คำศัพท์จีน
米
ตัวเต็ม: 米
อ่านว่า: หมี่
ความหมาย: ข้าวสารหรือเมล็ดธัญพืชที่กะเทาะเปลือกแล้ว; เมตร หน่วยวัดความยาวในระบบเมตริก
ชนิดคำ: คำนาม (n.), คำบอกหน่วยวัด (measure word)
ระดับ: HSK 2, HSK 3
ความหมายและวิธีใช้
米 ในความหมายอาหารคือข้าวสารหรือเมล็ดธัญพืชที่กะเทาะเปลือกแล้ว เช่น 大米 ข้าวสาร、糯米 ข้าวเหนียว และ 小米 ข้าวฟ่างเมล็ดเล็ก เมื่อนับปริมาณมักใช้ภาชนะหรือน้ำหนัก เช่น 一袋米 หนึ่งถุง、两公斤米 สองกิโลกรัม และ 一碗米 อาจหมายถึงข้าวสารหนึ่งชามตามบริบท ไม่ใช้ 米 เดี่ยวแทนข้าวสวยที่พร้อมกินเสมอไป
ต้องแยก 米 ข้าวสารจาก 米饭 ข้าวสวยและ 饭 อาหารหรือข้าวสุก เช่น 买米 คือซื้อข้าวสาร、洗米 คือซาวข้าว、煮米饭 คือหุงข้าว และ 吃米饭 คือกินข้าวสวย คำว่า 面米 ไม่ใช่คู่คำมาตรฐาน หากเปรียบเทียบอาหารหลักมักใช้ 米饭 กับ 面条 หรือ 米 กับ 面 ตามบริบทวัตถุดิบ
米 ยังเป็นหน่วยเมตร ใช้หลังจำนวน เช่น 一米 หนึ่งเมตร、两米长 ยาวสองเมตร และ 一米七五 สูงหนึ่งเมตรเจ็ดสิบห้าเซนติเมตรในภาษาพูด เมื่อต้องการพื้นที่ใช้ 平方米 ตารางเมตร และปริมาตรใช้ 立方米 ลูกบาศก์เมตร ความหมายนี้ไม่ใช่ลักษณนามทั่วไป แต่เป็นหน่วยวัดที่รับจำนวนโดยตรง
เมื่อบอกส่วนสูงพบทั้ง 他一米八 เขาสูงหนึ่งเมตรแปดสิบ และ 他身高一米八零 รูปชัดเต็มกว่า จุดทศนิยมอ่าน 点 เช่น 一点五米 1.5 เมตร แต่การบอกส่วนสูงมักละหน่วยย่อยตามแบบที่คนฟังเข้าใจ คำว่า 厘米 คือเซนติเมตร และ 公里 คือกิโลเมตร ผู้เรียนต้องดูตัวเลขและคำร่วมเพื่อแยก 米 ข้าวจาก 米 เมตร
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- จำนวน/ภาชนะ + 米
- 买/洗 + 米
- 米 + 饭
- จำนวน + 米 + 长/高
- 一米 + เลขส่วนย่อย
- 平方米
- 厘米/公里
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
米 อ่าน mǐ เสียงสาม คำอ่านไทย หมี่ รูปตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน ทั้งความหมายข้าวสารและเมตรอ่านเหมือนกัน ต้องแยกจากบริบท
米饭 คือข้าวสวยที่หุงแล้ว ส่วน 米 เดี่ยวมักหมายถึงข้าวสารหรือเมล็ดข้าว อย่าแปล 买米饭 ว่าซื้อข้าวสาร และอย่าแปล 洗米 ว่าล้างข้าวสวย
ใน 一米二 เลข 二 หลัง 米 มักย่อจากยี่สิบเซนติเมตรตามบริบทการวัด ไม่ได้หมายถึง 1.2 เมตรทุกสถานการณ์โดยไม่มีบริบท จึงควรใช้รูปเต็มเมื่อความแม่นยำสำคัญ
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
一袋米 (yí dài mǐ): ข้าวสารหนึ่งถุง
大米 (dàmǐ): ข้าวสาร
米饭 (mǐfàn): ข้าวสวย
糯米 (nuòmǐ): ข้าวเหนียว
一米高 (yì mǐ gāo): สูงหนึ่งเมตร
两米长 (liǎng mǐ cháng): ยาวสองเมตร
平方米 (píngfāngmǐ): ตารางเมตร
ตัวอย่างการใช้
我买了两公斤米。
Wǒ mǎi le liǎng gōngjīn mǐ.
ฉันซื้อข้าวสารสองกิโลกรัม
妈妈正在厨房里洗米。
Māma zhèngzài chúfáng lǐ xǐ mǐ.
แม่กำลังซาวข้าวอยู่ในครัว
这种米煮出来很香。
Zhè zhǒng mǐ zhǔ chulai hěn xiāng.
ข้าวสารชนิดนี้หุงออกมาแล้วหอมมาก
南方人也常吃米饭。
Nánfāng rén yě cháng chī mǐfàn.
คนทางใต้ก็กินข้าวสวยกันบ่อย
这张桌子长一米二。
Zhè zhāng zhuōzi cháng yì mǐ èr.
โต๊ะตัวนี้ยาวหนึ่งเมตรยี่สิบเซนติเมตร
弟弟现在一米七五高。
Dìdi xiànzài yì mǐ qī wǔ gāo.
ตอนนี้น้องชายสูงหนึ่งเมตรเจ็ดสิบห้าเซนติเมตร
这个房间有二十平方米。
Zhège fángjiān yǒu èrshí píngfāngmǐ.
ห้องนี้มีพื้นที่ยี่สิบตารางเมตร
A: 这袋米有多重？
Zhè dài mǐ yǒu duō zhòng?
ข้าวสารถุงนี้หนักเท่าไร
B: 五公斤，够我们吃一个月。
Wǔ gōngjīn, gòu wǒmen chī yí ge yuè.
ห้ากิโลกรัม พอให้พวกเรากินหนึ่งเดือน
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide