คำศัพท์จีน
蛋

ตัวเต็ม: 蛋
อ่านว่า: ต้าน
ความหมาย: ไข่ของสัตว์ โดยเฉพาะไข่ที่ใช้เป็นอาหาร; ใช้สร้างชื่ออาหารและคำเกี่ยวกับไข่
ชนิดคำ: คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 2
ความหมายและวิธีใช้
蛋 เป็นคำทั่วไปเกี่ยวกับไข่และใช้สร้างคำอาหาร เช่น 鸡蛋 ไข่ไก่、鸭蛋 ไข่เป็ด、蛋黄 ไข่แดง、蛋白 ไข่ขาว และ 蛋炒饭 ข้าวผัดไข่ ในชีวิตประจำวันหากพูดถึงไข่สำหรับทำอาหารโดยไม่ระบุชนิด ผู้พูดมักเข้าใจเป็น鸡蛋ตามบริบท แต่ในรายการวัตถุดิบควรระบุให้ชัดหากเป็นไข่ชนิดอื่น
เวลานับไข่ใช้ 个 ได้ทั่วไป เช่น 一个鸡蛋 ไข่ไก่หนึ่งฟอง และ 枚 เป็นลักษณนามทางการหรือเน้นรูปทรง เช่น 一枚鸡蛋 ในภาษาพูด 个 เป็นธรรมชาติกว่า คำกริยาที่ใช้บ่อย ได้แก่ 煮蛋 ต้มไข่、煎蛋 ทอดไข่、打蛋 ตอกและตีไข่ และ 放蛋 ใส่ไข่ลงในอาหาร
蛋白 ในครัวหมายถึงไข่ขาว แต่ในศัพท์วิทยาศาสตร์ 蛋白质 หมายถึงโปรตีน จึงไม่ควรเห็น蛋แล้วแปลว่าไข่ทุกตำแหน่ง ส่วน 蛋糕 เป็นคำตายตัวหมายถึงเค้ก ไม่ได้หมายถึง ‘ไข่ก้อน’ การเรียนคำประสมช่วยให้เข้าใจความหมายจริงมากกว่าการแปลตัวอักษรทีละตัว
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- หนึ่ง + 个 + 鸡蛋
- ชนิดสัตว์ + 蛋
- 蛋 + 黄/白
- 煮/煎/打 + 蛋
- อาหาร + 里 + 放蛋
- 蛋 + 炒饭
- 做 + 蛋糕
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
蛋 อ่าน dàn เสียงสี่ คำอ่านไทย ต้าน และรูปย่อกับตัวเต็มเหมือนกัน คำว่า 鸡蛋 อ่าน jīdàn โดย 鸡 เป็นเสียงหนึ่งเต็ม ไม่ใช่เสียงเบา ไฟล์เสียงใช้鸡蛋และ蛋炒饭เพื่อให้เห็นการอ่านในคำอาหารจริง
蛋 อาจปรากฏในคำด่าหรือภาษาพูดบางคำ เช่น 坏蛋 แต่ผู้เรียนไม่ควรนำไปต่อท้ายคำเอง เพราะระดับน้ำเสียงเปลี่ยนได้ง่าย ในบริบทอาหารหากแพ้ไข่ควรพูดชัดว่า 我对鸡蛋过敏 หรือ 这道菜里有鸡蛋吗 มากกว่าถามเพียง有蛋吗เมื่อชนิดไข่สำคัญ
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
鸡蛋 (jīdàn): ไข่ไก่
鸭蛋 (yādàn): ไข่เป็ด
蛋白 (dànbái): ไข่ขาว; โปรตีนตามบริบท
蛋黄 (dànhuáng): ไข่แดง
蛋糕 (dàngāo): เค้ก
蛋炒饭 (dàn chǎofàn): ข้าวผัดไข่
煮鸡蛋 (zhǔ jīdàn): ต้มไข่ไก่
ตัวอย่างการใช้
我每天早上吃一个鸡蛋。
Wǒ měitiān zǎoshang chī yí ge jīdàn.
ฉันกินไข่ไก่หนึ่งฟองทุกเช้า
冰箱里还有两个鸭蛋。
Bīngxiāng lǐ hái yǒu liǎng ge yādàn.
ในตู้เย็นยังมีไข่เป็ดสองฟอง
他把蛋黄和蛋白分开了。
Tā bǎ dànhuáng hé dànbái fēnkāi le.
เขาแยกไข่แดงกับไข่ขาวออกจากกันแล้ว
这个蛋糕是姐姐做的。
Zhège dàngāo shì jiějie zuò de.
เค้กก้อนนี้พี่สาวเป็นคนทำ
我想学做蛋炒饭。
Wǒ xiǎng xué zuò dàn chǎofàn.
ฉันอยากเรียนทำข้าวผัดไข่
水开以后再把蛋放进去。
Shuǐ kāi yǐhòu zài bǎ dàn fàng jìnqu.
หลังน้ำเดือดแล้วค่อยใส่ไข่ลงไป
这道菜里没有放蛋。
Zhè dào cài lǐ méiyǒu fàng dàn.
อาหารจานนี้ไม่ได้ใส่ไข่
A: 早饭你想吃什么?
Zǎofàn nǐ xiǎng chī shénme?
มื้อเช้าคุณอยากกินอะไร
B: 我要面包和一个煮鸡蛋。
Wǒ yào miànbāo hé yí ge zhǔ jīdàn.
ฉันเอาขนมปังกับไข่ต้มหนึ่งฟอง
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide