替

替tì ใช้พูดถึงการทำหน้าที่แทนคนอื่น หรือทำบางอย่างให้และเพื่อคนอื่น คำไทยจึงอาจเป็น “แทน” “ให้” หรือ “เพื่อ” ตามประโยค อย่าแปลทุกครั้งว่าเอาคนหนึ่งออกแล้วใส่อีกคนเข้าไป เพราะบางบริบทเป็นเพียงการช่วยทำธุระ และบางบริบทเป็นความรู้สึกที่มีต่อเรื่องของอีกฝ่าย

ดูว่าใครทำแทนใคร

โครงสร้างที่ใช้บ่อยคือ ผู้ลงมือทำ ตามด้วย 替tì และคนที่ได้รับการทำแทน จากนั้นจึงเป็นการกระทำ เช่น 我替你去wǒ tì nǐ qù หมายถึงฉันไปแทนเธอ ไม่ใช่เธอไปแทนฉัน ลองระบุผู้ลงมือทำก่อน แล้วค่อยดูว่าคำสรรพนามหลังคำหลักเป็นใคร จะช่วยไม่ให้สลับบทบาทในประโยค

ผู้พูดเป็นคนเข้าประชุม ส่วนอีกคนเป็นผู้ที่ตนไปแทน คำว่า “ครั้งนี้” จำกัดเหตุการณ์ไว้เพียงครั้งที่กล่าวถึง ไม่ได้หมายความว่าผู้พูดรับตำแหน่งแทนเขาถาวร ในตัวอย่างคนลาหยุด 替他一天tì tā yì tiān ก็จำกัดระยะเวลาว่าหนึ่งวัน และละชื่อหน้าที่ไว้เพราะบริบทการทำงานชัดอยู่แล้ว

ทำธุระให้และรับช่วงงานชั่วคราว

คำนี้ใช้กับการไปรับคน ซื้อของ จ่ายบิล หรือเฝ้าร้านแทนกันได้ ในบทสนทนาเรื่องค่าไฟ B เสนอว่าจะไปจ่ายแทน A โดยไม่ได้บอกว่า B จะเป็นผู้ออกเงินให้เสมอไป การไปจัดการธุระแทนกับการรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเป็นคนละข้อมูล ถ้าต้นฉบับไม่ได้ระบุ อย่าเติมว่าเลี้ยงหรือออกเงินให้เอง

ในประโยคนี้ 看店kān diàn หมายถึงดูแลหรือเฝ้าร้าน จึงใช้เสียงหนึ่งของคำกริยา ไม่ใช่เสียงสี่ที่หมายถึงมองหรือดูทั่วไป ภาพประกอบแสดงเพื่อนร่วมงานสองคนในชุดทำงานแบบเดียวกัน คนหนึ่งรับหน้าที่อยู่หลังเคาน์เตอร์ขณะที่อีกคนออกไป ใช้ช่วยจำการทำงานแทนกันชั่วคราว ไม่ได้สรุปว่าคนที่ออกไปลาออกหรือคนที่อยู่รับตำแหน่งถาวร

替我问好tì wǒ wèn hǎo ใช้ฝากทักทายใครบางคนแทนผู้พูด ควรบอกด้วยว่าฝากถึงใครเมื่อบริบทยังไม่ชัด ส่วนการขอให้ทำธุระใช้คำถามสุภาพได้ ไม่จำเป็นต้องพูดเหมือนสั่งทุกครั้ง ตัวอย่างในหน้านี้เป็นสถานการณ์สมมติสำหรับฝึกภาษา

ดีใจหรือเป็นห่วงเพื่ออีกฝ่าย

替你高兴tì nǐ gāoxìng แปลได้ว่าดีใจด้วยหรือดีใจแทนเธอ ผู้พูดมีความยินดีกับเรื่องของอีกฝ่าย ไม่ได้แย่งหน้าที่ดีใจหรือหมายความว่าเจ้าของเรื่องไม่ดีใจเอง บริบทนี้ใกล้กับการใช้ 为wèi เพื่อบอกว่าความรู้สึกนั้นเกี่ยวข้องกับใคร

จุดสำคัญคือไม่ยึดคำแปล “แทนที่” อย่างแข็งตัว เมื่อใช้กับความรู้สึกควรเลือกภาษาไทยที่เป็นธรรมชาติ ในตัวอย่างรักษาความลับ 替我保守这个秘密tì wǒ bǎoshǒu zhège mìmì คือช่วยเก็บเรื่องนี้เป็นความลับให้ผู้พูด ไม่ได้หมายถึงเปลี่ยนความลับหนึ่งเป็นอีกความลับหนึ่ง

ต่างจากคำช่วยและคำแทนที่อย่างไร

帮bāng เน้นช่วยเหลือ ส่วน 替tì มักเน้นว่าลงมือในส่วนของอีกคนหรือทำเพื่อเขา ทั้งสองคำอาจใช้ได้ในบางเหตุการณ์เดียวกัน แต่ไม่ได้แทนกันได้ทุกประโยค เช่น การบอกว่าดีใจกับใครควรจำรูปที่ใช้กับความรู้สึกเป็นชุด ไม่เอาคำว่าช่วยไปแทนตรง ๆ จนความหมายแปลก

代替dàitì เป็นคำเต็มที่เน้นการแทนที่ ส่วน 替换tìhuàn เน้นเปลี่ยนสิ่งหรือคนที่ใช้เป็นอีกอย่าง และ 接替jiētì เน้นเข้ารับหน้าที่ต่อจากคนเดิม ความหมายมีส่วนทับซ้อนกัน จึงต้องดูสิ่งที่ถูกแทนและชนิดของงาน ไม่ควรจำเป็นกฎว่าคำหนึ่งใช้กับคนเท่านั้นหรืออีกคำหนึ่งใช้กับสิ่งของเท่านั้น

รูปใช้สิ่งหนึ่งแทนอีกสิ่งหนึ่งในประโยคนี้วางของที่นำมาใช้ก่อน แล้วจึงบอกของที่ถูกแทน น้อง ๆ ควรแยกจากประโยคคนไปทำธุระแทนกัน ตัวอย่างเก้าอี้เป็นเหตุการณ์เฉพาะ ไม่ได้ตั้งข้อสรุปว่าของเก่าทุกอย่างต้องถูกของใหม่แทนที่เสมอ

ตัวเต็ม เสียงอ่าน และระดับสอบ

คำนี้เขียน 替tì เหมือนกันทั้งตัวย่อและตัวเต็ม อ่านเสียงสี่ คำอ่านไทยโดยประมาณคือ “ที่” ใช้เป็นตัวช่วยจำเสียงตกของพยางค์ แต่ควรฝึกเสียงจีนจริงควบคู่กัน ในพจนานุกรมยังพบความหมายเก่าว่าเสื่อมลงในคำบางชุด แต่การทำแทนและทำเพื่อผู้อื่นเป็นความหมายที่ใช้ฝึกในบทสนทนาหน้านี้

ในตัวอย่าง 一天yì tiān เลขหนึ่งเปลี่ยนเป็นเสียงสี่ก่อนเสียงหนึ่ง ส่วน 一下yíxià และ 一会儿yíhuìr ใช้เสียงสองก่อนเสียงสี่ 没空méi kòng ใช้พยางค์หลังเสียงสี่เพื่อบอกว่าไม่ว่าง และ 出差chūchāi อ่านพยางค์หลังเสียงหนึ่ง หมายถึงเดินทางไปทำงาน ไม่จำเป็นต้องเป็นต่างจังหวัดเสมอไป

คำว่า 谢谢xièxie อ่านพยางค์หลังเบา เช่นเดียวกับคำช่วย 了le และ 吧ba ในบทสนทนา หลักสูตรสอบ HSK ที่มีผลกรกฎาคม 2026 จัดคำนี้เป็นคำกริยาและคำบุพบท HSK 5 ลำดับ 3123 หน้านี้จึงใช้ป้าย HSK 5 โดยยังเก็บลำดับในตาราง HSK 4 ชุดเดิมไว้เป็นข้อมูลเดิม ฝึกโครงสร้างประโยคเพิ่มเติมได้ที่ เรียนภาษาจีน