คำศัพท์จีน
救
ตัวเต็ม: 救
อ่านว่า: จิ้ว
ความหมาย: ช่วยชีวิต ช่วยให้พ้นจากอันตราย ปัญหาร้ายแรง หรือสถานการณ์คับขัน
ชนิดคำ: คำกริยา (v.)
ระดับ: HSK 3
ความหมายและวิธีใช้
救 เป็นกริยาที่เน้นการช่วยให้คน สัตว์ หรือสิ่งสำคัญพ้นจากอันตรายหรือสถานการณ์คับขัน เช่น 救人、救孩子、救出来。กรรมมักเป็นผู้ที่กำลังเสี่ยงอันตราย ไม่ใช่เพียงคนที่ต้องการความสะดวกเล็กน้อย。
โครงสร้าง 救 + กรรม ใช้เมื่อกล่าวถึงการช่วยโดยตรง เช่น 救病人; 救 + กรรม + 出来 เน้นผลว่าช่วยออกมาจากที่อันตรายได้ เช่น 救出被困的人。คำว่า 救命 ใช้ทั้งในความหมาย ‘ช่วยชีวิต’ และเป็นเสียงร้องขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน。
救 ต่างจาก 帮助。帮助 กว้างมาก ใช้ช่วยทำการบ้าน ช่วยงาน หรือช่วยแนะนำได้ เช่น 帮助朋友学习; 救 มีน้ำหนักถึงการกู้ภัย กู้ชีพ หรือป้องกันความเสียหายร้ายแรง。อย่าใช้ 救 แทน 帮助 ทุกครั้งที่ต้องการบอกว่า ‘ช่วย’ ในภาษาไทย。
คำประสมที่เกี่ยวข้องมี 抢救 หมายถึงกู้ชีพหรือช่วยอย่างเร่งด่วน และ 救护车 คือรถพยาบาล。救火 ในการใช้ปกติหมายถึงดับเพลิง; ในภาษาพูดอาจเปรียบถึงการเข้าไปแก้สถานการณ์เฉพาะหน้า แต่ผู้เรียนควรเริ่มจากความหมายตรงก่อน。
พินอินคือ jiù เสียงสี่ คำอ่านไทย จิ้ว และตัวเต็มยังเขียน 救。อย่าสับสนกับ 就 jiù ซึ่งออกเสียงเหมือนกันแต่ทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์/คำเชื่อม เช่น 就是；เวลาเขียนประโยคให้ดูว่าเนื้อหากำลังพูดถึงการช่วยกู้ภัยจริงหรือไม่。
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 救 + คน/สัตว์
- 救 + คน + 出来
- 救 + 被困的人
- 喊 + 救命
- 负责 + 抢救
- 叫/请 + 救护车
- 救 + 火
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
救เน้นช่วยจากอันตรายหรือวิกฤต; 帮助ใช้กับการช่วยทั่วไปได้กว้างกว่า
救命ใช้เป็นคำร้องฉุกเฉินได้ ไม่ใช่คำขอความช่วยเหลือทั่วไป
救出来เน้นว่าช่วยออกจากที่อันตรายจนสำเร็จ
救 jiù ไม่ใช่ 就 jiù แม้ออกเสียงเหมือนกัน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
救人 (jiù rén): ช่วยชีวิตคน
救命 (jiù mìng): ช่วยชีวิต/ช่วยด้วย
救护车 (jiùhùchē): รถพยาบาล
抢救 (qiǎngjiù): กู้ชีพอย่างเร่งด่วน
救出来 (jiù chūlai): ช่วยออกมาได้
救孩子 (jiù háizi): ช่วยเด็ก
救火 (jiù huǒ): ดับเพลิง
ตัวอย่างการใช้
医生及时赶到，救了受伤的孩子。
Yīshēng jíshí gǎndào, jiù le shòushāng de háizi.
หมอมาถึงทันเวลาและช่วยเด็กที่บาดเจ็บไว้
消防员冒着危险救出了楼里的人。
Xiāofángyuán màozhe wēixiǎn jiù chū le lóu lǐ de rén.
นักดับเพลิงเสี่ยงอันตรายช่วยคนในอาคารออกมาได้
听到有人喊救命，大家马上跑过去。
Tīngdào yǒurén hǎn jiùmìng, dàjiā mǎshàng pǎo guòqu.
ได้ยินคนร้องขอความช่วยเหลือ ทุกคนก็วิ่งไปทันที
这家医院有经验丰富的医生负责抢救。
Zhè jiā yīyuàn yǒu jīngyàn fēngfù de yīshēng fùzé qiǎngjiù.
โรงพยาบาลนี้มีแพทย์มากประสบการณ์รับผิดชอบการกู้ชีพ
雨太大了，工作人员正在救被困的游客。
Yǔ tài dà le, gōngzuò rényuán zhèngzài jiù bèikùn de yóukè.
ฝนตกหนักมาก เจ้าหน้าที่กำลังช่วยนักท่องเที่ยวที่ติดอยู่
幸好朋友拉了我一把，救了我的电脑。
Xìnghǎo péngyou lā le wǒ yì bǎ, jiù le wǒ de diànnǎo.
โชคดีที่เพื่อนดึงฉันไว้ จึงช่วยคอมพิวเตอร์ของฉันไว้ได้
先打急救电话，看看怎么救这位病人。
Xiān dǎ jíjiù diànhuà, kànkan zěnme jiù zhè wèi bìngrén.
โทรฉุกเฉินก่อน แล้วดูว่าจะช่วยผู้ป่วยคนนี้อย่างไร
A: 猫还在树上，怎么救它下来？
Māo hái zài shù shàng, zěnme jiù tā xiàlai?
แมวยังอยู่บนต้นไม้ จะช่วยมันลงมาอย่างไร
B: 别自己爬，我们请工作人员来救它。
Bié zìjǐ pá, wǒmen qǐng gōngzuò rényuán lái jiù tā.
อย่าปีนเองเลย เราให้เจ้าหน้าที่มาช่วยมัน
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide