二十四节气 อ่านว่าอะไร? Èrshísì Jiéqì | ระบบ 24 ช่วงฤดูกาลย่อยของจีน

ชื่อจีน พินอิน และคำอ่านไทย

二十四èrshísì คือจำนวนยี่สิบสี่ ส่วน 节气jiéqì หมายถึงช่วงหรือจุดแบ่งฤดูกาลตามระบบดวงอาทิตย์ เมื่อนำมารวมเป็นชื่อ 二十四节气Èrshísì Jiéqì จึงหมายถึงระบบทั้งชุด คำอ่านไทยเป็นการถอดเสียงโดยประมาณ ส่วนพินอินแสดงเสียงจีนกลาง; รูปตัวเต็ม 二十四節氣Èrshísì Jiéqì ใช้เรียกระบบเดียวกัน ไม่ใช่อีกระบบหนึ่ง

ระบบนี้แบ่งปีอย่างไร

หลักการทางดาราศาสตร์มองตำแหน่งปรากฏของดวงอาทิตย์จากโลกตลอดรอบปี และกำหนดจุดแบ่งบนสุริยวิถีทุก 15 องศา รวมเป็น 24 จุด ระหว่างจุดหนึ่งถึงจุดถัดไปกินเวลาประมาณครึ่งเดือน แต่ไม่เท่ากับ 15 วันพอดีทุกครั้ง รายชื่อที่นิยมท่องเริ่มจาก 立春Lìchūn และจบที่ 大寒Dàhán แล้ววนกลับขึ้นรอบใหม่ วันที่และเวลาในปฏิทินสากลจึงควรดูตามปีที่ต้องการ ไม่กำหนดให้ทุกช่วงตรงวันเดิมเสมอ

ไม่ใช่ 24 เทศกาล และไม่ใช่ปฏิทินจันทรคติทั้งชุด

ชื่อบางช่วงสัมพันธ์กับประเพณีสำคัญ เช่น 清明Qīngmíng มีทั้งความหมายเป็นช่วงฤดูกาลและความเกี่ยวข้องกับเทศกาลเช็งเม้ง ส่วน 冬至Dōngzhì เป็นจุดเหมายันและมีธรรมเนียมอาหารในบางชุมชน แต่ไม่ได้ทำให้ทุกช่วงเป็นเทศกาลหรือวันหยุด ระบบนี้อ้างอิงดวงอาทิตย์ ขณะที่ปฏิทินจีนดั้งเดิมประสานเดือนตามดวงจันทร์กับรอบปีตามดวงอาทิตย์ การนับเดือนจันทรคติและระบบ 24 ช่วงจึงเกี่ยวข้องกันแต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

อ่านชื่อฤดูกาลโดยไม่เหมารวมสภาพอากาศ

ชื่ออย่าง 雨水Yǔshuǐ หรือ 小雪Xiǎoxuě ช่วยบอกภาพธรรมชาติที่สัมพันธ์กับการสังเกตในจีน ไม่ได้เป็นคำรับประกันว่าวันนั้นจะฝนตกหรือมีหิมะในทุกพื้นที่ แม้แต่พื้นที่ต่าง ๆ ภายในจีนก็มีภูมิอากาศไม่เหมือนกัน สำหรับผู้อ่านในไทย ควรเรียนชื่อเหล่านี้ในฐานะระบบฤดูกาลของวัฒนธรรมจีน ไม่ใช้แทนพยากรณ์อากาศในจังหวัดของตน และไม่ถือว่าชื่อเริ่มฤดูตรงกับเกณฑ์ฤดูกาลทางอุตุนิยมวิทยาทุกระบบ

เหตุใดจึงเป็นมรดกวัฒนธรรม

สิ่งที่ยูเนสโกรับขึ้นทะเบียนไม่ใช่เพียงรายชื่อ 24 คำ แต่เป็นองค์ความรู้เรื่องเวลาและวิถีปฏิบัติที่ส่งต่อกัน เช่น การสังเกตการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ การจัดจังหวะงานเกษตร ประเพณีของชุมชน และการถ่ายทอดผ่านการเรียนรู้ เพลงช่วยจำ หรือสุภาษิต ประเพณีที่เกี่ยวข้องจึงมีได้หลายแบบ ไม่จำเป็นต้องเหมือนกันทุกท้องถิ่น การรู้ระบบนี้ช่วยให้อ่านข่าวฤดูกาล ปฏิทิน และบทความวัฒนธรรมจีนได้เข้าใจบริบทมากขึ้น

จุดที่ควรระวังเวลาอ่านและแปล

คำว่า 第一个dì yī ge ในตัวอย่างลี่ชุนเป็นเลขลำดับ จึงอ่าน dì yī ge โดย 一yī หลัง 第dì คงเสียงหนึ่ง ไม่เปลี่ยนเป็น yí ตามคำบอกจำนวนทั่วไป ส่วน 之一zhī yī อ่าน zhī yī และใช้บอกว่าเป็นหนึ่งในกลุ่ม คำว่า 芒种Mángzhòng อ่าน Mángzhòng ไม่ใช่ zhǒng และ 处暑Chǔshǔ อ่าน Chǔshǔ ไม่ใช่ chù เมื่อแปลประโยคให้ดูว่ากำลังกล่าวถึงระบบทั้งชุด ช่วงใดช่วงหนึ่ง หรือประเพณีที่สัมพันธ์กับช่วงนั้น

แยกชื่อทีละส่วน

ชื่อและรูปแบบที่ใช้แทนกัน

• 二十四節氣Èrshísì Jiéqì
• Twenty-Four Solar Terms
• 24 solar terms

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับฤดูกาลและวัฒนธรรม

ชื่อที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างประโยค

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

• ดูชื่อเฉพาะจีนอื่น ๆ ในคลังชื่อเฉพาะจีน
• 节气jiéqì: ความหมายและตัวอย่างของคำศัพท์ทั่วไป
• 冬至Dōngzhì: เหมายันและธรรมเนียมของตงจื้อ
• เรียนภาษาจีน: รวมบทเรียนและคำศัพท์
• ตรวจวันและเวลาของช่วงฤดูกาลตามปีที่ต้องการกับ Hong Kong Observatory

แหล่งอ้างอิง

• UNESCO: The Twenty-Four Solar Terms, element 00647 – ชื่อองค์ความรู้ ขอบเขตทางวัฒนธรรม ภูมิหลัง และการขึ้นทะเบียน ค.ศ. 2016
• UNESCO: Decision 11.COM 10.b.6 – ตรวจมติขึ้นทะเบียนในบัญชีตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ
• Hong Kong Observatory: 24 Solar Terms – รายชื่อทั้ง 24 ช่วงและตำแหน่งทุก 15 องศาบนสุริยวิถี
• Hong Kong Observatory: 24 Solar Terms – An Introduction – ที่มาของชื่อและบริบทการสังเกตธรรมชาติในลุ่มแม่น้ำฮวงโห
• China Meteorological Administration: บทความเรื่อง 24 ช่วงฤดูกาลย่อย – แยกระบบฤดูกาล ความสัมพันธ์กับปฏิทินจีน และประเพณีท้องถิ่น
• พจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวัน: 芒種Mángzhòng – ตรวจเสียงอ่าน máng zhòng; ไม่ใช้วันที่โดยประมาณในนิยามเป็นวันที่ตายตัวทุกปี
• พจนานุกรมกระทรวงศึกษาธิการไต้หวัน: 處暑Chǔshǔ – ตรวจเสียงอ่าน chǔ shǔ และความหมายสิ้นสุดความร้อน