木火土金水

ความหมายและวิธีใช้

木火土金水 คือชื่อธาตุทั้งห้าเรียงเป็น ไม้ ไฟ ดิน โลหะ และน้ำ ลำดับนี้มีประโยชน์เมื่อต้องการแสดงวงจร 五行相生 หรือการก่อเกิดส่งเสริมกัน: 木生火 ไม้ก่อไฟ、火生土 ไฟก่อดิน、土生金 ดินก่อโลหะ、金生水 โลหะก่อเกิดน้ำ และ 水生木 น้ำก่อไม้ เมื่อวนจากน้ำกลับสู่ไม้ วงจรจึงต่อเนื่อง。

ต้องแยก 木火土金水 ออกจากลำดับเรียกชื่อมาตรฐานที่คนทั่วไปคุ้นว่า 金木水火土 ‘โลหะ ไม้ น้ำ ไฟ ดิน’ ลำดับมาตรฐานใช้แจกแจงองค์ประกอบทั้งห้า ส่วน 木火土金水 เรียงตามลูกศร相生เริ่มจาก木 ความหมายของธาตุในทั้งสองชุดไม่เปลี่ยน สิ่งที่ต่างคือจุดเริ่มและวัตถุประสงค์ของการเรียง。

คำว่า 生 ใน 五行相生 หมายถึงเกื้อหนุน ก่อเกิด หรือส่งเสริมภายในระบบแนวคิดดั้งเดิม ไม่ควรอ่านเป็นคำอธิบายวิทยาศาสตร์สมัยใหม่แบบตรงตัว ในตำราหรือแผนภาพอาจเริ่มวงจรจากธาตุอื่น เช่น 水木火土金 แล้ววนต่อไปได้ ตราบใดที่ลำดับความสัมพันธ์ยังเป็น 水生木、木生火、火生土、土生金、金生水。

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 木生火
• 火生土
• 土生金
• 金生水
• 水生木
• 按木火土金水 + 排列
• 五行相生 + 循环

การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท

ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง

อย่าสรุปว่า 木火土金水 เป็นชื่อใหม่ของ五行หรือเป็นลำดับเดียวที่ถูกต้อง หากบริบทเพียงแจกแจงธาตุ จะพบ 金木水火土 บ่อยกว่า และหากบริบทเป็น五行相克จะใช้ความสัมพันธ์อีกชุดหนึ่ง เช่น 木克土、土克水、水克火、火克金、金克木 จึงต้องดูคำว่า 相生 หรือ 相克 ประกอบ。

พินอินคือ mù huǒ tǔ jīn shuǐ คำอ่านไทยใช้ มู่ หั่ว ถู่ จิน สุ่ย ทุกพยางค์ออกเต็มเสียง ไม่มีเสียงเบา ตัว 行 ใน 五行 อ่าน xíng ไม่ใช่ háng และ 不 ในประโยค 不是 อ่าน bú shì เพราะอยู่หน้าเสียงสี่ การเขียนพินอินตัวอย่างจึงใช้ bú shì ตามการเปลี่ยนเสียงจริง。

ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย

木火土金水相生 (mù huǒ tǔ jīn shuǐ xiāngshēng): ไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ ก่อเกิดส่งเสริมกัน
木火土金水的顺序 (mù huǒ tǔ jīn shuǐ de shùnxù): ลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ
按木火土金水排列 (àn mù huǒ tǔ jīn shuǐ páiliè): เรียงตามไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ
木火土金水五行 (mù huǒ tǔ jīn shuǐ wǔxíng): ธาตุทั้งห้าในลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ
木火土金水循环 (mù huǒ tǔ jīn shuǐ xúnhuán): วงจรไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ
木火土金水依次相生 (mù huǒ tǔ jīn shuǐ yīcì xiāngshēng): ไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ ก่อเกิดกันตามลำดับ
记住木火土金水 (jìzhu mù huǒ tǔ jīn shuǐ): จำลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ

ตัวอย่างการใช้

老师用“木火土金水”帮助学生记五行相生的顺序。
Lǎoshī yòng ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ bāngzhù xuésheng jì wǔxíng xiāngshēng de shùnxù.
ครูใช้ลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ ช่วยนักเรียนจำวงจรก่อเกิดของธาตุทั้งห้า

“木火土金水”依次表示木生火、火生土、土生金、金生水。
‘Mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ yīcì biǎoshì mù shēng huǒ, huǒ shēng tǔ, tǔ shēng jīn, jīn shēng shuǐ.
ลำดับนี้แสดงไม้ก่อไฟ ไฟก่อดิน ดินก่อโลหะ และโลหะก่อเกิดน้ำตามลำดับ

从水生木再回到“木火土金水”，相生关系形成循环。
Cóng shuǐ shēng mù zài huídào ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’, xiāngshēng guānxì xíngchéng xúnhuán.
จากน้ำก่อไม้แล้วกลับมาที่ลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ ความสัมพันธ์ก่อเกิดจึงเป็นวงจร

图表按“木火土金水”的顺序画出了五行相生。
Túbiǎo àn ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ de shùnxù huà chū le wǔxíng xiāngshēng.
แผนภาพวาดวงจรก่อเกิดของธาตุทั้งห้าตามลำดับไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ

“木火土金水”不是最常见的五行列举顺序。
‘Mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ bú shì zuì chángjiàn de wǔxíng lièjǔ shùnxù.
ไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ ไม่ใช่ลำดับที่ใช้เรียกธาตุทั้งห้าโดยทั่วไปมากที่สุด

看到“木火土金水”时，要先判断作者是否在讲相生关系。
Kàndào ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ shí, yào xiān pànduàn zuòzhě shìfǒu zài jiǎng xiāngshēng guānxì.
เมื่อเห็นลำดับนี้ ควรดูก่อนว่าผู้เขียนกำลังอธิบายความสัมพันธ์แบบก่อเกิดหรือไม่

他把“木火土金水”和“金木水火土”写在两张不同的卡片上。
Tā bǎ ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’ hé ‘jīn mù shuǐ huǒ tǔ’ xiě zài liǎng zhāng bùtóng de kǎpiàn shàng.
เขาเขียนไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ และโลหะ ไม้ น้ำ ไฟ ดิน ไว้บนบัตรคนละใบ

A: 为什么这里写“木火土金水”？
Wèishénme zhèlǐ xiě ‘mù huǒ tǔ jīn shuǐ’?
ทำไมตรงนี้จึงเขียนว่าไม้ ไฟ ดิน โลหะ น้ำ

B: 因为这里讲的是五行相生的循环顺序。
Yīnwèi zhèlǐ jiǎng de shì wǔxíng xiāngshēng de xúnhuán shùnxù.
เพราะตรงนี้กำลังอธิบายลำดับวงจรก่อเกิดของธาตุทั้งห้า

ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ

น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide