值得

ความหมายหลัก

值得 ใช้ประเมินว่าคน สิ่งของ เหตุการณ์ หรือการกระทำมีคุณค่ามากพอให้ทำ ให้ความสนใจ หรือได้รับการตอบสนองบางอย่าง เช่น 值得看 คุ้มค่าที่จะดู、值得注意 ควรให้ความสนใจ และ 值得信任 ควรค่าแก่ความไว้วางใจ คำนี้ไม่ได้หมายถึงความคุ้มค่าทางราคาเท่านั้น แต่ครอบคลุมคุณค่าด้านเวลา ความคิด ประสบการณ์ คุณธรรม และความทรงจำ การแปลไทยจึงเลือกได้ระหว่าง ‘คุ้มค่าที่จะ…’ ‘ควรค่าแก่…’ หรือ ‘สมควรได้รับ…’ ตามกริยาที่ตามหลัง

ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้

โครงสร้างหลักคือ ประธาน/หัวข้อ + 值得 + กริยาวลี เช่น 这本书值得读、这个问题值得讨论 หากขยายคำนามใช้ 值得 + กริยา + 的 + คำนาม เช่น 值得纪念的日子、值得信任的人 คำวิเศษณ์อย่าง 很、非常、最 สามารถวางหน้า值得ได้ เช่น 很值得一看 แต่เมื่อปฏิเสธนิยมใช้ 不值得 + กริยา เช่น 不值得担心 ไม่คุ้มที่จะกังวล หรือ 不值得这样做 ไม่สมควรทำเช่นนี้ ในคำตอบสั้นใช้ 值得 หรือ 不值得 ได้เมื่อการกระทำชัดจากคำถาม

คำที่มักใช้ร่วมกัน

值得注意 ใช้ชี้ประเด็นสำคัญ; 值得学习 มักหมายถึงควรนำวิธีหรือคุณลักษณะมาเป็นแบบอย่าง; 值得一看 ให้คำแนะนำแบบไม่ฟันธงเกินไป; 值得考虑 ใช้กับข้อเสนอหรือทางเลือก; 值得信任 ประเมินคนหรือแหล่งข้อมูล; 值得纪念 ใช้กับวัน เหตุการณ์ หรือของที่มีคุณค่าทางใจ และ 值得推荐 ใช้ประเมินสิ่งที่อยากแนะนำ รูป 值得 + จำนวน + กริยา เช่น 值得再看一遍 หมายถึงคุ้มที่จะดูซ้ำอีกหนึ่งรอบ

เปรียบเทียบคำใกล้เคียง

值得 ต่างจาก 值、合算、应该 และ 配。值 มักตามด้วยราคา จำนวน หรือรูป 值得 เช่น 值一百元 มีมูลค่าหนึ่งร้อยหยวน、值不值得去 คุ้มหรือไม่ที่จะไป 合算 เน้นคุ้มทางเศรษฐกิจหรือผลประโยชน์ 应该 คือควรทำตามเหตุผล หน้าที่ หรือความคาดหวัง โดยไม่จำเป็นต้องประเมินคุณค่า เช่น 你应该休息 คุณควรพัก ส่วน 配 ใน 配得上 หมายถึงคู่ควรหรือเหมาะสมกับอีกสิ่งหนึ่ง 值得 จึงเน้นว่าคุณค่าของเรื่องนั้นรองรับการกระทำหรือการตอบสนองที่ตามมา

การออกเสียงและข้อควรระวัง

พินอิน zhídé: 值 zhí เสียงสอง และ 得 dé เสียงสอง คำอ่านไทย ‘จื๋อเต๋อ’ ตัวเต็มเหมือนตัวย่อ ระวัง 得 ในคำนี้อ่าน dé ไม่ใช่ de แบบคำช่วยหลังกริยา และไม่ใช่ děi ที่หมายถึงต้อง คำปฏิเสธคือ 不值得 โดย 不 อ่านเสียงสี่ตามปกติเพราะพยางค์ถัดไปเป็นเสียงสอง การเขียน *值得去不值得去 ไม่เป็นรูปถามที่กระชับเท่า 值不值得去 ซึ่งเป็นรูป A-not-A ที่ใช้จริงและควรเรียนเป็นก้อน

รูปแบบที่ใช้บ่อย

• หัวข้อ + 值得 + กริยาวลี
• 很/非常 + 值得 + กริยา
• 不值得 + กริยา
• 值得 + กริยา + 的 + คำนาม
• 值不值得 + กริยา
• 值得 + 再 + กริยา + จำนวนครั้ง
• คำถาม + 值得/不值得

เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตตำแหน่ง หน้าที่ทางไวยากรณ์ คำที่มักปรากฏร่วมกัน และบริบทที่ทำให้คำแปลไทยเปลี่ยนไป แล้วลองแต่งประโยคใหม่โดยรักษาโครงสร้างเดิม การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้เลือกใช้ได้เป็นธรรมชาติกว่าการแปลแยกทีละตัวอักษร

สรุปก่อนใช้

得 ใน 值得 อ่าน dé ไม่ใช่คำช่วย de และไม่ใช่ děi

值得 เน้นคุณค่าที่รองรับการกระทำ ไม่ได้จำกัดเฉพาะความคุ้มด้านราคา

รูปถามที่ใช้บ่อยคือ 值不值得 + กริยา

พินอิน zhídé คำอ่านไทย จื๋อเต๋อ

ลำดับขีด