คำศัพท์จีน
嘴
ตัวเต็ม: 嘴
อ่านว่า: จุ่ย
ความหมาย: ปากของคนหรือสัตว์ ปากหรือช่องเปิดของภาชนะ และโดยนัยหมายถึงคำพูดหรือลักษณะการพูด
ชนิดคำ: คำนาม (n.)
ระดับ: HSK 2
ความหมายและวิธีใช้
嘴 เป็นคำนามทั่วไปหมายถึงปากของคนและสัตว์ เช่น 张开嘴 อ้าปาก、嘴里有东西 มีของอยู่ในปาก และ 用嘴叼着 คาบไว้ด้วยปาก ในภาษาพูด 嘴 ใช้บ่อยกว่า 口 เมื่อต้องการกล่าวถึงอวัยวะอย่างเป็นธรรมชาติ ส่วน口พบในคำทางการ คำประสม และลักษณนาม เช่น 口腔 ช่องปาก、入口 ทางเข้า และ 一口饭 ข้าวหนึ่งคำ
ส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับปากมี 嘴角 มุมปาก、嘴唇 ริมฝีปาก และ 嘴巴 ปาก โดย嘴巴เป็นภาษาพูดชัดและมีความหมายใกล้嘴มาก รูป 闭嘴 แปลว่าหุบปากและอาจฟังแรง หากต้องการขอให้เงียบอย่างสุภาพควรใช้ 请小声一点 กรุณาพูดเบาลง หรือ 请先别说话 กรุณาอย่าเพิ่งพูด แทนคำสั่ง 闭嘴！ ที่มีน้ำเสียงตำหนิ
嘴 ขยายความหมายไปยังปากหรือช่องเปิดของภาชนะและเครื่องมือได้ เช่น 瓶子嘴 ปากขวด、壶嘴 ปากกาเทน้ำ และ 喷嘴 หัวฉีด จุดร่วมคือส่วนที่สิ่งของไหลเข้าหรือออก แต่ชื่อประสมของสิ่งของแต่ละชนิดอาจใช้ 口 แทน เช่น 瓶口 ปากขวด ซึ่งเป็นคำมาตรฐานและพบกว้างกว่า瓶子嘴ในงานเขียน
ในความหมายเปรียบเทียบ 嘴 เกี่ยวกับคำพูดและนิสัยการพูด เช่น 嘴甜 พูดจาเอาใจเก่ง、嘴严 เก็บความลับเก่ง、多嘴 พูดมากหรือพูดแทรก และ 嘴硬 ปากแข็ง คำเหล่านี้ไม่ควรแปลตามตัวว่า ‘ปากหวาน/ปากแน่น’ โดยไม่ดูบริบท บางคำชมเชย บางคำตำหนิ และระดับความสุภาพต่างกัน
พินอิน zuǐ เป็นเสียงสาม ตัวเต็มและตัวย่อเหมือนกัน คำอ่านไทย จุ่ย รูป 嘴里 อ่าน zuǐli โดย 里 มักเบาในภาษาพูด และ 嘴巴 อ่าน zuǐba โดย 巴 เป็นเสียงเบา ต้องแยก 嘴 จาก 口: 嘴เน้นอวัยวะหรือการพูด ส่วน口มีขอบเขตกว้างถึงทางเข้า ช่องเปิด และลักษณนามของสมาชิกครอบครัว
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- 张开/闭上 + 嘴
- 嘴里 + 有…
- 用嘴 + กริยา
- 嘴角 + กริยา
- ภาชนะ + 嘴
- 嘴 + 甜/严/硬
- 别 + 多嘴
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
闭嘴！ มีน้ำเสียงแรง ควรใช้ 请先别说话 เมื่อต้องการสุภาพ
嘴เป็นภาษาพูดเกี่ยวกับปาก ส่วน口ใช้ในคำประสม ช่องเปิด และลักษณนามได้กว้างกว่า
ความหมายเปรียบเทียบอย่าง嘴甜หรือ嘴硬ต้องแปลตามนิสัยการพูด ไม่แปลตัวอักษรตรง ๆ
ลำดับขีด
คำประสมที่พบบ่อย
张开嘴 (zhāngkāi zuǐ): อ้าปาก
闭上嘴 (bìshang zuǐ): หุบปาก
嘴里有东西 (zuǐli yǒu dōngxi): มีของอยู่ในปาก
嘴角上扬 (zuǐjiǎo shàngyáng): มุมปากยกขึ้น
瓶子嘴 (píngzi zuǐ): ปากขวด
嘴很甜 (zuǐ hěn tián): พูดจาเอาใจเก่ง
多嘴 (duōzuǐ): พูดมากหรือพูดแทรก
ตัวอย่างการใช้
请张开嘴，让医生看一下。
Qǐng zhāngkāi zuǐ, ràng yīshēng kàn yíxià.
กรุณาอ้าปากให้แพทย์ตรวจหน่อย
他嘴里还有饭，不能说清楚。
Tā zuǐli hái yǒu fàn, bù néng shuō qīngchu.
ในปากเขายังมีข้าว จึงพูดไม่ชัด
小猫用嘴叼着一条鱼。
Xiǎomāo yòng zuǐ diāozhe yì tiáo yú.
แมวตัวเล็กคาบปลาหนึ่งตัวไว้ด้วยปาก
她听到好消息，嘴角马上扬了起来。
Tā tīngdào hǎo xiāoxi, zuǐjiǎo mǎshàng yáng le qǐlai.
เธอได้ยินข่าวดี มุมปากก็ยกขึ้นทันที
这个瓶子嘴太小，水倒得很慢。
Zhège píngzi zuǐ tài xiǎo, shuǐ dào de hěn màn.
ปากขวดนี้เล็กเกินไป น้ำจึงเทออกช้ามาก
奶奶说他嘴很甜，很会哄人开心。
Nǎinai shuō tā zuǐ hěn tián, hěn huì hǒng rén kāixīn.
คุณย่าบอกว่าเขาพูดจาเอาใจเก่ง ทำให้คนอื่นดีใจเป็น
这件事还没确定，你先别多嘴。
Zhè jiàn shì hái méi quèdìng, nǐ xiān bié duōzuǐ.
เรื่องนี้ยังไม่แน่นอน คุณอย่าเพิ่งพูดแทรกหรือพูดมาก
A: 你的嘴怎么了？
Nǐ de zuǐ zěnme le?
ปากของคุณเป็นอะไร
B: 刚才吃东西太急，咬到嘴唇了。
Gāngcái chī dōngxi tài jí, yǎo dào zuǐchún le.
เมื่อครู่กินรีบเกินไป เลยกัดโดนริมฝีปาก
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide