调理
คำศัพท์จีน
ตัวเต็ม: 調理
อ่านว่า: เถียวหลี่
ความหมาย: ปรับและดูแลสภาพร่างกายหรือการดำเนินชีวิตให้กลับเข้าสู่ภาวะที่เหมาะสม; จัดการหรือจัดระเบียบเรื่องราวให้เรียบร้อย (ความหมายนี้เป็นทางการหรือพบน้อยกว่า); ในบริบทสุขภาพไม่ได้แปลว่ารักษาโรคได้สำเร็จเสมอไป
ชนิดคำ: คำกริยา (v.)
调理 ใช้อย่างไร
调理 หมายถึงการค่อยๆ ปรับ ดูแล หรือจัดสภาพให้เหมาะสม ในภาษาปัจจุบันพบบ่อยในบริบทร่างกาย อาหาร การพักผ่อน และแพทย์จีน ความหมายเดิมที่ว่าจัดการธุระหรือเรื่องราวให้เรียบร้อยยังมีอยู่ แต่พบน้อยกว่าในบทสนทนาทั่วไป
บริบทสุขภาพ
调理身体 อาจหมายถึงการปรับการกิน การนอน กิจกรรม หรือแนวทางดูแลตามผู้เชี่ยวชาญ คำนี้สื่อถึงกระบวนการดูแลมากกว่าผลลัพธ์ที่รับประกัน จึงแปลได้ว่า ‘ปรับดูแลสภาพ’ แต่ไม่ควรแปลเกินว่า ‘รักษาหาย’
ไม่เท่ากับ 治疗
治疗 คือการรักษาภาวะหรือโรค ส่วน调理มักเน้นการปรับสมดุลและดูแลต่อเนื่อง การพูดว่าอาหาร สมุนไพร อุปกรณ์ หรือบริการใด “ช่วย调理” ไม่ใช่หลักฐานว่ารักษาโรคได้ หากมีอาการต่อเนื่อง รุนแรง หรือผิดปกติควรรับการประเมินจากวิชาชีพที่เหมาะสม
คำโฆษณาที่ต้องระวัง
คำว่า健康调理 体质调理 หรือ排毒调理อาจปรากฏในชื่อคอร์ส สปา อาหารเสริม หรือเครื่องมือ ต้องแยกความหมายทางภาษาออกจากหลักฐานทางสุขภาพ ตรวจส่วนผสม การรับรอง ข้อห้าม ปฏิกิริยากับยา และแหล่งข้อมูลก่อนเชื่อคำอ้าง
บริบทแพทย์จีน
ในกรอบแพทย์จีน 调理อาจใช้ร่วมกับคำว่า气血 脾胃 体质 หรื经络 คำเหล่านี้มีความหมายภายในระบบทฤษฎีนั้น ไม่ควรแปลตรงให้เป็นการวินิจฉัยแบบแพทย์สมัยใหม่ และไม่ควรซื้อยาหรือผสมสมุนไพรเองโดยไม่เปิดเผยยาและภาวะเดิมให้ผู้เชี่ยวชาญทราบ
调理 และ 调整
调整 คือปรับตำแหน่ง ปริมาณ แผน หรือสภาพให้เหมาะ มักเป็นการปรับที่ระบุได้ ส่วน调理เน้นการดูแลและจัดสภาพเป็นระยะ เช่น调整作息คือปรับตารางนอน และ调理身体คือดูแลสภาพโดยรวม ทั้งสองคำอาจปรากฏร่วมกัน
调理 และ 调节
调节 เน้นการควบคุมให้ตัวแปรหรือระบบอยู่ในระดับเหมาะสม เช่น调节温度 调节情绪 หรือระบบควบคุมตัวเอง ขณะที่调理มีภาพของการค่อยๆ ดูแลหรือจัดระเบียบ คำแปลไทยอาจเหมือนว่า ‘ปรับ’ จึงต้องดูกรรมและระยะเวลาของการกระทำ
ความหมายว่าจัดการเรื่องราว
ในภาษาเขียนหรือสำนวนเก่ากว่า 调理อาจหมายถึงการจัดการ ดูแล หรือจัดระเบียบกิจการ เช่น调理事务 调理家务 หรือ调理得井井有条 ความหมายนี้ใกล้กับคำว่าดูแลจัดการ ไม่ใช่การปรับสุขภาพ ผู้เรียนควรใช้คำแปลตามกรรมของประโยค
การออกเสียง
พินอิน tiáolǐ คำอ่านไทย ‘เถียวหลี่’ 调 tiáo เป็นเสียง 2 และ理 lǐ เป็นเสียง 3 ในคำนี้调อ่าน tiáo ไม่ใช่ diào ตัวเต็มเขียนว่า 調理 รูปของ理ไม่เปลี่ยน
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
调理身体 (tiáolǐ shēntǐ): ดูแลและปรับสภาพร่างกาย
饮食调理 (yǐnshí tiáolǐ): การปรับดูแลด้วยอาหาร
中医调理 (zhōngyī tiáolǐ): การปรับดูแลตามแนวแพทย์จีน
慢慢调理 (mànmàn tiáolǐ): ค่อยๆ ดูแลปรับสภาพ
调理气血 (tiáolǐ qìxuè): ปรับดูแลชี่และเลือดตามกรอบความคิดแพทย์จีน
调理脾胃 (tiáolǐ píwèi): ปรับดูแลม้ามและกระเพาะตามกรอบแพทย์จีน
调理作息 (tiáolǐ zuòxī): ปรับเวลานอนและตื่น
精心调理 (jīngxīn tiáolǐ): ดูแลปรับอย่างพิถีพิถัน
调理事务 (tiáolǐ shìwù): จัดการธุระหรือเรื่องราว
调理得当 (tiáolǐ dédàng): จัดการได้เหมาะสม
ตัวอย่างการใช้
医生建议她先调整作息，再慢慢调理身体。
Yīshēng jiànyì tā xiān tiáozhěng zuòxī, zài mànmàn tiáolǐ shēntǐ.
แพทย์แนะนำให้เธอปรับเวลานอนก่อน แล้วค่อยดูแลปรับสภาพร่างกาย
他想通过规律饮食和运动调理身体。
Tā xiǎng tōngguò guīlǜ yǐnshí hé yùndòng tiáolǐ shēntǐ.
เขาต้องการดูแลปรับสภาพร่างกายด้วยการกินเป็นเวลาและออกกำลังกาย
身体不舒服很久时，不能只靠所谓的“调理”而不就医。
Shēntǐ bù shūfu hěn jiǔ shí, bù néng zhǐ kào suǒwèi de “tiáolǐ” ér bù jiùyī.
เมื่อไม่สบายเป็นเวลานาน จะอาศัยแต่การ “ปรับสภาพ” ที่โฆษณากันโดยไม่ไปพบแพทย์ไม่ได้
饮食调理不等于能治好所有疾病。
Yǐnshí tiáolǐ bù děngyú néng zhìhǎo suǒyǒu jíbìng.
การดูแลด้วยอาหารไม่ได้เท่ากับว่ารักษาโรคทุกชนิดได้
用药调理前，应该先说明自己正在吃的药。
Yòng yào tiáolǐ qián, yīnggāi xiān shuōmíng zìjǐ zhèngzài chī de yào.
ก่อนใช้ยาเพื่อปรับสภาพ ควรแจ้งยาที่ตนกำลังใช้อยู่ก่อน
她把家里的大小事务调理得井井有条。
Tā bǎ jiāli de dàxiǎo shìwù tiáolǐ de jǐngjǐng-yǒutiáo.
เธอจัดการเรื่องใหญ่เล็กในบ้านได้เป็นระเบียบมาก
每个人的情况不同，调理方法不应该照搬。
Měi ge rén de qíngkuàng bùtóng, tiáolǐ fāngfǎ bù yīnggāi zhàobān.
สภาพของแต่ละคนต่างกัน จึงไม่ควรลอกวิธีปรับดูแลกันตรงๆ
A: 这种保健品说能调理身体，可信吗？
Zhè zhǒng bǎojiànpǐn shuō néng tiáolǐ shēntǐ, kěxìn ma?
ผลิตภัณฑ์สุขภาพชนิดนี้บอกว่าช่วยปรับสภาพร่างกาย เชื่อได้ไหม
B: 别只看广告，有症状应该询问医生。
Bié zhǐ kàn guǎnggào, yǒu zhèngzhuàng yīnggāi xúnwèn yīshēng.
อย่าดูแต่โฆษณา หากมีอาการควรปรึกษาแพทย์
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide