คำศัพท์จีน

遗传

ตัวเต็ม: 遺傳

Pinyin: yíchuán

อ่านว่า: อี๋ฉวน

ความหมาย: ถ่ายทอดลักษณะหรือข้อมูลทางพันธุกรรมจากรุ่นพ่อแม่สู่รุ่นลูก และหมายถึงพันธุกรรมหรือการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ตามบริบท

ชนิดคำ: คำกริยา (v.), คำนาม (n.)

ระดับ: HSK 6

Pronunciation: 遗传 (yíchuán)

ความหมายหลักและหน้าที่ของคำ

遗传yíchuán หมายถึงการที่ลักษณะหรือข้อมูลทางพันธุกรรมถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่ไปสู่รุ่นลูก เมื่อใช้เป็นคำกริยาจะแปลว่า “ถ่ายทอดทางพันธุกรรม” หรือ “ได้รับสืบทอดทางพันธุกรรม” เมื่อใช้กล่าวถึงปรากฏการณ์โดยรวมจะแปลว่า “พันธุกรรม” หรือ “การถ่ายทอดทางพันธุกรรม”

ตัวอย่างหน้าที่กริยาคือ 这种特征可能遗传给下一代zhè zhǒng tèzhēng kěnéng yíchuán gěi xià yí dài ลักษณะนี้อาจถ่ายทอดไปสู่รุ่นถัดไป ส่วนการใช้ขยายคำนามพบใน 遗传信息yíchuán xìnxī ข้อมูลทางพันธุกรรม และ 遗传因素yíchuán yīnsù ปัจจัยทางพันธุกรรม ผู้เรียนควรแปลทั้งกลุ่มตามตำแหน่งและบริบท

คำนี้เกี่ยวกับการถ่ายทอดทางชีววิทยา ไม่ใช่การรับมรดก ทรัพย์สิน ตำแหน่ง หรือขนบธรรมเนียม และการมีความเสี่ยงทางพันธุกรรมไม่ได้หมายความว่าจะเกิดผลนั้นอย่างแน่นอน

โครงสร้างเมื่อใช้เป็นคำกริยา

ถ้าต้องการบอกต้นทาง ใช้ 遗传自yíchuán zì + แหล่งที่มา เช่น 卷发遗传自父亲juǎnfà yíchuán zì fùqin ผมหยิกได้รับการถ่ายทอดมาจากพ่อ ถ้าต้องการบอกผู้รับ ใช้ 遗传给yíchuán gěi + ผู้รับ เช่น 把这种特征遗传给孩子bǎ zhè zhǒng tèzhēng yíchuán gěi háizi ถ่ายทอดลักษณะนี้ให้ลูก

อีกแบบหนึ่งคือ ประธานที่เป็นคนหรือสิ่งมีชีวิต + 遗传了yíchuán le + ลักษณะ เช่น 孩子遗传了母亲的酒窝háizi yíchuán le mǔqin de jiǔwō เด็กได้รับลักยิ้มสืบทอดจากแม่ ในภาษาไทยมักต้องเติมคำว่า “ได้รับ” เพื่อให้ฟังเป็นธรรมชาติ แม้ภาษาจีนวางผู้รับเป็นประธานโดยตรง

เมื่อทำหน้าที่เป็นคำนามหรือคำขยาย

ในภาษาวิทยาศาสตร์และข่าวสุขภาพ 遗传yíchuán มักวางหน้าคำนามเพื่อบอกว่าหัวข้อนั้นเกี่ยวกับพันธุกรรม เช่น 遗传规律yíchuán guīlǜ กฎหรือแบบแผนการถ่ายทอดทางพันธุกรรม, 遗传特征yíchuán tèzhēng ลักษณะทางพันธุกรรม และ 遗传疾病yíchuán jíbìng โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม

เมื่อกล่าวถึงปรากฏการณ์โดยรวม อาจพบรูป 遗传和环境共同作用yíchuán hé huánjìng gòngtóng zuòyòng พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมทำงานร่วมกัน หรือ 受到遗传影响shòudào yíchuán yǐngxiǎng ได้รับอิทธิพลจากพันธุกรรม การใช้เช่นนี้เน้นแนวคิด ไม่ได้กล่าวถึงการกระทำครั้งเดียว

ยีน ลักษณะ และสิ่งแวดล้อม

基因jīyīn คือหน่วยข้อมูลในดีเอ็นเอที่มีบทบาทต่อการกำหนดลักษณะ ส่วน 遗传yíchuán คือกระบวนการหรือปรากฏการณ์ที่ข้อมูลและลักษณะบางอย่างส่งต่อระหว่างรุ่น คำสองคำนี้เกี่ยวข้องกันแต่ไม่ใช่คำพ้อง จึงไม่ควรแปลแทนกัน

ลักษณะจำนวนมากไม่ได้ขึ้นกับยีนตัวเดียว เช่น ส่วนสูงอาจเกี่ยวข้องกับยีนหลายตำแหน่ง รวมทั้งโภชนาการ สุขภาพ และสภาพแวดล้อม ประโยค 身高受遗传和环境共同影响shēngāo shòu yíchuán hé huánjìng gòngtóng yǐngxiǎng จึงรอบคอบกว่าการบอกว่าส่วนสูงมาจากพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว

โรคทางพันธุกรรมและความเสี่ยง

遗传疾病yíchuán jíbìng ใช้กับโรคหรือภาวะที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมซึ่งถ่ายทอดได้ แต่รูปแบบการถ่ายทอดมีหลายแบบ บางภาวะต้องได้รับยีนแปรผันจากทั้งพ่อและแม่ บางภาวะได้รับจากฝ่ายเดียวก็เพิ่มโอกาส และบางครั้งผู้ที่มียีนแปรผันอาจไม่แสดงอาการ

ดังนั้น 有遗传风险yǒu yíchuán fēngxiǎn มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม ไม่เท่ากับ 一定会得病yídìng huì dé bìng จะเป็นโรคแน่นอน บทเรียนนี้ช่วยให้เข้าใจคำศัพท์เท่านั้น ถ้าเกี่ยวข้องกับประวัติครอบครัว การตรวจยีน หรือผลตรวจ ควรสอบถามแพทย์หรือผู้ให้คำปรึกษาด้านพันธุกรรม

ไม่เหมือนคำว่าแต่กำเนิดและเกิดในครอบครัว

先天xiāntiān หมายถึงมีอยู่ตั้งแต่เกิด สาเหตุอาจมาจากยีน การพัฒนาระหว่างตั้งครรภ์ ปัจจัยแวดล้อม หรือเหตุอื่น จึงไม่ใช่ทุกสิ่งที่เป็น 先天性xiāntiānxìng แล้วจะเป็น 遗传性yíchuánxìng ด้วย

家族性jiāzúxìng หมายถึงพบรวมกันในครอบครัว สิ่งนี้อาจสะท้อนพันธุกรรม สภาพแวดล้อมร่วม พฤติกรรมร่วม หรือหลายปัจจัยพร้อมกัน ถ้าข้อมูลต้นฉบับใช้คำเหล่านี้ต่างกัน ผู้แปลควรรักษาความต่าง ไม่สรุปรวมเป็น “กรรมพันธุ์” ทั้งหมด

ต่างจากคำใกล้เคียงอย่างไร

遗传yíchuán

การถ่ายทอดลักษณะหรือข้อมูลทางชีววิทยาจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง

基因jīyīn

หน่วยข้อมูลทางพันธุกรรม ไม่ใช่ชื่อของกระบวนการถ่ายทอด

继承jìchéng

สืบทอดทรัพย์สิน สิทธิ ตำแหน่ง ความคิด หรือขนบธรรมเนียม

遗产yíchǎn

มรดกหรือทรัพย์ที่ผู้ตายทิ้งไว้ และใช้กับมรดกทางวัฒนธรรมหรือธรรมชาติ

变异biànyì

ความแปรผันหรือการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม ซึ่งเป็นคนละแนวคิดแต่ศึกษาเคียงกับการถ่ายทอด

先天xiāntiān

มีมาตั้งแต่เกิด แต่สาเหตุไม่จำเป็นต้องถ่ายทอดจากพ่อแม่

การใช้ในบทสนทนาและข่าวสุขภาพ

ในบทสนทนาทั่วไปมักถามว่า 这个会遗传吗zhège huì yíchuán ma สิ่งนี้ถ่ายทอดทางพันธุกรรมไหม คำตอบที่รอบคอบอาจใช้ 可能跟遗传有关kěnéng gēn yíchuán yǒuguān อาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม หรือ 还需要考虑环境因素hái xūyào kǎolǜ huánjìng yīnsù ยังต้องพิจารณาปัจจัยสิ่งแวดล้อมด้วย

เมื่อตีความข่าว ให้แยกคำว่า 遗传倾向yíchuán qīngxiàng แนวโน้มทางพันธุกรรม, 遗传风险yíchuán fēngxiǎn ความเสี่ยงทางพันธุกรรม และ 遗传疾病yíchuán jíbìng โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เพราะสามกลุ่มนี้มีระดับความหมายไม่เท่ากัน

การออกเสียง รูปตัวเต็ม และสถานะ HSK

遗传yíchuán ออกเสียงสองพยางค์เป็นเสียงสองทั้งคู่ คำอ่านไทยโดยประมาณคือ “อี๋ฉวน” รูปตัวเต็มคือ 遺傳yíchuán และเป็น alias เดียวที่ปลอดภัย คำอื่นอย่าง 遗传学yíchuánxué พันธุศาสตร์เป็นหน่วยคำที่ยาวกว่า ไม่ควรรวมเป็น alias ของคำนี้

หลักสูตรสอบ HSK ทางการที่มีผลเดือนกรกฎาคม 2026 ระบุ 遗传yíchuán เป็น HSK 6 ลำดับ 5145 และระบุชนิดคำกริยา ป้าย HSK 4 เดิมจึงต้องเปลี่ยนเป็น HSK 6 ส่วนคำอธิบายหน้านี้ยังแสดงหน้าที่เชิงคำนามที่พจนานุกรมและการใช้งานจริงรองรับ

วิธีฝึกและสรุปก่อนใช้

ฝึกสร้างคู่ประโยคโดยเปลี่ยนมุมมองจากต้นทางเป็นผู้รับ เช่น 这种特征遗传自父母zhè zhǒng tèzhēng yíchuán zì fùmǔ ลักษณะนี้ได้รับการถ่ายทอดจากพ่อแม่ แล้วเปลี่ยนเป็น 父母把这种特征遗传给孩子fùmǔ bǎ zhè zhǒng tèzhēng yíchuán gěi háizi พ่อแม่ถ่ายทอดลักษณะนี้ให้ลูก จากนั้นลองเติมคำขยายด้านข้อมูล ความเสี่ยง หรือสิ่งแวดล้อม ฝึกบทเรียนอื่นต่อได้ที่ เรียนภาษาจีน

สรุปว่า 遗传yíchuán เน้นการถ่ายทอดทางชีววิทยาระหว่างรุ่น ใช้เป็นกริยา เป็นแนวคิดเชิงคำนาม หรือเป็นส่วนขยายในศัพท์วิทยาศาสตร์ได้ ต้องไม่สับสนกับการรับมรดก ความพิการหรือโรคแต่กำเนิด และไม่ควรใช้ความเสี่ยงทางพันธุกรรมเป็นข้อสรุปทางการแพทย์

ลำดับการเขียนตัวอักษรจีน

คำประสมที่พบบ่อย

遗传因素 — yíchuán yīnsù — ปัจจัยทางพันธุกรรม
遗传特征 — yíchuán tèzhēng — ลักษณะทางพันธุกรรม
遗传信息 — yíchuán xìnxī — ข้อมูลทางพันธุกรรม
遗传疾病 — yíchuán jíbìng — โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม
遗传规律 — yíchuán guīlǜ — กฎหรือแบบแผนการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
遗传倾向 — yíchuán qīngxiàng — แนวโน้มทางพันธุกรรม
遗传自父母 — yíchuán zì fùmǔ — ได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากพ่อแม่
遗传给后代 — yíchuán gěi hòudài — ถ่ายทอดทางพันธุกรรมให้รุ่นลูกหลาน

ตัวอย่างการใช้

这种眼睛颜色可能遗传自父母。
Zhè zhǒng yǎnjing yánsè kěnéng yíchuán zì fùmǔ.
สีตาแบบนี้อาจได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากพ่อแม่

某些疾病可以通过基因遗传给下一代。
Mǒuxiē jíbìng kěyǐ tōngguò jīyīn yíchuán gěi xià yí dài.
โรคบางชนิดสามารถถ่ายทอดผ่านยีนไปสู่รุ่นถัดไปได้

身高既受遗传因素影响，也受营养和环境影响。
Shēngāo jì shòu yíchuán yīnsù yǐngxiǎng, yě shòu yíngyǎng hé huánjìng yǐngxiǎng.
ส่วนสูงได้รับอิทธิพลทั้งจากปัจจัยทางพันธุกรรม โภชนาการ และสิ่งแวดล้อม

医生询问了她的家族病史，以判断是否有遗传风险。
Yīshēng xúnwèn le tā de jiāzú bìngshǐ, yǐ pànduàn shìfǒu yǒu yíchuán fēngxiǎn.
แพทย์ถามประวัติโรคในครอบครัวของเธอเพื่อประเมินว่ามีความเสี่ยงทางพันธุกรรมหรือไม่

这项研究关注植物叶片颜色的遗传规律。
Zhè xiàng yánjiū guānzhù zhíwù yèpiàn yánsè de yíchuán guīlǜ.
งานวิจัยนี้สนใจแบบแผนการถ่ายทอดสีใบของพืช

孩子遗传了父亲的卷发，也遗传了母亲的酒窝。
Háizi yíchuán le fùqin de juǎnfà, yě yíchuán le mǔqin de jiǔwō.
เด็กได้รับผมหยิกจากพ่อและลักยิ้มจากแม่ทางพันธุกรรม

遗传信息储存在DNA中，并通过生殖传给后代。
Yíchuán xìnxī chǔcún zài DNA zhōng, bìng tōngguò shēngzhí chuán gěi hòudài.
ข้อมูลทางพันธุกรรมเก็บอยู่ในดีเอ็นเอและส่งต่อไปยังรุ่นลูกผ่านการสืบพันธุ์

บทสนทนา A-B
A: 先天性疾病一定会遗传吗？
Xiāntiānxìng jíbìng yídìng huì yíchuán ma?
โรคแต่กำเนิดจะถ่ายทอดทางพันธุกรรมเสมอไปไหม

B: 不一定，先天和遗传不是同一个概念，应该咨询专业医生。
Bù yídìng, xiāntiān hé yíchuán bú shì tóng yí ge gàiniàn, yīnggāi zīxún zhuānyè yīshēng.
ไม่เสมอไป แต่กำเนิดกับพันธุกรรมไม่ใช่แนวคิดเดียวกัน ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ

น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide