伤

ความหมายหลัก

伤 เป็นได้ทั้งคำกริยาและคำนาม เมื่อเป็นคำกริยาหมายถึงทำให้ร่างกาย อวัยวะ สุขภาพ หรือความรู้สึกได้รับความเสียหาย เช่น 伤了膝盖、伤身体、伤感情。เมื่อเป็นคำนามหมายถึงบาดแผลหรืออาการบาดเจ็บโดยรวม เช่น 他的伤不严重、养伤、旧伤。ผู้เรียนต้องดูตำแหน่งในประโยค: ถ้า 伤 รับกรรมหรือส่วนเติมผลมักเป็นกริยา แต่ถ้ามีคำชี้ ปริมาณ คำขยาย หรือเป็นประธาน/กรรมเองมักเป็นคำนาม

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

ในบทบาทกริยาใช้ ประธาน + 伤 + กรรม เช่น 冷风伤嗓子 หรือ 他伤了腿 และใช้ผลลัพธ์ประสม 划伤、撞伤、烧伤 เพื่อบอกวิธีที่ทำให้บาดเจ็บ รูป 被 + สิ่ง + กริยาผลลัพธ์ พบใน 他被玻璃划伤了。ในบทบาทคำนามใช้ 这点伤、他的伤、伤很重、伤好了 หรือ 养伤。การพูดว่า ‘ได้รับบาดเจ็บ’ ในฐานะเหตุการณ์โดยไม่ระบุผู้กระทำมักใช้ 受伤 ซึ่งเป็นคำกริยาอกรรมที่สมบูรณ์กว่า 伤 เดี่ยว ๆ

คำที่มักใช้ร่วมกัน

กลุ่มที่ต้องแยกให้ชัด ได้แก่ 受伤、伤口、伤害、内伤、外伤、伤身体 และ 伤感情。受伤 บอกว่าประธานได้รับบาดเจ็บ เช่น 他受伤了; 伤口 คือบริเวณหรือปากแผลที่มองเห็นและดูแลได้ เช่น 清洗伤口; 伤害 เป็นกริยาหรือคำนามที่เน้นการก่ออันตรายหรือความเสียหายกว้างกว่า เช่น 伤害别人、造成伤害。内伤 และ 外伤 เป็นชนิดของการบาดเจ็บ ส่วน 伤身体 กับ 伤感情 ขยายจากกายไปสู่สุขภาพและความสัมพันธ์

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

伤 ต่างจาก 受伤、伤口 และ 伤害 ในโครงสร้างและมุมมอง。伤腿 หรือ 伤了膝盖 มองการกระทำหรือผลที่เกิดกับอวัยวะ; 腿受伤了 มองว่าขาหรือบุคคลอยู่ในภาวะได้รับบาดเจ็บ。伤口 เป็นแผลเฉพาะจุด ไม่ควรใช้แทนอาการบาดเจ็บทั้งหมด เช่น กระดูกเคล็ดอาจ 受伤 แต่ไม่จำเป็นต้องมี 伤口。伤害 มีน้ำหนักเป็น ‘ทำอันตราย’ และใช้กับสิทธิ สิ่งแวดล้อม หรือผลประโยชน์ได้กว้างกว่า 伤 เช่น 伤害利益 ขณะที่ 伤 เดี่ยวมักอยู่ในกลุ่มคำที่คุ้นเคย

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอินคือ shāng เสียงหนึ่ง และตัวเต็มเขียน 傷。คำอ่านไทยคือ ‘ซาง’ ระดับเสียงคงที่ อย่าสรุปว่า 伤 เดี่ยวเป็นคำนาม ‘บาดแผล’ ในทุกประโยค เพราะ 伤了手 เป็นกริยา แต่ 手上的伤 เป็นคำนาม และอย่าใช้ *我伤了 เมื่อต้องการเพียงบอกว่า ‘ฉันได้รับบาดเจ็บ’; รูปธรรมชาติคือ 我受伤了。เมื่อกล่าวว่าคำพูดทำร้ายคน 伤人 อาจหมายถึงทำร้ายกายหรือความรู้สึก ต้องดูบริบทและเติม 感情、心 หรือคำอธิบายเมื่อจำเป็นต้องชัดเจน

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• 伤 + อวัยวะ/ร่างกาย
• 伤了 + กรรม
• คำขยาย + 伤 + ภาคแสดง
• คน + 的 + 伤
• กริยา + 伤 เป็นผลลัพธ์
• 伤 + 身体/感情/人
• 被 + สิ่ง/คน + กริยาผลลัพธ์ที่ลงท้าย 伤

เวลาฝึกคำนี้ ให้เลือกสถานการณ์จริงหนึ่งสถานการณ์แล้วอ่านประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตหน้าที่ของคำ ตำแหน่งในประโยค และคำที่มักอยู่ร่วมกัน การจำเป็นกลุ่มคำพร้อมบริบทจะช่วยให้เลือกใช้ได้แม่นกว่าการท่องคำแปลไทยเพียงคำเดียว

สรุปก่อนใช้

受伤 บอกว่าได้รับบาดเจ็บ ส่วน 伤 + กรรม บอกว่าทำให้อวัยวะหรือสิ่งหนึ่งบาดเจ็บ

伤口 คือแผลเฉพาะจุด ไม่ใช่ชื่อรวมของอาการบาดเจ็บทุกชนิด

伤害 มีขอบเขตกว้างและเป็นทางการกว่าสำหรับการก่ออันตราย จึงไม่ควรแทน 伤 ทุกกลุ่มคำ

ต้องใช้ตำแหน่งในประโยคแยก 伤 ที่เป็นกริยาจาก 伤 ที่เป็นคำนาม ไม่รวมบทบาททั้งหมดเป็นคำแปลเดียว

ลำดับขีด