不要

ความหมายและวิธีใช้

不要 + กริยา ใช้ห้ามหรือขอให้อีกฝ่ายไม่ทำ เช่น 不要说话 อย่าพูด、不要担心 อย่ากังวล ระดับน้ำเสียงขึ้นกับบริบทและคำเสริม ประโยคคำสั่งสั้นอาจฟังตรง จึงเติม 请、先 หรือคำอธิบายได้ ส่วน 不要……了 มักขอให้หยุดหรือไม่ทำต่อ เช่น 不要再说了 อย่าพูดต่ออีกเลย

不要 + นามหรือคำชี้เฉพาะหมายถึงไม่เอาหรือไม่ต้องการ เช่น 我不要这个 ฉันไม่เอาอันนี้ และ 什么都不要 ไม่เอาอะไรเลย หน้าที่นี้ปฏิเสธ 要 ที่แปลว่าต้องการ ต่างจากคำห้าม แม้รูปเหมือนกัน ต้องดูว่าสิ่งหลัง 不要 เป็นการกระทำที่ห้ามหรือสิ่งของที่ผู้พูดปฏิเสธ

别 + กริยา ก็แปลว่าอย่าและใช้บ่อยในภาษาพูด เช่น 别担心 อย่ากังวล โดยทั่วไปกระชับกว่า 不要担心 แต่ 不要 เหมาะเมื่อเน้นข้อห้ามหรือวางตรงข้ามกับ 要 เช่น 不要这个，要那个 ไม่เอาอันนี้ เอาอันนั้น ขณะที่ 不用 หมายถึงไม่จำเป็นต้อง ไม่ใช่คำสั่งห้าม เช่น 不用来 คือไม่ต้องมา ไม่เหมือน 不要来 อย่ามา

ในประกาศและป้ายข้อห้ามมักพบ 请不要…… เช่น 请不要吸烟 กรุณาอย่าสูบบุหรี่ ซึ่งเป็นทางการกว่า 别…… ส่วนคำเตือนกับคนใกล้ชิดอาจใช้ 不要紧张 อย่าตื่นเต้น การเติมน้ำเสียงด้วย 吧 หรือ 啊 ต้องระวัง เพราะตำแหน่งและสถานการณ์อาจทำให้ฟังเป็นคำแนะนำ คำปลอบ หรือคำสั่ง

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 不要 + กริยา
• 不要 + นาม/สิ่งชี้เฉพาะ
• 不要 + 太 + คำคุณศัพท์
• 不要再 + กริยา + 了
• 什么都不要
• 不要……要……
• 请不要 + กริยา

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

แยก 不要、不能 และ 不用: 不要做 คืออย่าทำหรือไม่ต้องการทำ; 不能做 คือทำไม่ได้หรือห้ามตามเงื่อนไข; 不用做 คือไม่จำเป็นต้องทำ การแทนกันอาจเปลี่ยนทั้งความตั้งใจและระดับคำสั่ง

不 อยู่หน้า 要 yào เสียงสี่จึงผันเป็น bú อ่าน búyào ปู๋เย่า เมื่อตอบเดี่ยวว่า 不要 ก็ยังออกเสียงตามรูปคำนี้ ไม่กลับไปอ่าน bùyào ในการพูดมาตรฐาน

ลำดับขีด