毛病

ความหมายและวิธีใช้

毛病 เป็นคำนามที่มีความหมายกว้างแต่มีแกนร่วมคือ ‘สิ่งที่ผิดปกติและควรแก้’ เมื่อใช้กับเครื่องใช้ รถ หรือระบบ หมายถึงความขัดข้อง เช่น 电脑出毛病了 และ 机器有毛病。รูป 出毛病 เน้นว่าปัญหาเกิดขึ้น ส่วน 有毛病 เน้นว่าสิ่งนั้นมีข้อขัดข้องอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องแปลว่าเสียจนใช้ไม่ได้เสมอไป。

เมื่อใช้กับคน 毛病 มักหมายถึงข้อบกพร่องหรือนิสัยที่สร้างปัญหา เช่น 不守时是他的毛病、改毛病。คำนี้ตรงกว่า ‘จุดที่ควรปรับ’ ไม่จำเป็นต้องรุนแรงเท่าการด่าว่าคนไม่ดี แต่การพูดว่า 你毛病很多 ต่อหน้าอีกฝ่ายยังฟังตำหนิแรง ควรใช้ 需要改的地方 หรือพูดเจาะจงพฤติกรรมอย่างสุภาพกว่า。

毛病 ยังใช้เรื่องสุขภาพ โดยเฉพาะ 老毛病 คืออาการหรือโรคเดิมที่เป็นมานาน เช่น 胃的老毛病又犯了。คำว่า 犯 ในที่นี้หมายถึงอาการกำเริบ ไม่ใช่ทำความผิด จึงอย่าแปล 老毛病 ทุกครั้งว่า ‘นิสัยเสียเก่า’ ต้องดูว่าหน้าคำมีอวัยวะ อากาศ หรือแพทย์เป็นบริบทหรือไม่。

ต่างจาก 问题 ที่เป็นคำกว้างสำหรับปัญหา คำถาม หรือประเด็นที่ต้องหารือ 毛病 เน้นความบกพร่องที่ตรวจพบในสิ่งของ พฤติกรรม หรือร่างกาย เช่น 这个方案有问题 อาจหมายถึงแผนมีประเด็นไม่สมเหตุผล ส่วน 这个方案有毛病 ชี้ว่ามีจุดผิดหรือจุดบกพร่องที่จับต้องได้。

พินอินคือ máobìng: 毛 อ่าน máo เสียงสอง และ 病 อ่าน bìng เสียงสี่ ตัวเต็มยังเขียน 毛病。ระวังไม่อ่าน 毛 เป็น mào และอย่าเหมารวมว่าเป็น ‘โรค’ อย่างเดียว ผู้เรียนควรถามว่าอะไรเป็นเจ้าของ毛病: ถ้าเป็นเครื่องคือขัดข้อง ถ้าเป็นคนคือนิสัยหรือข้อบกพร่อง ถ้าเป็นอาการเดิมคือโรคหรืออาการกำเริบ。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 出 + 毛病
• 有 + 毛病
• 小/老 + 毛病
• 改 + 毛病
• 找出 + 毛病
• 什么 + 毛病
• 名词 + 的 + 毛病

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

毛病ใช้กับเครื่อง คน และอาการป่วย จึงต้องแปลตามเจ้าของของปัญหา

老毛病อาจเป็นโรคเดิมหรือข้อเสียเดิม ไม่ใช่ความหมายเดียว

พูดถึง毛病ของคนโดยตรงอาจฟังตำหนิ ควรเลือกน้ำเสียงให้เหมาะ

ลำดับขีด