คำศัพท์จีน
值

ตัวเต็ม: 值
อ่านว่า: จื๋อ
ความหมาย: มีมูลค่าหรือราคาเท่ากับ; คุ้มค่า; เข้าเวรหรือปฏิบัติหน้าที่ตามรอบ; ค่าเชิงตัวเลขหรือปริมาณ
ชนิดคำ: คำกริยา (v.), คำนาม (n.), หน่วยคำผูกพัน (bound morpheme)
ระดับ: HSK 3
ความหมายหลัก
值 เมื่อเป็นกริยาหมายถึงสิ่งหนึ่งมีมูลค่าหรือราคาเท่ากับจำนวนหนึ่ง เช่น 这台电脑值五千块钱 และใช้ตัดสินว่าสิ่งนั้นคุ้มกับราคาหรือผลตอบแทนได้ เช่น 值这个价 คำนี้ยังเป็นส่วนประกอบของคำเกี่ยวกับค่าและมูลค่า เช่น 价值、数值、产值 ตลอดจนคำเกี่ยวกับการเข้าเวร เช่น 值班、值日 และ值夜班 ความหมายเหล่านี้เชื่อมกันทางรูปคำแต่ต้องอ่านทั้งคำประสม ไม่ควรแปล 值 แบบเดียวกันทุกแห่ง
ตำแหน่งและสถานการณ์ที่ใช้
โครงสร้างบอกราคาคือ ประธาน + 值 + จำนวนเงิน หรือ 值 + 多少钱 เช่น 这幅画值多少钱 หากบอกว่ามีมูลค่ามากใช้ 值钱 และปฏิเสธว่าไม่มีราคาใช้ 不值钱 ส่วนการตัดสินความคุ้มกับราคาใช้ 值这个价 หรือ 值不值这个价 เมื่อ 值 อยู่ใน 值班 และ 值日 จะเกี่ยวกับการทำหน้าที่ตามตาราง มักใช้ 轮到某人值班、今天我值日 และ 值夜班 ไม่ใช่ความหมายราคา
คำที่มักใช้ร่วมกัน
值多少钱 ถามมูลค่า ไม่จำเป็นต้องเป็นราคาขายจริง; 值这个价 ประเมินว่าคุณภาพหรือประโยชน์สมกับราคา; 不值一提 เป็นสำนวนว่าประเด็นเล็กจนไม่ควรกล่าวถึง; 价值 หมายถึงคุณค่าหรือมูลค่าโดยรวม; 数值 คือค่าที่แสดงด้วยตัวเลข; 值班 คืออยู่ปฏิบัติหน้าที่ตามเวร; 值日 มักหมายถึงรับผิดชอบงานประจำวันตามรอบในโรงเรียนหรือหน่วยงาน การแปลจึงต้องดูคำนามและบริบทโดยรอบ
เปรียบเทียบคำใกล้เคียง
值 ต่างจาก 值得、价格 และ 价值。值 เดี่ยวตามด้วยจำนวนเงินได้เพื่อบอกว่ามีมูลค่าเท่าไร และใช้ในคำประสมเรื่องเวรหรือค่าตัวเลข; 值得 เป็นคำกริยาช่วยเชิงประเมินว่า ‘ควรค่าแก่’ แล้วตามด้วยกริยาหรือวลีกริยา เช่น 值得学习 ไม่พูดว่า 这台电脑值得五千块 เพื่อบอกราคา; 价格 คือราคาที่กำหนดหรือซื้อขาย; 价值 เป็นคำนามที่กว้างถึงคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคม หรือความคิด จึงไม่ใช้แทนกันโดยไม่ปรับโครงสร้าง
การออกเสียงและข้อควรระวัง
พินอิน zhí เสียงสอง คำอ่านไทย ‘จื๋อ’ ตัวเต็มเหมือนตัวย่อคือ 值 ระวังอย่าอ่านเป็น zhǐ และอย่าสับสนกับ 直 zhí ที่หมายถึงตรง แม้เสียงเหมือนกัน รูป 不值一提 อ่าน bù zhí yì tí เพราะ 一 เปลี่ยนเป็นเสียงสี่หน้าพยางค์เสียงสอง ส่วน 值得 ต้องเรียนเป็นคำเต็ม zhíde โดย 得 เป็นเสียงเบา หน้านี้ไม่ยกความหมายทั้งหมดของ 值得 มาเป็นความหมายของ 值 เดี่ยว
รูปแบบที่ใช้บ่อย
- สิ่งของ + 值 + จำนวนเงิน
- สิ่งของ + 值多少钱
- 很/不 + 值钱
- 值 + 这个价
- 不值 + กริยา
- 轮到 + คน + 值班/值日
- ค่า/เวร + คำประสมที่มี 值
เวลาฝึกคำนี้ควรอ่านทั้งวลีและประโยคเต็มตามพินอิน สังเกตหน้าที่ของคำ คำที่วางรอบข้าง และบริบทที่ทำให้คำแปลเปลี่ยน แล้วลองแทนข้อมูลใหม่ในรูปประโยคเดิมอย่างมีเหตุผล การจำเป็นก้อนภาษาช่วยให้ใช้คำได้แม่นกว่าการท่องคำแปลไทยเพียงคำเดียว
สรุปก่อนใช้
值 ตามด้วยจำนวนเงินเพื่อบอกมูลค่า ส่วน 值得 ตามด้วยการกระทำหรือเรื่องที่ควรค่า
值班 และ 值日 เกี่ยวกับการเข้าเวร ไม่ใช่ราคา
数值 และ 价值 ต้องแปลตามคำเต็ม
พินอิน zhí คำอ่านไทย จื๋อ
ลำดับขีด

คำประสมที่พบบ่อย
值多少钱 (zhí duōshao qián): มีราคาเท่าไร
值这个价 (zhí zhège jià): คุ้มกับราคานี้
不值一提 (bù zhí yì tí): ไม่ควรค่าแก่การกล่าวถึง
价值 (jiàzhí): คุณค่าหรือมูลค่า
数值 (shùzhí): ค่าตัวเลข
值班 (zhíbān): เข้าเวร
值日 (zhírì): อยู่เวรประจำวัน
ตัวอย่างการใช้
这台电脑值五千块钱。
Zhè tái diànnǎo zhí wǔqiān kuài qián.
คอมพิวเตอร์เครื่องนี้มีราคาห้าพันหยวน
这件旧家具现在很值钱。
Zhè jiàn jiù jiājù xiànzài hěn zhíqián.
เฟอร์นิเจอร์เก่าชิ้นนี้ตอนนี้มีมูลค่ามาก
这顿饭虽然贵,但是值这个价。
Zhè dùn fàn suīrán guì, dànshì zhí zhège jià.
อาหารมื้อนี้แม้จะแพงแต่คุ้มกับราคานี้
这么小的错误不值一提。
Zhème xiǎo de cuòwù bù zhí yì tí.
ข้อผิดพลาดเล็กน้อยขนาดนี้ไม่ควรค่าแก่การกล่าวถึง
请把测量得到的数值写下来。
Qǐng bǎ cèliáng dédào de shùzhí xiě xiàlai.
กรุณาจดค่าตัวเลขที่ได้จากการวัดไว้
今天晚上轮到我值班。
Jīntiān wǎnshang lúndào wǒ zhíbān.
คืนนี้ถึงเวรที่ฉันต้องปฏิบัติหน้าที่
小王今天值日,放学后要打扫教室。
Xiǎo Wáng jīntiān zhírì, fàngxué hòu yào dǎsǎo jiàoshì.
วันนี้เสี่ยวหวังอยู่เวร หลังเลิกเรียนต้องทำความสะอาดห้องเรียน
A: 这块手表值多少钱?
Zhè kuài shǒubiǎo zhí duōshao qián?
นาฬิกาข้อมือเรือนนี้มีราคาเท่าไร
B: 按市场价大概值两千块。
Àn shìchǎngjià dàgài zhí liǎngqiān kuài.
ตามราคาตลาดน่าจะมีมูลค่าประมาณสองพันหยวน
ทบทวนคำศัพท์ HSK ต่อ
น้องๆ สามารถกลับไปดูเครื่องมือฝึกคำศัพท์ได้ที่ HSK Tools Hub หรือดูแนวทางเลือกระดับได้ที่ HSK Level Guide