按时

ความหมายหลัก

按时 เป็นคำวิเศษณ์หมายถึงทำสิ่งหนึ่งตรงตามเวลาหรือกำหนดเวลาที่วางไว้ เช่น 按时上班 เข้างานตรงเวลา、按时交作业 ส่งการบ้านตามกำหนด และ 按时吃药 กินยาตามเวลา แกนของคำคือมีตาราง นัดหมาย กฎ หรือเส้นตายเป็นจุดอ้างอิงอยู่ก่อนแล้ว ผู้พูดจึงประเมินว่าการกระทำนั้นเกิดขึ้นตามกรอบดังกล่าว ไม่ได้หมายความว่าทำเร็วที่สุดหรือเกิดขึ้นในจังหวะที่เหมาะกับเหตุการณ์เสมอไป

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

ตำแหน่งปกติคือวางหลังประธานและก่อนกริยาเป็น ประธาน + 按时 + กริยา เช่น 他按时来了 และ 大家要按时完成任务 หากมีคำช่วยแสดงความสามารถหรือความตั้งใจ 按时 มักอยู่หลังกริยาช่วย เช่น 能按时完成、应该按时付款 และ 会按时到达 เมื่อใช้ประโยค把 รูปธรรมชาติคือ 按时把报告交给老师 โดยให้คำบอกเวลากำกับทั้งเหตุการณ์ ส่วนรูปปฏิเสธใช้ 没有按时 + กริยา ว่าไม่ได้ทำตรงกำหนด

คำที่มักใช้ร่วมกัน

คำที่ใช้ร่วมกันมักเป็นกิจกรรมซึ่งมีเวลาอ้างอิงชัด ได้แก่ 到达、上班、交作业、完成、吃药、付款、出发 และ 开始 ส่วน 按时完成 เน้นเส้นตายของผลลัพธ์; 按时到达 เน้นเวลามาถึง; 按时吃药 เน้นช่วงเวลาตามคำแนะนำ หากยังไม่มีเวลาที่ตกลงหรือกำหนดไว้ การใช้按时อาจทำให้ผู้ฟังถามว่าตามเวลาใด จึงควรให้บริบท เช่น 每天八点、周五以前 หรือ 按照医生规定的时间

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

按时 ต่างจาก 准时 และ 及时。按时 เน้นทำตามกรอบเวลาหรือตารางที่กำหนดและใช้ได้กับงานที่เกิดซ้ำหรือมีช่วงกำหนด เช่น 按时吃药、按时交费 准时 เน้นตรงจุดเวลาอย่างแม่นยำและพบบ่อยกับการมาถึง เริ่ม หรือออกเดินทาง เช่น 准时八点开会、飞机准时起飞 สองคำซ้อนกันได้ในบางประโยค ส่วน及时หมายถึงทันการณ์หรือเร็วพอที่จะไม่เสียโอกาส เช่น 及时发现问题、及时治疗 แม้ไม่มีเวลานัดตายตัว จึงไม่ควรใช้三คำแทนกันทุกบริบท

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอิน ànshí: 按 àn เสียงสี่ และ 时 shí เสียงสอง คำอ่านไทย ‘อ้านสือ’ ตัวเต็ม 按時 คำนี้ทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์ ไม่ใช้เป็นคำคุณศัพท์ขยายนามตรง ๆ แบบ *按时的会议 หากหมายถึงการประชุมที่เริ่มตรงเวลาให้พูด 按时开始的会议 และหากต้องการระบุเวลาที่แม่นยำให้เพิ่มจุดเวลาในประโยค การบอกว่าไม่ได้按时เพียงระบุความสัมพันธ์กับกำหนด ไม่ได้อธิบายสาเหตุว่าเกิดจากความประมาทหรือเหตุสุดวิสัย

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• ประธาน + 按时 + กริยา
• 能/要/应该 + 按时 + กริยา
• 没有 + 按时 + กริยา
• 按时 + 把 + กรรม + กริยา
• 按时 + 完成/到达
• 按时 + 吃药/付款
• เหตุการณ์ + 按时 + 开始/结束

เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตตำแหน่ง หน้าที่ทางไวยากรณ์ คำที่มักปรากฏร่วมกัน และบริบทที่ทำให้คำแปลไทยเปลี่ยนไป แล้วลองแต่งประโยคใหม่โดยรักษาโครงสร้างเดิม การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้เลือกใช้ได้เป็นธรรมชาติกว่าการแปลแยกทีละตัวอักษร

สรุปก่อนใช้

按时 อ้างถึงเวลาหรือตารางที่กำหนดไว้ ส่วน及时เน้นว่าทันท่วงที

准时มักเน้นตรงจุดเวลาอย่างแม่นยำ แต่按时ครอบคลุมการทำตามช่วงกำหนดได้

按时เป็นคำวิเศษณ์ จึงต้องสัมพันธ์กับการกระทำ

พินอิน ànshí คำอ่านไทย อ้านสือ ตัวเต็ม 按時

ลำดับขีด