配

ความหมายหลัก

配 มีแกนความหมายว่า ‘ทำให้สิ่งต่าง ๆ มาอยู่ร่วมกันอย่างเหมาะสม’ การใช้พื้นฐานคือจับคู่หรือเข้ากัน เช่น 衣服配鞋、颜色配在一起。ในบริบทนี้อาจพูดว่า A 配 B หรือ A 跟 B 很配 เพื่อบอกว่าสองสิ่งเข้ากันดี โดยเฉพาะเสื้อผ้า สี รสชาติ หรือคู่คน。คำว่า 搭配 เป็นรูปที่ใช้บ่อยและเป็นกลางเมื่อพูดถึงการเลือกสิ่งมาคู่กัน。

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

อีกกลุ่มหนึ่งคือจัดสรรหรือจัดให้มี เช่น 分配、配备。分配 หมายถึงแบ่งคน งาน เวลา หรือทรัพยากรให้แต่ละส่วน; 配备 หมายถึงจัดอุปกรณ์ บุคลากร หรือสิ่งจำเป็นให้หน่วยงานหนึ่งพร้อมใช้。แม้มี 配 เหมือนกัน แต่ไม่ควรใช้ 配 เดี่ยวแทนทุกกรณี เช่น จัดนักเรียนเข้ากลุ่มควรใช้ 分配 ไม่ใช่ 配学生。

คำที่มักใช้ร่วมกัน

配 ยังใช้ในความหมายประกอบหรือผสม โดยพบในอาหาร ยา และงานผลิต เช่น 配菜、配料、配药。ในประโยค 做菜要配一点儿青菜 หมายถึงเพิ่มผักเป็นองค์ประกอบให้จานสมดุล ไม่ได้หมายถึง ‘จับคู่คน’。คำที่เกี่ยวกับส่วนผสมอาจมีข้อกำหนดเฉพาะ โดยเฉพาะยา จึงควรใช้ตามคำมาตรฐาน เช่น 配药、药材配方 และไม่เดาอัตราส่วนจากคำว่า 配 เพียงอย่างเดียว。

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

คำที่เกี่ยวข้องแต่หน้าที่ต่างกัน ได้แก่ 配合 และ 般配。配合 เป็น ‘ร่วมมือ/ประสานให้สอดคล้อง’ มักมีผู้กระทำและงาน เช่น 配合调查; 般配 ใช้บรรยายว่าสองคนหรือสองสิ่งเหมาะกัน เช่น 很般配。配 ต่างจาก 陪 ซึ่งอ่าน péi และหมายถึงไปอยู่เป็นเพื่อน เช่น 陪朋友看电影。การออกเสียงและตัวอักษรใกล้กันจึงเป็นจุดที่ต้องแยกให้ชัด。

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอินคือ pèi เสียงสี่ ตัวเต็มไม่เปลี่ยน。配 เป็นคำกริยากว้าง แต่ความหมายที่แม่นเกิดจากคำนามหรือคำที่ประกอบหลังมัน: 配鞋 เน้นจับคู่, 分配 เน้นจัดสรร, 配备 เน้นจัดให้มี, 配料 เน้นส่วนผสม。อย่าแปลทุกคำที่มี 配 ว่า ‘เข้ากัน’ และอย่าสลับกับ 赔 péi ‘ชดใช้’ หรือ 陪 péi ‘ไปเป็นเพื่อน’ ซึ่งเป็นคนละคำโดยสิ้นเชิง。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• A 配 B
• A 跟 B 很配
• 搭配 + 衣服/颜色
• 分配 + 人员/任务
• 配备 + 设备/人员
• 配 + 菜/料
• 配合 + 工作/安排

เวลาฝึก ให้เลือกสถานการณ์จริงหนึ่งสถานการณ์แล้วแต่งประโยคของตนเอง เพื่อสังเกตว่าคำนี้วางตรงใดและต่างจากคำใกล้เคียงอย่างไร

สรุปก่อนใช้

ดูคำประกอบเพื่อแยกความหมาย: จับคู่, จัดสรร, จัดให้มี, ประกอบ หรือประสานงาน

配 pèi ต่างจาก 陪 péi ‘ไปเป็นเพื่อน’ และ 赔 péi ‘ชดใช้’

เรื่องยาและส่วนผสมใช้คำว่า 配 ได้ แต่รายละเอียดการใช้จริงต้องอิงคำสั่งหรือสูตรที่เชื่อถือได้

ลำดับขีด