คำศัพท์จีน
先

อ่านว่า: เซียน
ความหมาย: ก่อนหรือก่อนเป็นอันดับแรก; ที่มาก่อน และใช้ในคำเกี่ยวกับบรรพบุรุษหรือผู้ล่วงลับ
ชนิดคำ: คำวิเศษณ์ (adv.), คำคุณศัพท์ (adj.)
ระดับ: HSK 1
ความหมายและวิธีใช้
先 ใช้เป็นคำวิเศษณ์วางหน้ากริยาเพื่อบอกว่าการกระทำนั้นเกิดก่อน เช่น 先吃饭 กินข้าวก่อน、先回家 กลับบ้านก่อน และ 先想一想 คิดดูก่อน หากมีประธาน ตำแหน่งปกติคือ ประธาน + 先 + กริยา เช่น 我先走 ฉันไปก่อน ไม่วาง 先 หลังคำกริยาในความหมายลำดับพื้นฐาน
รูปที่ใช้บ่อยคือ 先…再… หรือ 先…然后… หมายถึงทำอย่างแรกก่อนแล้วค่อยทำอย่างที่สอง เช่น 先买票,再进去 ซื้อตั๋วก่อนแล้วค่อยเข้าไป คำว่า 再 เน้นการกระทำลำดับถัดไปที่ยังไม่เกิด ส่วน 先别… แปลว่าอย่าเพิ่ง… เช่น 先别走 อย่าเพิ่งไป เป็นการชะลอการกระทำ ไม่ได้ห้ามตลอดไป
先 ยังปรากฏในคำเต็มที่เกี่ยวกับความมาก่อน เช่น 首先 ประการแรก、事先 ล่วงหน้า、领先 นำหน้า และ 祖先 บรรพบุรุษ ในคำอย่าง 先父 หรือ 先人 อาจหมายถึงผู้ล่วงลับและมีน้ำเสียงภาษาเขียน ความหมายเหล่านี้ควรจำเป็นคำเต็ม ไม่ควรใช้ 先 เดี่ยว ๆ แทนคำว่าอดีตหรือบรรพบุรุษในบทสนทนาทั่วไป
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- ประธาน + 先 + กริยา
- 先…再…
- 先…然后…
- 先别 + กริยา
- 让 + คน + 先…
- 谁先…谁就…
- 事先 + กริยา
การฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งคำเดี่ยวและตัวอย่างเต็มประโยค เพื่อสังเกตตำแหน่งในประโยค คำที่มักใช้ร่วมกัน และน้ำเสียงที่ต่างกันตามบริบท
ข้อแตกต่างและข้อควรระวัง
先 บอกเพียงลำดับว่าอะไรมาก่อน ส่วน 以前 หมายถึงเมื่อก่อนหรือก่อนจุดเวลา เช่น 我以前住在北京 เมื่อก่อนฉันอยู่ปักกิ่ง และ ก่อนทำกิจกรรม ใช้ …以前 เช่น 睡觉以前 ก่อนนอน จึงไม่ควรแทน 以前 ด้วย 先 ในทุกกรณี
先 อ่าน xiān เสียงหนึ่ง คำอ่านไทยใช้ เซียน อย่าสับสนกับ 先生 xiānsheng ซึ่งเป็นคำเต็มว่าคุณผู้ชายหรือสามี และไม่ควรแปลตัว 先 ใน 先生 แยกเป็นก่อน รูป 首先 อ่าน shǒuxiān และใช้จัดลำดับการอธิบายอย่างเป็นทางการกว่าการใช้ 先 เดี่ยว ๆ
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
先吃饭 (xiān chīfàn): กินข้าวก่อน
先回家 (xiān huí jiā): กลับบ้านก่อน
先看看 (xiān kànkan): ลองดูก่อน
先别走 (xiān bié zǒu): อย่าเพิ่งไป
先说一下 (xiān shuō yíxià): พูดหรืออธิบายก่อนสักหน่อย
事先准备 (shìxiān zhǔnbèi): เตรียมไว้ล่วงหน้า
首先要做 (shǒuxiān yào zuò): สิ่งแรกที่ต้องทำ
ตัวอย่างการใช้
你先吃饭,我等一会儿。
Nǐ xiān chīfàn, wǒ děng yíhuìr.
คุณกินข้าวก่อน ฉันจะรอสักครู่
我们先买票,再进去。
Wǒmen xiān mǎi piào, zài jìnqu.
พวกเราซื้อตั๋วก่อน แล้วค่อยเข้าไป
你先别走,我还有话要说。
Nǐ xiān bié zǒu, wǒ hái yǒu huà yào shuō.
คุณอย่าเพิ่งไป ฉันยังมีเรื่องจะพูด
这个问题让我先想一想。
Zhège wèntí ràng wǒ xiān xiǎng yì xiǎng.
ปัญหานี้ขอให้ฉันคิดดูก่อน
到家以后先给我打电话。
Dào jiā yǐhòu xiān gěi wǒ dǎ diànhuà.
ถึงบ้านแล้วโทรหาฉันก่อนนะ
请大家事先准备好材料。
Qǐng dàjiā shìxiān zhǔnbèi hǎo cáiliào.
ขอให้ทุกคนเตรียมเอกสารไว้ล่วงหน้า
谁先到,谁就开门。
Shéi xiān dào, shéi jiù kāimén.
ใครมาถึงก่อน คนนั้นก็เปิดประตู
A: 我们现在做什么?
Wǒmen xiànzài zuò shénme?
ตอนนี้พวกเราทำอะไรก่อนดี
B: 先看菜单,然后再点菜。
Xiān kàn càidān, ránhòu zài diǎncài.
ดูเมนูก่อน แล้วค่อยสั่งอาหาร
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide