教育

ความหมายและวิธีใช้

教育 เป็นคำนามหมายถึงการศึกษาและการพัฒนาคนในความหมายกว้าง ครอบคลุมความรู้ ความสามารถ นิสัย ค่านิยม และระบบ เช่น 学校教育 การศึกษาในโรงเรียน、家庭教育 การอบรมในครอบครัว、基础教育 การศึกษาขั้นพื้นฐาน และ 高等教育 อุดมศึกษา กริยาที่ใช้ร่วมกันมี 接受教育 ได้รับการศึกษา、发展教育 พัฒนาการศึกษา และ 重视教育 ให้ความสำคัญกับการศึกษา

เมื่อเป็นคำกริยา 教育 หมายถึงให้การศึกษา อบรม หรือชี้นำผู้รับ เช่น 教育孩子 อบรมเด็ก、教育学生 ให้การศึกษานักเรียน และ 这件事教育了我们 เรื่องนี้ให้บทเรียนแก่เรา ในความหมายอบรมคน น้ำเสียงอาจเป็นทางการและกว้างกว่า 教 jiāo ซึ่งมักเป็นการสอนความรู้หรือทักษะเฉพาะ เช่น 教他写汉字 สอนเขาเขียนอักษรจีน ผู้เรียนควรดูว่ากรรมเป็นคนที่ถูกพัฒนา หรือเป็นเนื้อหาวิชาที่สอน

教育 ต่างจาก 教学 โดย 教学 เน้นกระบวนการสอนและเรียนในชั้นหรือรายวิชา เช่น 教学方法 วิธีสอน ส่วน 教育 กว้างถึงระบบ นโยบาย การเลี้ยงดู และผลต่อบุคคล จึงพูด 教育制度 ระบบการศึกษา และ 家庭教育 ได้เป็นธรรมชาติ ตัว 教 ใน 教育 อ่าน jiào เสียงสี่เช่นเดียวกับ 教师、教室 และ 教学 ไม่อ่าน jiāo เพราะเป็นคำประสมทางการที่สร้างเป็นหน่วยศัพท์

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 家庭/学校 + 教育
• 基础/高等 + 教育
• 接受/发展 + 教育
• 教育 + 工作/制度
• 教育 + คน
• 用 + 方法 + 教育 + คน
• เหตุการณ์ + 教育了 + คน

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

教育 อ่าน jiàoyù คำอ่านไทย เจี้ยวยวี่ โดย 教 และ 育 เป็นเสียงสี่ทั้งคู่ รูปตัวย่อและตัวเต็มเหมือนกัน

教育孩子 อาจหมายถึงอบรมและชี้นำ แต่ไม่ควรแปลแข็งเป็น ‘ดุเด็ก’ ทุกครั้ง การตำหนิคือ 批评 และการลงโทษคือ 惩罚 ส่วนการสอนเนื้อหาเฉพาะมักใช้ 教 jiāo จึงต้องเลือกคำตามการกระทำจริง

ลำดับขีด