คำศัพท์จีน
奶奶

อ่านว่า: หน่ายไน
ความหมาย: ย่าหรือคุณย่า คือแม่ของพ่อ; ใช้เรียกหญิงสูงอายุอย่างสุภาพในคำว่า 老奶奶 ได้ตามบริบท
ชนิดคำ: คำนามเรียกเครือญาติ (kinship n.), คำเรียกขาน (term of address)
ระดับ: HSK 1
ความหมายและวิธีใช้
奶奶 หมายถึงคุณย่าหรือแม่ของพ่อ เป็นคำเรียกเครือญาติที่ใช้ได้ทั้งกล่าวถึงบุคคลและเรียกท่านโดยตรง เช่น 我奶奶 คุณย่าของฉัน、奶奶家 บ้านคุณย่า และ 奶奶,您慢点儿走 คุณย่าครับ/คะ เดินช้า ๆ หน่อย เมื่อมีคำเรียกเครือญาติหลังสรรพนามเจ้าของ ภาษาพูดมักละ 的 จึงใช้ 我奶奶 เป็นธรรมชาติกว่า 我的奶奶 ในบทสนทนาทั่วไป。
คำว่า 爷爷奶奶 ใช้กล่าวรวมว่าคุณปู่คุณย่า ส่วน 老奶奶 เป็นคำเรียกหรือกล่าวถึงหญิงสูงอายุอย่างสุภาพโดยไม่จำเป็นต้องเป็นญาติ ความสุภาพขึ้นกับน้ำเสียงและบริบท หากรู้ชื่อหรือตำแหน่งของบุคคลควรใช้คำเรียกที่เจ้าตัวยอมรับ ไม่ควรเรียกหญิงคนหนึ่งว่า 奶奶 เพียงเพราะคาดเดาอายุ。
ระบบเครือญาติภาษาจีนแยกฝ่ายพ่อและฝ่ายแม่ชัดเจน 奶奶 คือแม่ของพ่อ ส่วนแม่ของแม่ใช้ 外婆 ในหลายพื้นที่ หรือ 姥姥 ในภาษาพูดทางเหนือ คำไทย ‘คุณยาย’ อาจใช้เรียกหญิงสูงอายุทั่วไปได้ แต่เมื่อแปลความสัมพันธ์ในครอบครัวต้องใช้ ‘คุณย่า’ สำหรับ 奶奶 เพื่อไม่ทำให้สายเครือญาติผิด。
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- สรรพนาม + 奶奶
- เรียกตรง: 奶奶,…
- 爷爷奶奶
- 回 + 奶奶家
- 给 + 奶奶 + กริยา
- 跟 + 奶奶 + 学
- 老奶奶
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
奶奶 ไม่ใช่คำเดียวกับ 外婆 หรือ 姥姥 ในความหมายเครือญาติ และไม่ควรแปลทุกครั้งว่า ‘คุณยาย’ หากเป็นแม่ของพ่อ แม้ 老奶奶 จะใช้เรียกหญิงสูงอายุที่ไม่ได้เป็นญาติและภาษาไทยอาจเลือก ‘คุณยาย’ ตามสถานการณ์ก็ตาม ควรแยกความหมายทางเครือญาติออกจากคำเรียกขานทั่วไป。
奶奶 อ่าน nǎinai โดยพยางค์แรกเป็นเสียงสาม nǎi แต่พยางค์ที่สองลดเป็นเสียงเบา nai คำอ่านไทยจึงใช้ หน่ายไน ไม่ใช่ หน่ายหน่าย รูปสมัยใหม่เขียน 奶奶 เหมือนกันทั้งตัวย่อและตัวเต็ม ไฟล์เสียงบังคับสร้างใหม่เพื่อรักษาความต่างของน้ำหนักสองพยางค์。
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
我奶奶 (wǒ nǎinai): คุณย่าของฉัน
爷爷奶奶 (yéye nǎinai): คุณปู่คุณย่า
奶奶家 (nǎinai jiā): บ้านคุณย่า
看望奶奶 (kànwàng nǎinai): ไปเยี่ยมคุณย่า
跟奶奶学 (gēn nǎinai xué): เรียนจากคุณย่า
老奶奶 (lǎonǎinai): คุณยายหรือหญิงสูงอายุที่เรียกอย่างสุภาพ
奶奶做的菜 (nǎinai zuò de cài): อาหารที่คุณย่าทำ
ตัวอย่างการใช้
我奶奶今年七十岁。
Wǒ nǎinai jīnnián qīshí suì.
ปีนี้คุณย่าของฉันอายุเจ็ดสิบปี
爷爷奶奶住在南方。
Yéye nǎinai zhù zài nánfāng.
คุณปู่คุณย่าอาศัยอยู่ทางใต้
我们周末回奶奶家吃饭。
Wǒmen zhōumò huí nǎinai jiā chīfàn.
สุดสัปดาห์พวกเรากลับไปกินข้าวที่บ้านคุณย่า
她常常给奶奶打电话。
Tā chángcháng gěi nǎinai dǎ diànhuà.
เธอโทรหาคุณย่าบ่อย ๆ
这道菜是我跟奶奶学的。
Zhè dào cài shì wǒ gēn nǎinai xué de.
อาหารจานนี้ฉันเรียนทำมาจากคุณย่า
那位老奶奶需要帮助。
Nà wèi lǎonǎinai xūyào bāngzhù.
หญิงสูงอายุท่านนั้นต้องการความช่วยเหลือ
我最喜欢奶奶做的面条儿。
Wǒ zuì xǐhuan nǎinai zuò de miàntiáor.
ฉันชอบบะหมี่ที่คุณย่าทำที่สุด
A: 你奶奶身体怎么样?
Nǐ nǎinai shēntǐ zěnmeyàng?
สุขภาพคุณย่าของคุณเป็นอย่างไรบ้าง
B: 她很好,每天都出去走路。
Tā hěn hǎo, měitiān dōu chūqu zǒulù.
ท่านสบายดี ออกไปเดินทุกวัน
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide