差
คำศัพท์จีน
อ่านว่า: ช่า / ชา / ชาย / ชือ
ความหมาย: chà แย่, ด้อย, ขาดอีก; chā ความแตกต่างหรือผลต่าง; chāi งานหรือภารกิจที่ได้รับมอบหมาย; cī ไม่เสมอกันในคำว่า 参差
ชนิดคำ: คำคุณศัพท์ (adj.), คำกริยา (v.), คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 1
ภาพรวมของอักษรหลายเสียง 差
差 เป็นอักษรหลายเสียงที่ต้องเลือกคำอ่านจากคำประกอบและบริบท เสียง chà ใช้กับความหมายว่าแย่ ด้อย ขาด หรือยังไม่ถึง เสียง chā เกี่ยวกับความแตกต่าง ผลต่าง และความคลาดเคลื่อน เสียง chāi เกี่ยวกับงานหรือภารกิจที่ถูกส่งไปทำ ส่วนเสียง cī พบเด่นในคำว่า 参差 ซึ่งบอกว่าสูงต่ำ ยาวสั้น หรือคุณภาพไม่เสมอกัน การจำ 差 เป็นคำแปลเดียวจึงไม่พอ ควรจำพร้อมคำประสมที่ใช้แต่ละเสียง
เสียง chà: แย่ ด้อย ขาด และยังไม่ถึง
เมื่ออ่านว่า chà 差 ใช้เป็นคำคุณศัพท์หมายถึงคุณภาพไม่ดีหรือระดับต่ำ เช่น 成绩很差 ผลการเรียนแย่ และ 服务太差 บริการแย่มาก นอกจากนี้ใช้เป็นคำกริยาหมายถึงยังขาดอีกจำนวนหนึ่ง เช่น 还差一个人 ยังขาดอีกหนึ่งคน หรือใช้บอกเวลาก่อนถึงชั่วโมง เช่น 差十分三点 อีกสิบนาทีจะสามโมง คำว่า 差不多 ก็อ่าน chàbuduō และหมายถึงใกล้เคียงหรือเกือบเท่ากัน ไม่ได้หมายถึงคุณภาพแย่
เสียง chā: ความแตกต่างและผลต่าง
เมื่ออ่านว่า chā ความหมายหลักคือส่วนที่ต่างกันหรือค่าที่ห่างกัน พบใน 差别 ความแตกต่าง, 时差 ความต่างของเวลา, 误差 ค่าความคลาดเคลื่อน และ 相差 แตกต่างกัน เช่น 两个价格相差一百元 ราคาสองราคาห่างกันหนึ่งร้อยหยวน เสียงนี้ใช้บ่อยในงานเปรียบเทียบ คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และการพูดถึงช่องว่างระหว่างตัวเลข คุณภาพ หรือผลลัพธ์
เสียง chāi และ cī
เสียง chāi เกี่ยวข้องกับการมอบหมายหรือส่งคนไปทำงาน เช่น 出差 เดินทางไปทำงานนอกสถานที่ และ 差事 งานหรือภารกิจที่ได้รับมอบหมาย ความหมายนี้พบได้ทั้งในภาษาปัจจุบันและบริบททางประวัติศาสตร์ ส่วนเสียง cī ไม่ได้ใช้เดี่ยวบ่อย แต่ควรจำในคำว่า 参差 cēncī และสำนวน 参差不齐 ซึ่งใช้บรรยายสิ่งที่เรียงตัวไม่เสมอกันหรือมีคุณภาพแตกต่างกันมาก
วิธีแยกเสียงจากบริบท
ถ้าประโยคประเมินว่าบางสิ่งดีหรือแย่ หรือบอกว่ายังขาดจำนวนเท่าใด ให้คิดถึง chà ถ้ากำลังวัดส่วนต่างหรือเปรียบเทียบสองค่า ให้คิดถึง chā ถ้ามีการเดินทางไปทำงานหรือรับภารกิจ ให้ใช้ chāi และถ้าอยู่ใน 参差 ให้ใช้ cī โดยเฉพาะ ผู้เรียนควรตรวจทั้งคำ ไม่เลือกเสียงจากตัว 差 เพียงตัวเดียว เพราะคำอย่าง 差别, 差不多 และ 出差 ใช้อักษรเดียวกันแต่คนละเสียงและคนละหน้าที่
ข้อควรระวัง
差一点儿 หรือ 差点儿 มักหมายถึง “เกือบจะ” และต้องดูว่าผลที่เกือบเกิดเป็นเรื่องดีหรือไม่ดี ส่วน 差不多 หมายถึงใกล้เคียงหรือประมาณ ไม่ใช่ “แย่มาก” สำหรับเวลา รูป 差十分三点 มองจากชั่วโมงปลายทางว่า “ขาดอีกสิบนาทีจะสามโมง” ต่างจาก 两点五十分 ที่บอกเวลาตรง ๆ ทั้งสองรูปหมายถึงเวลาเดียวกัน แต่โครงสร้างและมุมมองต่างกัน
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
差别 (chābié): ความแตกต่าง
时差 (shíchā): ความต่างของเวลา, อาการเจ็ตแล็ก
误差 (wùchā): ค่าความคลาดเคลื่อน
相差 (xiāngchā): แตกต่างกัน, ห่างกัน
差不多 (chàbuduō): เกือบจะเท่ากัน, ประมาณ, ใกล้เคียง
出差 (chūchāi): เดินทางไปทำงานนอกสถานที่
差事 (chāishi): งานหรือภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
参差不齐 (cēncī bù qí): สูงต่ำหรือดีแย่ไม่เสมอกัน
ตัวอย่างการใช้
他这次的考试成绩很差。
Tā zhè cì de kǎoshì chéngjì hěn chà.
ผลสอบครั้งนี้ของเขาแย่มาก
我们还差一个人才能出发。
Wǒmen hái chà yí ge rén cái néng chūfā.
พวกเรายังขาดอีกหนึ่งคนจึงจะออกเดินทางได้
现在差十分三点。
Xiànzài chà shí fēn sān diǎn.
ตอนนี้อีกสิบนาทีจะสามโมง
这两个结果相差很大。
Zhè liǎng ge jiéguǒ xiāngchā hěn dà.
ผลลัพธ์สองอย่างนี้แตกต่างกันมาก
这台仪器的误差很小。
Zhè tái yíqì de wùchā hěn xiǎo.
ค่าความคลาดเคลื่อนของเครื่องมือนี้ต่ำมาก
他下周要去北京出差。
Tā xià zhōu yào qù Běijīng chūchāi.
สัปดาห์หน้าเขาต้องเดินทางไปทำงานที่ปักกิ่ง
这些树长得参差不齐。
Zhèxiē shù zhǎng de cēncī bù qí.
ต้นไม้เหล่านี้เติบโตสูงต่ำไม่เท่ากัน
A: 你觉得这家店的服务怎么样?
Nǐ juéde zhè jiā diàn de fúwù zěnmeyàng?
คุณคิดว่าบริการของร้านนี้เป็นอย่างไร
B: 有点儿差,等了很久也没人来。
Yǒudiǎnr chà, děng le hěn jiǔ yě méi rén lái.
ค่อนข้างแย่ รอนานมากก็ยังไม่มีใครมา
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide