คำศัพท์จีน
公式
ตัวเต็ม: 公式
อ่านว่า: กงชื้อ
ความหมาย: สูตรหรือความสัมพันธ์ที่ใช้คำนวณกรณีชนิดเดียวกัน และแบบวิธีที่นำไปใช้ซ้ำได้
ชนิดคำ: คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 7-9
สูตรคือความสัมพันธ์ที่ใช้ซ้ำได้
公式 เป็นคำนามสำหรับสูตรหรือความสัมพันธ์ที่นำไปใช้กับโจทย์ชนิดเดียวกันได้ เช่น สูตรหาพื้นที่สามเหลี่ยม ไม่ได้เป็นตัวเลขคำตอบของข้อใดข้อหนึ่ง เมื่อรู้ข้อมูลที่สูตรต้องใช้แล้วจึงแทนค่าเพื่อคำนวณผลลัพธ์ ภาพประกอบแสดงสี่เหลี่ยมสองขนาดที่ต่างกัน แต่แต่ละรูปแบ่งเป็นสามเหลี่ยมสองส่วนเท่ากัน หลักคิดเดียวกันจึงใช้ได้กับทั้งสองขนาด น้องๆ ควรมองหาความสัมพันธ์ที่คงเดิม ไม่ใช่ท่องคำตอบจากตัวอย่างเดียว
สูตรพื้นที่สามเหลี่ยมเป็นตัวอย่าง
สำหรับสามเหลี่ยมทั่วไป 面积公式 ใช้ฐานคูณความสูงที่ตั้งฉากกับฐานแล้วหารสอง ภาพใช้สี่เหลี่ยมที่แบ่งด้วยเส้นทแยงมุมให้เห็นว่าสามเหลี่ยมหนึ่งส่วนเป็นครึ่งหนึ่งของพื้นที่สี่เหลี่ยมที่มีฐานและความสูงเดียวกัน การมองภาพช่วยเข้าใจว่าทำไมต้องหารสอง หากเลือกด้านหนึ่งเป็นฐาน ความสูงต้องวัดตั้งฉากกับฐานนั้น ไม่ใช่หยิบด้านเอียงมาแทนโดยอัตโนมัติ
แทนค่าแล้วตรวจว่าตรงโจทย์
เมื่ออ่าน 把数字代入公式 คือแทนตัวเลขในตำแหน่งของข้อมูลที่สูตรกำหนด ก่อนใช้ต้องรู้แต่ละสัญลักษณ์แทนอะไร หน่วยสอดคล้องกันหรือไม่ และสูตรมีเงื่อนไขใด ตัวอย่าง 我们需要检查用的公式是否合适 เตือนให้ตรวจความเหมาะสมก่อนคิดเลข ถ้าใช้สูตรผิด แม้คำนวณตามขั้นตอนถูกก็ยังได้คำตอบที่ไม่ตรงปัญหา
ต่างจากวิธีคำนวณและคำตอบ
公式 คือรูปแบบความสัมพันธ์ที่นำไปใช้ซ้ำ 计算 คือการลงมือคำนวณ และ 结果 คือผลที่ได้จากข้อมูลชุดหนึ่ง ส่วน 方法 กว้างกว่า เพราะวิธีแก้ปัญหาอาจเป็นการสังเกต ทดลอง หรือเปรียบเทียบโดยไม่ต้องมีสูตร ภาพแสดงความสัมพันธ์เชิงรูปทรงที่ใช้ซ้ำได้กับสองขนาด จึงสื่อสูตร ไม่ได้สื่อผลคำนวณหนึ่งค่า
ใช้เปรียบเทียบกับแบบวิธีที่ตายตัว
พจนานุกรมยังใช้ 公式 ในความหมายแบบวิธีที่นำไปใช้กับเรื่องประเภทเดียวกัน เมื่อพูด 没有固定的公式 อาจหมายถึงไม่มีสูตรสำเร็จหรือขั้นตอนตายตัวสำหรับชีวิตและความสัมพันธ์ เช่น 解决人际问题没有固定的公式 ไม่ได้บอกว่ามีโจทย์คณิตศาสตร์ซ่อนอยู่ แต่ยืมภาพสูตรมาพูดถึงการทำตามแบบเดิมทุกครั้ง
เสียงอ่านและระดับ HSK ปัจจุบัน
พินอินของ 公式 มีพยางค์แรกเสียงหนึ่งและพยางค์หลังเสียงสี่ คำอ่านไทย กงชื้อ เป็นเพียงแนวช่วยออกเสียง ควรฟังไฟล์เสียงของคำเต็มด้วย รูปตัวย่อและตัวเต็มเขียนเหมือนกัน บัญชีคำศัพท์สอบ HSK ที่มีผลกรกฎาคม 2026 ระบุคำนี้เป็นคำนามระดับ HSK 7–9 รายการ 6796 จึงแก้ป้าย HSK 5 เดิม ลองอธิบายว่าตัวแปรในสูตรพื้นที่สามเหลี่ยมแทนอะไรและเมื่อใดใช้ได้ แล้วอ่านบทเรียนอื่นต่อที่ เรียนภาษาจีน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
数学公式 shùxué gōngshì — สูตรคณิตศาสตร์
物理公式 wùlǐ gōngshì — สูตรฟิสิกส์
面积公式 miànjī gōngshì — สูตรหาพื้นที่
三角形面积公式 sānjiǎoxíng miànjī gōngshì — สูตรหาพื้นที่สามเหลี่ยม
计算公式 jìsuàn gōngshì — สูตรที่ใช้คำนวณ
公式中的符号 gōngshì zhōng de fúhào — สัญลักษณ์ในสูตร
应用公式 yìngyòng gōngshì — นำสูตรไปใช้
套用公式 tàoyòng gōngshì — นำสูตรมาแทนใช้กับโจทย์
推导公式 tuīdǎo gōngshì — อนุมานหรือหาที่มาของสูตร
记住公式 jìzhù gōngshì — จำสูตรไว้
通用公式 tōngyòng gōngshì — สูตรที่ใช้ได้ทั่วไปภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน
固定的公式 gùdìng de gōngshì — สูตรหรือแบบวิธีที่ตายตัว
ตัวอย่างการใช้
老师用一个公式计算三角形的面积。
Lǎoshī yòng yí ge gōngshì jìsuàn sānjiǎoxíng de miànjī.
ครูใช้สูตรหนึ่งคำนวณพื้นที่สามเหลี่ยม
这个公式适用于不同大小的三角形。
Zhège gōngshì shìyòng yú bù tóng dàxiǎo de sānjiǎoxíng.
สูตรนี้ใช้กับสามเหลี่ยมที่มีขนาดต่างกันได้
先看清楚公式里的符号。
Xiān kàn qīngchu gōngshì lǐ de fúhào.
ดูสัญลักษณ์ในสูตรให้ชัดก่อน
把数字代入公式，就能得到结果。
Bǎ shùzì dàirù gōngshì, jiù néng dédào jiéguǒ.
แทนค่าตัวเลขลงในสูตรแล้วจึงหาผลลัพธ์ได้
我们需要检查用的公式是否合适。
Wǒmen xūyào jiǎnchá yòng de gōngshì shìfǒu héshì.
เราต้องตรวจว่าสูตรที่ใช้เหมาะกับโจทย์หรือไม่
她把公式写在纸上。
Tā bǎ gōngshì xiě zài zhǐ shang.
เธอเขียนสูตรลงบนกระดาษ
这个物理公式有使用条件。
Zhège wùlǐ gōngshì yǒu shǐyòng tiáojiàn.
สูตรฟิสิกส์นี้มีเงื่อนไขในการใช้
记住公式以后，还要理解它的意思。
Jìzhù gōngshì yǐhòu, hái yào lǐjiě tā de yìsi.
หลังจำสูตรได้แล้ว ยังต้องเข้าใจความหมายของมัน
同一个公式可以解决两道不同的题。
Tóng yí ge gōngshì kěyǐ jiějué liǎng dào bù tóng de tí.
สูตรเดียวกันอาจใช้แก้โจทย์ต่างกันสองข้อได้
解决人际问题没有固定的公式。
Jiějué rénjì wèntí méiyǒu gùdìng de gōngshì.
การแก้ปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างคนไม่มีสูตรตายตัว
บทสนทนา A-B
A: 为什么这两个三角形都能用这个公式？
Wèishéme zhè liǎng ge sānjiǎoxíng dōu néng yòng zhège gōngshì?
ทำไมสามเหลี่ยมสองรูปนี้ใช้สูตรเดียวกันได้
B: 因为它们的面积都可以用底乘高再除以二来算。
Yīnwèi tāmen de miànjī dōu kěyǐ yòng dǐ chéng gāo zài chú yǐ èr lái suàn.
เพราะพื้นที่ของทั้งสองรูปคำนวณได้จากฐานคูณความสูงแล้วหารสอง
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide