คำศัพท์จีน
才

อ่านว่า: ไฉ๋
ความหมาย: เพิ่ง ถึงจะ แค่เพียง หรือ…ต่างหาก ใช้เน้นว่าช้ากว่าคาด มีปริมาณน้อย มีเงื่อนไขก่อนผล หรือโต้แย้ง; ในคำประสมบางคำหมายถึงความสามารถหรือผู้มีความสามารถ
ชนิดคำ: คำวิเศษณ์และหน่วยคำคำนาม (adv./nominal morpheme)
ระดับ: HSK 2, HSK 4
ความหมายและวิธีใช้
才 ใช้เรื่องเวลาเพื่อชี้ว่าเหตุการณ์เกิดช้ากว่าที่ผู้พูดคาดหรือเพิ่งเกิด เช่น 他十点才来 เขาเพิ่งมาตอนสิบโมง และ 现在才七点 ตอนนี้เพิ่งเจ็ดโมง จุดเน้นไม่ใช่เพียงอดีต: 明天才去 พรุ่งนี้ค่อยไปได้ เพราะผู้พูดมองว่าเวลานั้นช้าหรือเป็นจุดที่เหตุการณ์จะเกิด
ในโครงสร้างเงื่อนไข 才 แปลว่าถึงจะ โดยผลเกิดได้หลังเงื่อนไขก่อนหน้า เช่น 做完作业才能玩 ทำการบ้านเสร็จถึงจะเล่นได้ และ 问了才知道 ถามแล้วถึงได้รู้ ส่วนหน้าเลขหรือปริมาณ 才 เน้นว่าน้อยกว่าคาด เช่น 才十个人 แค่สิบคน ตรงข้ามเชิงมุมมองกับ 都 ที่อาจเน้นว่ามากหรือถึงขนาดนั้นแล้ว
才 ยังใช้เน้นคำตัดสินว่าอย่างนี้ต่างหาก/ถึงจะ เช่น 这才对 อย่างนี้สิถูก และใช้โต้แย้งแบบภาษาพูดว่า 你才… คุณต่างหากที่… หรือ 我才不… ฉันไม่…เสียหน่อย นอกจากนี้ 才 เป็นหน่วยคำเกี่ยวกับความสามารถใน 人才 ผู้มีความสามารถ、才华 พรสวรรค์ และ 才能 ความสามารถ แต่การใช้เดี่ยวระดับพื้นฐานส่วนใหญ่เป็นคำวิเศษณ์
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- เวลา + 才 + กริยา
- เงื่อนไข + 才能 + กริยา
- กริยาแล้ว + 才知道/明白
- 才 + จำนวน/ปริมาณ
- 这才 + คำตัดสิน
- 你才是/你才…
- 我才不/没有…
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
才 ต่างจาก 就 อย่างสำคัญ: 八点才来 สื่อว่ามาเอาตอนแปดโมงซึ่งช้ากว่าคาด ส่วน 八点就来 สื่อว่ามาตั้งแต่แปดโมงซึ่งเร็วหรือเร็วกว่าคาด เวลาเดียวกันจึงแปลต่างตามมุมผู้พูด และ 才 ไม่ได้แปลว่าเพิ่งจะทุกประโยค โดยเฉพาะหน้าเลข เงื่อนไข และรูปโต้แย้ง
才 อ่าน cái เสียงสอง คำอ่านไทยใช้ ไฉ๋ ตามระบบกำกับวรรณยุกต์ของเว็บ ไม่ใช่ ฉาย ซึ่งทำให้สระและเสียงท้ายคลาดเคลื่อน คำนี้ไม่มีตัวเต็มต่างรูป แต่ใน 刚才 คำทั้งคำหมายถึงเมื่อครู่ ไม่ควรแยกแปล 刚 และ 才 ด้วยความหมายเวลาแบบประโยคแล้วรวมตรงตัว
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
刚才 (gāngcái): เมื่อครู่นี้
才能 (cáinéng): จึงจะสามารถ; ความสามารถ
才知道 (cái zhīdào): เพิ่งรู้หรือถึงได้รู้
才开始 (cái kāishǐ): เพิ่งเริ่ม
才两个 (cái liǎng ge): แค่สองอัน
这才对 (zhè cái duì): อย่างนี้สิถึงจะถูก
你才是 (nǐ cái shì): คุณต่างหากที่เป็น
ตัวอย่างการใช้
他昨天晚上才到家。
Tā zuótiān wǎnshang cái dào jiā.
เมื่อคืนเขาเพิ่งถึงบ้าน
做完作业以后才能玩儿。
Zuòwán zuòyè yǐhòu cái néng wánr.
ทำการบ้านเสร็จแล้วถึงจะเล่นได้
这个班才十个学生。
Zhège bān cái shí ge xuésheng.
ชั้นเรียนนี้มีนักเรียนแค่สิบคน
我问了老师才知道答案。
Wǒ wèn le lǎoshī cái zhīdào dá'àn.
ฉันถามครูแล้วถึงได้รู้คำตอบ
现在才七点,还早呢。
Xiànzài cái qī diǎn, hái zǎo ne.
ตอนนี้เพิ่งเจ็ดโมง ยังเช้าอยู่
认真检查过,这才可以交。
Rènzhēn jiǎnchá guo, zhè cái kěyǐ jiāo.
ตรวจอย่างละเอียดแล้ว อย่างนี้ถึงจะส่งได้
我才没有忘记,是你记错了。
Wǒ cái méiyǒu wàngjì, shì nǐ jìcuò le.
ฉันไม่ได้ลืมเสียหน่อย คุณต่างหากที่จำผิด
A: 你怎么现在才来?
Nǐ zěnme xiànzài cái lái?
ทำไมคุณเพิ่งมาตอนนี้
B: 路上堵车,我等了半个小时才上车。
Lùshang dǔchē, wǒ děng le bàn ge xiǎoshí cái shàng chē.
รถติดระหว่างทาง ฉันรอครึ่งชั่วโมงกว่าจะได้ขึ้นรถ
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide