该

ความหมายและวิธีใช้

该 ใช้บ่อยที่สุดเป็นกริยานุเคราะห์หน้ากริยา หมายถึงควรหรือถึงเวลาต้องทำ เช่น 你该休息了 คุณควรพักได้แล้ว และ 不该生气 ไม่ควรโกรธ น้ำหนักมักเป็นคำแนะนำหรือการประเมินจากสถานการณ์ ใกล้กับ 应该 แต่ 该 กระชับและใช้ในภาษาพูดมาก เมื่อมี 了 ท้ายประโยคอย่าง 该走了 มักสื่อว่าถึงเวลาที่สถานการณ์เปลี่ยนและควรไปแล้ว

该 ยังใช้คาดคะเนจากเหตุผลว่า ‘น่าจะ’ เช่น 他现在该到家了 ตอนนี้เขาน่าจะถึงบ้านแล้ว ความหมายนี้ไม่ได้สั่งให้เขาถึงบ้าน แต่ผู้พูดประเมินตามเวลา อีกหน้าที่หนึ่งคือ ‘ถึงตา’ ใน 该你了 ถึงตาคุณแล้ว หรือ 下一个该谁 คนต่อไปถึงตาใคร จึงต้องดูว่าหลัง 该 เป็นกริยา เหตุการณ์ที่คาดคะเน หรือเป็นคนที่ได้รับลำดับ

ในภาษาเขียนทางการ 该 วางหน้าคำนามเพื่อหมายถึง ‘ดังกล่าว/นั้น’ เช่น 该公司 บริษัทดังกล่าว、该问题 ปัญหาดังกล่าว และ 该地区 พื้นที่ดังกล่าว หน้าที่นี้เป็นคำชี้อ้างถึงสิ่งที่กล่าวมาก่อน ไม่ได้แปลว่าคำนามนั้น ‘ควร’ ทำอะไร ต่างจาก 这/那个 ที่ใช้ชี้ในบทสนทนาทั่วไป การใช้ 该 แบบนี้พบมากในประกาศ รายงาน และเอกสารมากกว่าการพูดประจำวัน

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• ประธาน + 该 + กริยา
• 不 + 该 + กริยา
• 该 + 怎么/怎么办
• 该 + กริยา + 了
• ประธาน + 该 + ผลลัพธ์ + 了
• 该 + คน + 了
• 该 + คำนามทางการ

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

该 อ่าน gāi เสียงหนึ่ง คำอ่านไทย กาย ตัวเต็มคือ 該 มีเสียงเดียวในหน้าที่หลักเหล่านี้ ใน 应该 อ่าน yīnggāi และเมื่อ 不该 อยู่ในประโยค 不 อ่าน bù เพราะพยางค์ถัดไป gāi เป็นเสียงหนึ่ง ไม่เกิดการผันเป็น bú

อย่าแปล 该 เป็น ‘ควร’ ทุกครั้ง: 他该到了 มักหมายถึงเขาน่าจะมาถึงแล้ว, 该你了 คือถึงตาคุณ และ 该公司 คือบริษัทดังกล่าว นอกจากนี้ 该 กับ 应该 ใช้แทนกันได้หลายบริบทด้านความควร แต่รูปภาษาเขียน 该公司 ไม่เปลี่ยนเป็น 应该公司 เพราะเป็นคนละหน้าที่ทางไวยากรณ์

ลำดับขีด