำกัดได้ น้ำเสียงมักเป็นการปลุกใจและย้ำว่าไม่ควรรอชะตาโดยไม่ทำอะไร

ความหมายสมัยใหม่

พจนานุกรมภาษาจีนสมัยใหม่และการใช้ทั่วไปมักแจกความหมายเป็น 人力能够战胜自然 คือ“กำลังมนุษย์สามารถเอาชนะธรรมชาติ” คำว่า定จึงถูกผู้พูดจำนวนมากเข้าใจใกล้กับ“ย่อม/แน่นอน” ทำให้ทั้งสำนวนฟังเป็นประโยคยืนยันที่มีพลัง

ชั้นความหมายเก่า

งานวิเคราะห์ประวัติภาษาชี้ว่าในการใช้เก่า 人定 อาจเป็นหน่วยเดียว หมายถึงภาวะที่ผู้คนมั่นคง ร่วมแรง หรือมีแผนการ แล้วจึงกล่าวว่าสามารถ胜天ได้ การแบ่งโครงสร้างแบบ 人定 / 胜天 ต่างจากความเข้าใจสมัยใหม่แบบ 人 / 定 / 胜 / 天 การรู้สองชั้นนี้ช่วยอธิบายว่าทำไมตำราเก่ากับผู้พูดปัจจุบันอาจตีความไม่เหมือนกัน

ใช้เมื่อใด

เหมาะกับบริบทที่มนุษย์ใช้ความรู้ การจัดการ เทคโนโลยี และความร่วมมือแก้ปัญหา เช่นระบบชลประทาน การฟื้นฟูพื้นที่ หรือโครงการที่ผ่านอุปสรรคหนัก ใช้เป็นคำให้กำลังใจได้ แต่ควรมีการลงมือและแผนรองรับ ไม่ใช่แทนเหตุผลด้วยคำขวัญ

น้ำเสียง

สำนวนนี้ให้ความรู้สึกมั่นใจ ฮึกเหิม และเน้น主观能动性หรือบทบาทเชิงรุกของมนุษย์ จึงพบในสุนทรพจน์ งานเขียนปลุกใจ และการเล่าย้อนถึงยุคที่สังคมเชื่อมั่นในการเปลี่ยนแปลงธรรมชาติ ในบทวิเคราะห์เชิงวิชาการอาจใช้ในเครื่องหมายคำพูดเพื่อรักษาระยะห่างหรือวิจารณ์แนวคิดดังกล่าว

ข้อควรระวังด้านความหมาย

人定胜天 ไม่ใช่ข้อเท็จจริงว่ามนุษย์จะชนะทุกสถานการณ์ และไม่ควรใช้สนับสนุนการละเลย自然规律 ความเสี่ยง หรือผลกระทบต่อ环境 การจัดการที่ดีต้องยอมรับข้อจำกัด ปรับตัว และเคารพระบบธรรมชาติควบคู่กับการใช้人力แก้ปัญหา

ต่างจาก 事在人为

事在人为 เน้นว่าความสำเร็จของเรื่องหนึ่งขึ้นกับการกระทำของคน ใช้ได้กว้างในชีวิต การงาน และการตัดสินใจ ส่วน 人定胜天 มีภาพเปรียบเทียบระหว่าง人กับ天หรือธรรมชาติ จึงมีน้ำเสียงใหญ่และเข้มกว่า หากเพียงต้องการบอกว่า“เรื่องนี้อยู่ที่เราทำ” 事在人为มักเป็นกลางกว่า

หน้าที่ในประโยค

ใช้เป็นภาคแสดงได้ เช่น 我相信人定胜天 ใช้ขยายคำนามได้ เช่น 人定胜天的精神、观念、豪情 และใช้เป็นถ้อยคำที่ถูกอภิปรายได้ เช่น 对人定胜天的反思 เนื่องจากเป็น成语固定格式 จึงไม่ควรสลับตัวอักษรหรือเปลี่ยนเป็นรูปประโยคใหม่โดยคิดว่าความหมายเท่าเดิม

การออกเสียง

อ่านว่า rén dìng shèng tiān คำอ่านไทย“เหรินติ้งเซิ่งเทียน” 人 rén เสียง 2, 定 dìng เสียง 4, 胜 shèng เสียง 4 และ 天 tiān เสียง 1 อักษรดั้งเดิมเขียนว่า 人定勝天

ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย

人定胜天的精神 (rén dìng shèng tiān de jīngshén): จิตใจที่เชื่อในพลังการลงมือของมนุษย์
相信人定胜天 (xiāngxìn rén dìng shèng tiān): เชื่อว่าความพยายามของมนุษย์เอาชนะอุปสรรคได้
人定胜天的意志 (rén dìng shèng tiān de yìzhì): เจตจำนงแบบเหรินติ้งเซิ่งเทียน
人定胜天的力量 (rén dìng shèng tiān de lìliang): พลังของความเชื่อว่ามนุษย์เปลี่ยนสถานการณ์ได้
人定胜天与自然规律 (rén dìng shèng tiān yǔ zìrán guīlǜ): เหรินติ้งเซิ่งเทียนกับกฎธรรมชาติ
人定胜天的观念 (rén dìng shèng tiān de guānniàn): แนวคิดว่ามนุษย์เอาชนะอุปสรรคได้
人定胜天的豪情 (rén dìng shèng tiān de háoqíng): ความฮึกเหิมแบบเชื่อในพลังมนุษย์
人定胜天还是顺应自然 (rén dìng shèng tiān háishi shùnyìng zìrán): จะเอาชนะด้วยพลังมนุษย์หรือปรับตัวตามธรรมชาติ
靠人力改变条件 (kào rénlì gǎibiàn tiáojiàn): อาศัยกำลังมนุษย์เปลี่ยนเงื่อนไข

ตัวอย่างการใช้

面对旱灾，村民修建了蓄水系统，体现了人定胜天的主动精神。
Miànduì hànzāi, cūnmín xiūjiàn le xùshuǐ xìtǒng, tǐxiàn le rén dìng shèng tiān de zhǔdòng jīngshén.
เมื่อเผชิญภัยแล้ง ชาวบ้านสร้างระบบกักเก็บน้ำ แสดงถึงจิตใจที่ลงมือเปลี่ยนสถานการณ์ด้วยพลังมนุษย์

人定胜天强调人的努力，不代表可以无视自然规律。
Rén dìng shèng tiān qiángdiào rén de nǔlì, bù dàibiǎo kěyǐ wúshì zìrán guīlǜ.
สำนวนเหรินติ้งเซิ่งเทียนเน้นความพยายามของมนุษย์ ไม่ได้หมายความว่าสามารถละเลยกฎธรรมชาติได้

许多人用‘人定胜天’鼓励团队克服困难。
Xǔduō rén yòng ‘rén dìng shèng tiān’ gǔlì tuánduì kèfú kùnnan.
หลายคนใช้สำนวน“เหรินติ้งเซิ่งเทียน”ให้กำลังใจทีมให้เอาชนะความยากลำบาก

现代汉语中，这个成语常被理解为人力能够战胜自然。
Xiàndài Hànyǔ zhōng, zhège chéngyǔ cháng bèi lǐjiě wéi rénlì nénggòu zhànshèng zìrán.
ในภาษาจีนสมัยใหม่ สำนวนนี้มักถูกเข้าใจว่าพลังมนุษย์สามารถเอาชนะธรรมชาติได้

讨论环境问题时，有人会反思对‘人定胜天’的绝对化理解。
Tǎolùn huánjìng wèntí shí, yǒurén huì fǎnsī duì ‘rén dìng shèng tiān’ de juéduìhuà lǐjiě.
เมื่ออภิปรายปัญหาสิ่งแวดล้อม บางคนจะทบทวนการตีความสำนวนนี้แบบสุดโต่ง

工程成功靠科学规划，不是只喊‘人定胜天’的口号。
Gōngchéng chénggōng kào kēxué guīhuà, bú shì zhǐ hǎn ‘rén dìng shèng tiān’ de kǒuhào.
ความสำเร็จของโครงการต้องอาศัยการวางแผนทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่เพียงตะโกนคำขวัญว่า“มนุษย์ย่อมชนะธรรมชาติ”

他相信人定胜天，但也尊重客观条件。
Tā xiāngxìn rén dìng shèng tiān, dàn yě zūnzhòng kèguān tiáojiàn.
เขาเชื่อในพลังการลงมือของมนุษย์ แต่ก็เคารพเงื่อนไขที่เป็นจริง

A: 人定胜天是不是说人可以随意征服自然？
Rén dìng shèng tiān shì bú shì shuō rén kěyǐ suíyì zhēngfú zìrán?
เหรินติ้งเซิ่งเทียนหมายความว่ามนุษย์พิชิตธรรมชาติได้ตามใจใช่ไหม
B: 不是，它强调人的能动作用，但不能忽视自然规律和现实条件。
Bú shì, tā qiángdiào rén de néngdòng zuòyòng, dàn bùnéng hūshì zìrán guīlǜ hé xiànshí tiáojiàn.
ไม่ใช่ สำนวนนี้เน้นบทบาทเชิงรุกของมนุษย์ แต่ห้ามละเลยกฎธรรมชาติและเงื่อนไขจริง

ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ

น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide