คำศัพท์จีน
合理

ตัวเต็ม: 合理
อ่านว่า: เหอหลี่
ความหมาย: สมเหตุสมผล เหมาะสม หรือสอดคล้องกับเหตุผล สถานการณ์ และหลักเกณฑ์
ชนิดคำ: คำคุณศัพท์ (adj.)
ระดับ: HSK 3
ความหมายและวิธีใช้
合理 ใช้บอกว่าแผน ราคา เหตุผล เวลา หรือการจัดสรรนั้นสอดคล้องกับสถานการณ์และเหตุผล เช่น 合理安排、合理价格 และ 合理利用。ต่างจากคำว่า 对 ที่บอกเพียงถูกหรือไม่ถูก เพราะ合理มักต้องพิจารณาเงื่อนไขรอบด้าน。
มักใช้เป็นส่วนขยายหน้าคำนาม เช่น 合理建议 หรือ 合理范围 และใช้เป็นภาคแสดงได้ เช่น 这个办法很合理。เมื่อต้องการบอกขอบเขต มักใช้ 在合理范围内 ซึ่งพบได้บ่อยในงานและเอกสาร。
合理 ต่างจาก 合法。合理หมายถึงสมเหตุสมผล ส่วน合法หมายถึงไม่ขัดกฎหมาย ตัวอย่างเช่นราคาหนึ่งอาจ合理สำหรับลูกค้า แต่การตั้งราคาไม่ได้เป็นประเด็น合法โดยอัตโนมัติ จึงอย่าแปลสองคำนี้แทนกัน。
คำที่ตรงข้ามคือ 不合理 หรือ 不太合理。การใช้ 不太合理 อ่อนโยนกว่า 不合理 ตรง ๆ และเหมาะกับการเสนอความเห็นในที่ประชุม เช่น 我觉得这个时间不太合理。
พินอิน hélǐ: 合 hé เสียงสอง และ 理 lǐ เสียงสาม อ่านไทย เหอหลี่。理 ในคำนี้หมายถึงเหตุผลหรือหลักการ ไม่ใช่คำว่า 里 lǐ ที่แปลว่าใน; ตัวเต็มของ 合理 เขียนเหมือนเดิม。
เวลาฝึกคำนี้ ให้น้อง ๆ เลือกหนึ่งสถานการณ์จริง เช่น โรงเรียน งาน การซื้อสินค้า หรือการคุยกับเพื่อน แล้วแต่งประโยคสั้นด้วยรูปแบบหนึ่งรูปแบบก่อน จากนั้นลองสลับคำนามที่ตามหลังคำนี้เพื่อดูว่าความหมายยังเป็นธรรมชาติหรือไม่ การอ่านพินอินพร้อมประโยคเต็มจะช่วยแยกน้ำเสียงและจำคำที่ใช้คู่กันได้ดีกว่าท่องคำแปลไทยเพียงคำเดียว เมื่อพบคำนี้ในข่าวหรือบทสนทนา ควรถามต่อว่าผู้พูดกำลังประเมินมาตรฐาน เหตุผล ความสัมพันธ์ หรือวิธีแก้ปัญหาเรื่องใดอยู่
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 合理 + 安排/利用
- 合理 + 价格/时间
- 在合理范围内
- 很/不太 + 合理
- 提出 + 合理建议
- 给出 + 合理解释
- 认为 + 不合理
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
合理คือสมเหตุสมผล ไม่ใช่สถานะทางกฎหมาย
不太合理ช่วยให้น้ำเสียงอ่อนลง
理กับ里อ่าน lǐ เหมือนกันแต่ความหมายต่างกัน
ลำดับขีด


คำประสมที่พบบ่อย
合理安排 (hélǐ ānpái): จัดสรรอย่างเหมาะสม
合理利用 (hélǐ lìyòng): ใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม
合理价格 (hélǐ jiàgé): ราคาสมเหตุสมผล
合理时间 (hélǐ shíjiān): เวลาที่เหมาะสม
合理建议 (hélǐ jiànyì): ข้อเสนอแนะที่สมเหตุสมผล
合理解释 (hélǐ jiěshì): คำอธิบายที่สมเหตุสมผล
合理范围 (hélǐ fànwéi): ขอบเขตที่เหมาะสม
ตัวอย่างการใช้
这个安排很合理,大家都能接受。
Zhège ānpái hěn hélǐ, dàjiā dōu néng jiēshòu.
การจัดการนี้สมเหตุสมผล ทุกคนยอมรับได้
请在合理时间内回复邮件。
Qǐng zài hélǐ shíjiān nèi huífù yóujiàn.
โปรดตอบอีเมลภายในเวลาที่เหมาะสม
这个商品的价格很合理。
Zhège shāngpǐn de jiàgé hěn hélǐ.
ราคาของสินค้านี้สมเหตุสมผลมาก
我们应该合理利用水资源。
Wǒmen yīnggāi hélǐ lìyòng shuǐ zīyuán.
เราควรใช้ทรัพยากรน้ำอย่างเหมาะสม
老师认为他的理由不太合理。
Lǎoshī rènwéi tā de lǐyóu bú tài hélǐ.
อาจารย์เห็นว่าเหตุผลของเขาไม่ค่อยสมเหตุสมผล
你提出了一个合理的建议。
Nǐ tíchū le yí ge hélǐ de jiànyì.
คุณเสนอข้อแนะนำที่สมเหตุสมผลข้อหนึ่ง
费用要控制在合理范围内。
Fèiyòng yào kòngzhì zài hélǐ fànwéi nèi.
ต้องควบคุมค่าใช้จ่ายให้อยู่ในขอบเขตที่เหมาะสม
A: 这个价格合理吗?
Zhège jiàgé hélǐ ma?
ราคานี้สมเหตุสมผลไหม
B: 我觉得合理,而且服务也很好。
Wǒ juéde hélǐ, érqiě fúwù yě hěn hǎo.
ฉันว่าสมเหตุสมผล และบริการก็ดีมาก
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide