看不起

看不起kànbuqǐ อ่านว่า kànbuqǐ ‘คั่นปู้ฉี่’ เป็นคำกริยาผลเติมได้ว่า ‘ดูถูก/ดูแคลน’ โครงสร้างพื้นฐานคือ ผู้มีทัศนคติ + คำหลัก + เป้าหมาย เช่น 不要看不起别人búyào kànbuqǐ biérén และรูปถูกกระทำ 被人看不起bèi rén kànbuqǐ คำนี้บอกการประเมินคุณค่าต่ำ ไม่ได้หมายถึงมองไม่เห็น และไม่ควรกล่าวหาว่าใครดูถูกใครจากสีหน้า เสื้อผ้า อาชีพ ฐานะ ความสูง ตำแหน่ง หรือภาพเหตุการณ์เดียว ต้องดูคำพูด พฤติกรรม บริบท และหลักฐานต่อเนื่อง

ผู้มีทัศนคติ เป้าหมาย และรูปถูกกระทำ

看不起别人、看不起自己、被人看不起kànbuqǐ biérén, kànbuqǐ zìjǐ, bèi rén kànbuqǐ แบบแรกผู้พูดหรือประธานประเมินผู้อื่นต่ำ แบบที่สองใช้กับการลดคุณค่าตนเอง และแบบที่สามเน้นผู้รับผลของทัศนคติ หากเล่าเหตุการณ์จริงควรระบุว่าเกิดจากคำพูด การปฏิบัติ การกีดกัน หรือรูปแบบซ้ำใด ไม่ใช้ป้ายคำรุนแรงแทนข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้

คู่ตรงข้ามในโครงสร้างผลเติมได้

看得起、看不起、让人看得起kàndeqǐ, kànbuqǐ, ràng rén kàndeqǐ รูปที่มี 得de หมายถึงเห็นคุณค่า ยอมรับ หรือให้เกียรติ ส่วนรูปที่มี 不bu หมายถึงดูแคลน องค์ประกอบนี้เป็นโครงสร้างผลเติมได้ ไม่ใช่การปฏิเสธกริยา ‘ดู’ แบบทั่วไป ผู้เรียนควรจำทั้งคู่พร้อมกรรมและบริบท ไม่แปลอักษรทีละตัว

วิจารณ์งานโดยไม่ลดคุณค่าคน

批评行为、评价结果、尊重人格pīpíng xíngwéi, píngjià jiéguǒ, zūnzhòng réngé การชี้ข้อผิดพลาด ประเมินผล หรือขอให้แก้งานทำได้โดยใช้เกณฑ์และหลักฐาน ควรระบุพฤติกรรม ผลกระทบ และสิ่งที่ต้องปรับ แทนการเหมารวมความสามารถหรือคุณค่าของบุคคลจากอัตลักษณ์ ฐานะ ความพิการ ความผิดพลาดครั้งเดียว หรือข้อมูลที่ไม่ครบ การเคารพคนไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับทุกการกระทำ

แยกคำใกล้เคียงและขอบเขตภาพ

看不见、看不懂、瞧不起kànbujiàn, kànbudǒng, qiáobuqǐ คำแรกคือมองไม่เห็น คำที่สองคือดูหรืออ่านแล้วไม่เข้าใจ และคำสุดท้ายใกล้กับคำหลักแต่มีน้ำเสียงภาษาพูดกว่า ภาพหมุดเหมือนกันสองตัวอยู่คนละระดับช่วยจำเพียงอุปมา ‘มองลงจากที่สูง’ ไม่พิสูจน์ว่าตัวใดดูถูกอีกตัว ไม่บอกคุณค่า สถานะ อัตลักษณ์ แรงจูงใจ เป้าหมาย ความสัมพันธ์ หรือพฤติกรรม และความสูงทางกายภาพไม่ใช่หลักฐานของการดูถูก

ลำดับขีด